Szapur I

Szapur I ( ? - 272) – władca Persji z dynastii Sasanidów , syn Ardaszira I. Panował samodzielnie w okresie 241 - 272. Wcześniej prawdopodobnie współrządził z ojcem. Dążył do odbudowania dawnej potęgi Persji, przyjął tytuł szachinszach eran ud aneran (król królów Ariów i nie-Ariów). Rozpoczął likwidację niezależnych księstw powstałych w czasach panowania dynastii Arsacydów osadzając w nich swoich krewnych jako namiestników. W roku 241 rozpoczął wojnę z Cesarstwem rzymskim podbijając prowincję Mezopotamia i Syrię. W 243 Rzymianie zdołali odzyskać część utraconego terytorium. Po roku 253 wojska Szapura podbijają Antiochię oraz część Kapadocji. W 256 podbija Armenię.

W wygranej bitwie pod Edessą Szapur I pojmał cesarza Waleriana I, jedynego cesarza rzymskiego, który dostał się do niewoli i w niej zmarł. Jako niewolnik Walerian służył Szapurowi za stopień, gdy ten wsiadał na konia.

W czasie swego panowania zbudował wiele miast. Za jego czasów działał w Persji prorok Mani.

Bibliografia

• Praca zbiorowa pod redakcja Aleksandra Krawczuka, 2005, Wielka Historia Świata Tom 3 Świat okresu cywilizacji klasycznych, ss. 583, Oficyna Wydawnicza FOGRA, ISBN 83-85719-84-9.
• Philip Matyszak, Wrogowie Rzymu, przeł. Urszula Ruzik−Kulińska, dom wydawniczy Bellona, Warszawa 2007, str. 197−207, ISBN 978−83−11−10678−9

Poprzednik Ardaszir I

Szachinszach 241 - 272

Następca Hormizd I