Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Szczawa | |
 Zabytkowy kościół |
|
| Państwo |  Polska |
| Województwo | małopolskie |
| Powiat | limanowski |
| Gmina | Kamienica |
| Sołectwo | Szczawa |
| Wysokość | 530-1008 m n.p.m. |
| Liczba ludności (2006) | 2100 |
| Strefa numeracyjna | (+48) 18 |
| Kod pocztowy | 34-607 |
| Tablice rejestracyjne | KLI |
|
Położenie na mapie Polski
  Szczawa
|
|
| Na mapach: | |
 Multimedia w Wikimedia Commons |
|
| Strona internetowa miejscowości | |
Szczawa – wieś w Polsce położona w województwie małopolskim, w powiecie limanowskim, w gminie Kamienica.
W latach 1975-1998 miejscowość administracyjnie należała do województwa nowosądeckiego.
Spis treści |
Nazwa miejscowości powstała od licznie występujących w okolicy wód "szczaw" mających lecznicze właściwości.
Szczawa jest położona wśród gór i lasów Gorców oraz Beskidu Wyspowego, u ujścia potoku Głębieniec do rzeki Kamienicy, u podnóża Kiczory i Hali[1]. Jest dobrym punktem wyjściowym do wycieczek na szczyty Beskidu Wyspowego oraz Gorców.
Ludność Szczawy obyczajami i gwarą zbliżona jest do Sądecczyzny. Etnografowie wyróżniają jednak odrębną grupę tzw. Białych Górali, zwanych też góralami łąckimi, do których zaliczają tutejszych mieszkańców[1].
Wieś wchodziła w skład dóbr Klarysek ze Starego Sącza, miał założyć ją sołtys kamienicki Stanisław z Rozprzy. Klaryski zapewniały sołtysowi dożywotni udział w dochodach ze wsi.
Pod koniec XVIII wieku Szczawę – w ramach konfiskaty dóbr klasztornych – przejął rząd austriacki. W 1833 wieś sprzedano Józefowi Kirchnerowi, a po nim w spadku przejął Szczawę (wraz z dobrami kamienickimi) Maksymilian Marszałkowicz. W latach 1845-51 Marszałkowicz wybudował w Szczawie dwie niewielkie huty, które przetapiały rudę węgierską. Zainicjował również w okolicy pozyskiwanie drewna z gorczańskich lasów, które jednak przerodziło się w gospodarkę rabunkową.
W czasie II wojny światowej pod szczytami Wielkiego Wierchu mieściła się główna kwatera dowództwa I Pułku Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej, a okoliczne lasy były bazą dla polskiej partyzantki. Słynna jest zwłaszcza bitwa między oddziałami dowodzonymi przez majora Adama Stabrawę "Borowego" a wycofującymi się oddziałami hitlerowskimi, która miała miejsce 12 i 13 stycznia 1945. Co roku 15 sierpnia, obok starego drewnianego kościółka odbywają się msze partyzanckie, na które przyjeżdżają kombatanci. Upamiętnia ten okres również pomnik w centrum wsi, poświęcony partyzantom i mieszkańcom, którzy zginęli w czasie wojny[1].
Czasy powojenne to przede wszystkim okres odkrywania walorów turystycznych Szczawy i jej rozwój jako uzdrowiska.
Pierwsze wzmianki o niezwykłych właściwościach wód źródeł z okolic Szczawy pochodzą już z XV wieku. Wspominał o nich Jan Długosz. W opisie z podróży odbytej w latach 1788-95 Baltazar Hacquet podaje, że w okolicach Szczawy spotyka się kwaśne źródła. Także Stanisław Staszic w dziele "O ziemiorództwie Karpatów" informuje o tutejszych wodach mineralnych[1].
Na szerszą skalę zainteresowano się nimi w okresie międzywojennym. Szczególnie zasłużył się w tej kwestii Antoni Gryzina-Lasek, który złożył wniosek w ówczesnym Ministerstwie Opieki Społecznej o zarejestrowanie Szczawy jako uzdrowiska. Był on również wielkim zwolennikiem budowy drogi, która połączyła Szczawę z Mszaną Dolną i Zabrzeżą. W 1938 powstała w Szczawie pierwsza pijalnia i rozlewnia wód.
Szczegółowe badania i kategoryzację wód Szczawy przeprowadzono w 1958. Wyróżnione zostały następujące źródła:
|
|||||||||||
