Szpiegostwo

Szpiegostwo – forma działalności wywiadowczej polegająca na zdobywaniu informacji stanowiących tajemnice i przekazywaniu ich wywiadowi. W większości krajów świata szpiegostwo na rzecz obcego państwa jest przestępstwem kryminalnym zagrożonym najwyższymi karami.

Charakterystyka szpiegostwa

Charakterystycznymi elementami szpiegostwa są:

• tajność działania – maskowanie się szpiega, działanie w konspiracji pod przykrywką innej legalnej działalności,
• zdobywanie wiadomości - wszelkie sposoby na zdobywanie informacji będących tajemnicą,
• dobór wiadomości – charakter przekazanych informacji, dokumentów; wiąże się z łamaniem tajemnicy służbowej, państwowej i wojskowej,
• przekazywanie wiadomości przedstawicielom organizacji wywiadowczych - szereg czynności polegających na tajnej ekspedycji informacji w różnych formach - przewiezienie we własnej pamięci, przy użyciu skrytki, szyfrem, pismem utajonym, drogą radiową, pocztową, przez sieci komputerowe itp.

Przykładami spektakularnych akcji szpiegowskich były m.in. zdobycie przez ZSRR w latach 40. XX wieku amerykańskiej technologii produkcji bomby atomowej i potem wodorowej w latach 60 XX w. niektórych francusko-brytyjskich technologii naddźwiękowego samolotu Concorde (zastosowanych m.in. w samolocie Tu-144), a także - na znacznie mniejszą skalę i ze znacznie mniej poważnymi skutkami - m.in. również w latach 60 XX w. przez Polskę amerykańskiej technologii detergentowego proszku do prania, produkowanego potem w Polsce pod nazwą handlową "Ixi".

Szpiegostwo w polskim kodeksie karnym

Typ podstawowy przestępstwa

Szpiegostwo przeciwko Polsce jest penalizowane przez polski Kodeks karny w art. 130 § 1. Podstawowy typ tego przestępstwa zagrożony jest karą pozbawienia wolności od 1 do 10 lat (sam udział w działalności szpiegowskiej).

Typy kwalifikowane szpiegostwa (zbrodnie)

• udzielanie obcemu wywiadowi wiadomości, których przekazanie może wyrządzić Polsce szkodę (art. 130 § 2 kk) - zbrodnia zagrożona karą od 3 do 15 lat pozbawienia wolności,
• organizowanie działalności obcego wywiadu lub kierowanie nim (art. 130 § 4 kk)- zbrodnia zagrożona karą od 5 do 15 lat pozbawienia wolności lub karą 25 lat pozbawienia wolności.

Inne formy przestępstwa

Kodeks karny przewiduje także inne formy szpiegostwa popełnione na etapie przygotowania do popełniania zbrodni (art. 130 § 3 kk). Są nimi gromadzenie lub przechowywanie informacji mogących wyrządzić Polsce szkodę, wchodzenie do systemu informatycznego celem ich pozyskania a następnie przekazania obcemu wywiadowi, także samo zgłoszenie gotowości działania na rzecz obcego wywiadu. Za te czyny kodeks przewiduje karę pozbawienia wolności od 6 miesięcy do 8 lat.

Zobacz też

• Szpieg - osoba zajmująca się szpiegostwem

Literatura

• Bronisławski J., Szpiegostwo, wywiad, paragrafy. Wyd. MON, Warszawa 1974, ss. 272.

Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć prawnych w Wikipedii.