Szymon bar Kochba, hebr. שמעון בר כוכבא (zm. 135) – dowódca drugiej wojny żydowsko-rzymskiej zwanej Powstaniem Bar-Kochby w latach 132-135. Założył niepodległe żydowskie państwo izraelskie, którym rządził jako nasi (książę). Zostało podbite przez Rzymian w 135 roku po dwóch latach wojny.
Pierwotnie nazywał się Szymon ben Kosba, otrzymał nazwisko Bar Kochba (co oznacza w języku aramejskim dosłownie "Syn Gwiazdy"; odnosi się to do 17 wersu 24 rozdziału Księgi Liczb, w którym mowa jest o wschodzącej Gwieździe Jakuba) od żydowskiego mędrca rabina Akiby ben Josefa.
Jest autorem 2 krótkich listów odkrytych w Wadi Murabba‘at Musa w 1951 r. i 15 znalezionych w Nachal Chewer na początku lat 60. XX w[1].
Po nieudanym powstaniu wielu rabińskich pisarzy obarczyło go przydomkiem Bar Kozeba co oznacza w języku aramejskim Syna Kłamstwa[1].
Spis treści |
Bar Kochba zorganizował je mająca na celu zrzucenie zwierzchnictwa Cesarstwa Rzymskiego nad prowincją Judeą.
Jako książę Izraela (hebr. nasi ha-Jisrael) został jego wodzem wraz ze swoim wujem Eleazarem syn Charsoma, którego mianował arcykapłanem
Przyczyną wybuchu powstania był zamiar cesarza Hadriana, aby w miejscu Jerozolimy zbudować kolonię rzymską. Pierwsi wojownicy Bar Kochby w dowód oddania swemu władcy wspólnie z nim okaleczyli się, odcinając sobie po jednym palcu. Ku zaskoczeniu cesarza początkowo Żydzi odnosili zwycięstwa nad armią rzymską, dzięki czemu Bar Kochba zyskiwał nowych zwolenników. W wyniku walk Żydzi wyzwolili cały obszar prowincji wraz z Jerozolimą i ruinami Świątyni, w których wznowiono służbę ofiarną. W sumie powstańcy zdobyli ok. 50 twierdz oraz ok. 1000 miast i wsi. Walki były bardzo zaciekłe, a straty Rzymian ogromne.
W 135 roku wojska rzymskie zdołały odbić Jerozolimę, a następnie, po długim oblężeniu, zdobyty został ostatni punkt oporu żydowskiego – twierdza Betar, która była również siedzibą sanhedrynu. Zamordowani zostali niemal wszyscy obrońcy włącznie z Bar Kochbą, a pozostałych przy życiu sprzedano jako niewolników.
Był potomkiem rodu Dawida. Jego wujem był Eleazar syn Charsoma. Nie wiadomo jednak wiele o jego bliższej rodzinie.
Był tematem operetki Bar Kochba napisanej przez Abrahama Goldfadena między 1883 a 1885 rokiem. Inna tej nazwy operetka była dziełem rosyjskiego Żyda kompozytora Yaacova Bilanskiego Levanona w Palestynie w 1920 roku. Płytę o nazwie Bar Kochba nagrał także amerykański jazzman i kompozytor John Zorn.
Według pewnej legendy do Bar Kochby przyszedł mężczyzna z rozdartym językiem i odciętą dłonią. Niezdolny do mówienia i pisania nie potrafił powiedzieć, kto był jego napastnikiem. Tak więc Bar Kochba zdecydował zadawać mu proste pytania, na które miałby odpowiedzieć kiwnięciem lub pokręceniem głowy, aby odkryć kim byli zbrodniarze.[potrzebne źródło]
Na Węgrzech ta legenda znana jest jako gra Bar Kochby, na podstawie której została utworzona zabawa. W niej jeden z graczy wymyśla przedmiot, państwo lub znaną osobowość, a druga ma za zadanie odgadnąć, co jego przeciwnik ma na myśli. Aby znaleźć rozwiązanie, może zadać do 20 pytań na które odpowiedź musi być przecząca lub twierdząca.[potrzebne źródło]