Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Szymon Datner (ur. 2 lutego 1902 w Krakowie, zm. 8 grudnia 1989 w Warszawie) – polski historyk żydowskiego pochodzenia.
Spis treści |
Przed II wojną światową pracował jako nauczyciel w Gimnazjum Hebrajskim w Białymstoku. Przeżył wojnę ukrywając się w lasach wschodniej Polski, walcząc w lokalnej partyzantce[1]. 24 maja 1943 pomagał w wywiezieniu kilku osób z białostockiego getta. Pomiędzy 1944 i 1946 stał na czele biura Centralnego Komitetu Żydów Polskich w Białymstoku, reprezentującego wobec władz państwowych Żydów ocalałych z Holocaustu, oraz organizującego dla nich opiekę i pomoc.
Następnie pracował w Żydowskim Instytucie Historycznym w Warszawie i był jednym z historyków którzy działali w Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce, przekształconej następnie w Instytut Pamięci Narodowej. Szymon Datner zajmował się głównie badaniem zbrodni niemieckich w Polsce popełnionych w czasie II wojny światowej oraz Holocaustu. Zmuszony do rezygnacji[1][2] z zajmowanych funkcji po zajściach mających miejsce podczas marca 1968, wkrótce potem został zrehabilitowany[1]. Wielokrotnie spotykał się z Janem Pawłem II podczas jego pielgrzymek do Polski.
Zmarł w 1989 w Warszawie. Został pochowany na cmentarzu żydowskim przy ulicy Okopowej w Warszawie (kwatera 10, rząd 5)[3][4]. Jego córka, Helena Datner, jest także historykiem i socjologiem, dwie córki Lilka i Mika zginęły podczas Holocaustu. Był żonaty z Edwardą Orłowską[5].
W 1966, jako historyk zajmujący się po wojnie zagadnieniem Holocaustu, w opracowaniach dotyczących tego tematu odpowiedzialność za masowe zbrodnie na żydowskiej ludności Białostocczyzny (mające miejsce po ataku III Rzeszy na ZSRR w czerwcu 1941), przypisał specjalnym grupom operacyjnym niemieckiej policji i opisał prowokacje których się dopuszczały. Zdaniem Datnera oddziały niemieckie, choć w większości dokonywały eksterminacji samodzielnie, dokonując zbrodni na Żydach niejednokrotnie odegrały rolę inspiratorów, pozyskując do współpracy miejscowych zdrajców, elementy kryminalne lub formacje policyjne - badał w tym czasie także sprawę mordu w Jedwabnem, nie napisał jednak jednoznacznie, kto był jej sprawcą.[6]
Autor szeregu książek i opracowań, głównie historycznych - dotyczących zbrodni niemieckich w Polsce, m.in.:
