Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyTłumaczenie przy użyciu komputera (z ang. computer-assisted translation - CAT) jest formą tłumaczenia wspomaganego komputerowo za pomocą specjalnego oprogramowania. CAT nie należy mylić z tzw. tłumaczeniem komputerowym, czyli maszynowym, gdy cały proces tłumaczenia wykonywany jest przez program za pomocą automatycznych algorytmów.
CAT jest szerokim i niedokładnym pojęciem określającym cały zakres narzędzi, od prostych do tych bardziej skomplikowanych. Mogą zawierać:
Programy pamięci tłumaczeniowej (TM - z ang. Translation Memory) przechowują wcześniej przetłumaczone teksty wyjściowe i ich ekwiwalentne teksty docelowe w bazie danych oraz odzyskują powiązane segmenty podczas tłumaczenia nowych tekstów.
Programy takie dzielą tekst wyjściowy na krótsze jednostki zwane "segmentami", najczęściej zdania lub akapity, nagłówki, tytuły lub elementy listy. Zasady segmentacji i długość poszczególnych segmentów mogą być zwykle modyfikowane przez użytkownika. W miarę jak tłumacz posuwa się od początku do końca dokumentu, oprogramowanie wyświetla kolejno źródłowe segmenty. Jeżeli nowy segment tekstu źródłowego w znacznym stopniu przypomina wcześniej przetłumaczony i zapisany w bazie element, program automatycznie odnajduje i proponuje jego tłumaczenie do ewentualnego wykorzystania. Jeśli program nie znajduje podobnego segmentu, tłumacz wprowadza po prostu własne tłumaczenie. Po ukończeniu pracy nad danym segmentem, program zapisuje je w bazie i przechodzi do następnego segmentu. Pamięć tłumaczenia w zasadzie jest prostą bazą danych zawierającą segment języka źródłowego, jego tłumaczenie oraz inne informacje takie jak data powstania segmentu, ostatni dostęp, identyfikator tłumacza itp. Inne rozwiązanie(stosowane np. przez firmę Star Transit) polega na poszeregowaniu sygnatur dokumentów bez tworzenia osobnej bazy tłumaczeń.
Niektóre programy do zarządzania pamięcią tłumaczeń funkcjonują jako samodzielne środowiska, inne jako nakładki na edytor tekstu czy inne programy. Programy takie pozwalają na tłumaczenie dokumentów źródłowych opracowanych w szerokiej gamie formatów (tekstowych, DTP, arkuszy kalkulacyjnych, prezentacji, plików multimedialnych, HTML).
Wyszukiwarka tłumaczeniowa (Language Search Engine software) to nowość w przemyśle tłumaczeniowym. Jest to program działający w oparciu o Internet na podobnej zasadzie, co wyszukiwarka internetowa. Jednak zamiast przeszukiwania Internetu, wyszukiwarka tłumaczeniowa przeszukuje obszerne zasoby wykonanych już wcześniej tłumaczeń (tzw. Translation Memory), tak by wśród nich znaleźć fragmenty – zdania, fragmenty, wyrażenia a nawet całe akapity – które byłyby jak najbardziej zbliżone do tłumaczonego tekstu źródłowego. Wyszukiwarka tłumaczeniowa pozwala na dostęp do większego zasobu tłumaczeń tworzonego przez wielu użytkowników niż tradycyjne oprogramowanie tłumaczeniowe opierające się na tłumaczeniach wykonanych przez jednego tłumacza.
Wyszukiwarki tłumaczeniowe zostały stworzone z myślą, by zrewolucjonizować technologię obecnych systemów wyszukiwania, aby umożliwić wyszukiwanie haseł w oparciu o ich źródłowy kontekst, co z kolei sprawiłoby, iż wyniki wyszukiwania oddawałyby możliwie najpełniej i najtrafniej znaczenie tłumaczonych fragmentów tekstu źródłowego. Podobnie jak w przypadku tradycyjnych programów Translation Memory, prawdziwa jakość wyszukiwarki tłumaczeniowej jest zależna w dużej mierze od zbiorów tłumaczeń, które przeszukuje.
Oprogramowanie to umożliwia automatyczne wyszukanie, w bazie danych, odpowiedniej terminologii, dla słowa pojawiającego się w dokumencie, przez automatyczne pojawienie się terminu w interfejsie okna bazy danych, lub poprzez przeszukanie bazy danych przy użyciu skrótów klawiszowych. Niektóre programy posiadają inne skróty klawiszowe umożliwiające tłumaczowi dodawanie nowych par terminologicznych do bazy danych, w trakcie tłumaczenia. Niektóre, bardziej zaawansowane programy umożliwiają tłumaczowi sprawdzenie, interaktywnie lub w trybie wsadowym, czy termin źródłowy lub docelowy został już użyty w bazie danych projektu.
Programy porównawcze biorą ukończone tłumaczenie, dzielą zarówno tekst źródłowy jak i docelowy na segmenty, próbując określić, które z nich można ze sobą połączyć w celu zbudowania nowej bazy danych. Wiele z tych programów pozwala tłumaczom na ponowne zestawienie ze sobą, źle dobranych, uprzednio, fragmentów. Uzyskana baza danych może być wyeksportowana do programu tłumaczeniowego i wykorzystana w przyszłości.
Niektóre produkty CAT zawierają komponent tłumaczenia maszynowego (ang. Machine Translation – MT). Integracja MT z CAT została osiągnięta różnymi sposobami w różnych produktach. Najczęściej tłumaczenie maszynowe uruchamiane jest jeśli dana baza tłumaczeniowa nie zawiera żadnych podobnych do obecnie tłumaczonego segmentów. Tłumaczenie maszynowe może być wtedy wykorzystane przez tłumacza jako półprodukt, a jego ostateczna wersja jest zapisywana w pamięci tłumaczeń do wykorzystania w przyszłości. Tworzone przez użytkowników słowniczki zawierające właściwą terminologię, znacznie poprawiają jakość tłumaczenia maszynowego i w rezultacie usprawniają cały proces tłumaczenia.
| Funkcjonalności | OmegaT | SDL Trados | Google Translator Toolkit | WordFast |
|---|---|---|---|---|
| Obsługa pamięci tłumaczeniowej | Tak | Tak | Tak | Tak |
| Obsługa dodatkowych słowników specjalistycznych (umożliwienie wczytania własnych słowników) |
Nie | Tak | Nie | Tak |
| Raporty i statystyki tłumaczeń | Tak | Tak | Nie | Tak |
| Obsługa formatu dokumentów OpenOffice (wczytanie i zapis) |
Tak | Tak | Tak | Nie |
| Obsługa formatu dokumentów Microsoft Office (wczytanie i zapis) |
Nie | Tak | Tak | Tak |
| Zachowanie formatowania pliku źródłowego (brak jakiejkolwiek ingerencji w formatowanie tekstu) |
Tak | Tak | Tak | Tak |
| Podgląd pliku wynikowego | Nie | Tak | Tak | Nie |
| Współpraca z Wikipedią (dostęp do haseł Wikipedii z poziomu programu) |
Tak | Nie | Tak | Nie |
| Obsługa tłumaczenia maszynowego | Tak | Nie | Tak | Nie |
| Obsługa tłumaczenia rozmytego (dopasowania rozmytego) |
Tak | Tak | Tak | według specyfikacji |
| Drzewo składniowe | Nie | Nie | Nie | Nie |
| Integracja z Microsoft Office Word (dostęp do funkcjonalności CAT z poziomu paska narzędzi) |
Nie | Nie | Nie | Tak |
| Sprawdzanie poprawności pisowni | Tak | Tak | Tak | Nie |
| Słownik wyrazów (podręczny tłumacz wyrazów) |
Nie | Tak | Nie | Nie |
| Słownik wyrazów bliskoznacznych | Nie | Nie | Nie | Nie |
| Komentowanie własnych tłumaczeń i pracy | Nie | Tak | Nie | Nie |
Łukasz Bogucki (2009) "Tłumaczenie wspomagane komputerowo", Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa, ISBN 978-83-01-15984-9
