TIR

TIR Logo

     Państwa strony konwencji TIR

     Państwa stosujące konwencję bez jej podpisania

TIR – Międzynarodowy Tranzyt Drogowy (oficjalny skrót TIR, od fr. "Transports Internationaux Routiers"), międzynarodowa konwencja celna z 14 listopada 1975 (z późniejszymi zmianami), dotycząca tranzytu towarów samochodami ciężarowymi w transporcie międzynarodowym, pozwalająca uprościć procedury na granicach i w urzędach celnych, celem większej efektywności przewozów drogowych.

Pojazd poruszający się na karnecie TIR wyruszający z jednego państwa jest - w myśl konwencji TIR - sprawdzany i plombowany na granicy lub w dowolnym Urzędzie Celnym zlokalizowanym wewnątrz państwa wywozu ładunku, a zostaje odplombowany oraz skontrolowany dopiero w kraju docelowym ładunku, zaś wszystkie granice państw tranzytowych mija z formalnościami ograniczonymi do minimum (np. przy przewozie towaru z Hiszpanii do Rosji samochód jest plombowany na granicy hiszpańskiej i mija granice wszystkich państw bez rozbudowanej kontroli, zaś zdjęcie zamknięcia celnego i otwarcie samochodu następuje dopiero w Rosji).

Konwencję TIR zaczęto stosować tuż po zakończeniu II wojny światowej (pierwsze porozumienie w tej sprawie zawarto w 1959 roku), a należy do niej kilkadziesiąt państw: wszystkie europejskie, a także większość krajów, które utrzymują sporą liczbę ciężarówek w ruchu międzynarodowym (m.in Rosja, Kazachstan, Kirgistan, Uzbekistan, czy Iran).

Pojazd przewożący ładunek pod osłoną karnetu TIR opatrzony powinien być niebieską tabliczką z białym literowym skrótem TIR - stąd też w języku potocznym duże ciężarówki określa się mianem tir. Użycie słowa tir w języku polskim jako określenie każdej, dużej ciężarówki jest również poprawne.