TKh1

TKh1
TKh1-19 w Toruniu
Producent	Henschel
Lata budowy	1882-1910
Układ osi	C
Masa służbowa	29,5 t
Długość parowozu	8591 mm
Rozstaw osi skrajnych	3000 mm
Maksymalna siła pociągowa	6150 kG
Prędkość maksymalna	40 km/h
Ciśnienie w kotle	12 at
Powierzchnia rusztu	1,35 m²
Średnica cylindra	350 mm
Skok tłoka	550 mm
Średnica kół napędnych	1100 mm
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

TKh1 – oznaczenie na Polskich Kolejach Państwowych parowozu pruskiej serii T3. Jej historia sięga roku 1882, kiedy to zaczęto dostarczać kolejom pruskim (KPEV) pierwsze parowozy tego typu. Były to typowe, małe tendrzaki do prac manewrowych i lokalnego ruchu towarowego.

W latach 1882–1910 wyprodukowano 1345 maszyn serii T3. Po 1918 r. polskie koleje posiadały 28 maszyn tej serii, które oznaczono jako TKh1. Były wykorzystywane przede wszystkim na Pomorzu. Po 1945 r. polskie koleje miały na stanie 20 parowozów, które znajdowały się w toruńskiej parowozowni. Wycofywane zostały z użytku w latach 50. Były one używane w dalszym ciągu na kolejach przemysłowych do lat 70. W Polsce znajduje się tylko kilka zachowanych parowozów z tej licznej niegdyś serii. Parowóz TKh1-20 stał się własnością Cukrowni Pelplin, a ostatecznie stał się pomnikiem w lokomotywowni w Suchej Beskidzkiej. TKh1-19 stoi jako pomnik na stacji w Toruniu; TKh1-429 stanowi eksponat stacji w Rybniku. Lokomotywa oznaczona fikcyjnie TKh1-13 jest eksponatem w Muzeum Kolejnictwa w Warszawie, lecz jest tendrzakiem przemysłowym późniejszej produkcji i nie należy do serii TKh1.. Oprócz pruskich kolei państwowych parowozy takiej samej konstrukcji kupowały prywatne spółki kolejowe, były one także eksportowane do Francji, Włoch, Grecji i Chin.

Dane techniczne

• średnica cylindrów – 350 mm
• skok tłoka – 550 mm
• średnica kół napędnych – 1100 mm
• ciśnienie pary w kotle – 12 at
• powierzchnia ogrzewalna kotła – 60,0 m²
• powierzchnia rusztu – 1,4 m²
• masa służbowa – 32,3 t
• prędkość konstrukcyjna – 40 km/h
• pojemność skrzyni na wodę – 5,0 m³
• pojemność skrzyni na węgiel – 2,0 t

Właściwości trakcyjne

TKh1 mógł po torze poziomym ciągnąć składy towarowe ładowne o masie 545 ton z szybkością 40 km/h zaś na wzniesieniu 20‰ składy 80-tonowe z prędkością 30 km/h.

Linki zewnętrzne

• Dane techniczne, zdjęcie
• Galeria zdjęć TKh1

Bibliografia

• J.Fijałkowski i W. Kowalewski, 1959, Charakterystyki Normalnotorowych Pojazdów Trakcyjnych, Wydawnictwa Komunikacyjne