TKh49

T3A (TKh "Ferrum")
TKh49-1
Producent	Fablok
Lata budowy	1948-1961
Układ osi	C
Masa służbowa	44 400 kg
Długość parowozu	9170 mm
Prędkość maksymalna	45 km/h
Ciśnienie w kotle	13 at
Powierzchnia ogrzewalna kotła	100 m²
Powierzchnia rusztu	1,7 m²
Średnica cylindra	460 mm
Skok tłoka	540 mm
Średnica kół napędnych	1150 mm
Średnica kół tocznych	-
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

TKh Ferrum - stosowane w Polsce oznaczenie polskiej serii parowozów przetokowych. Znane też jako "Ferrum 47" parowozy "Ferrum" stanowić miały zamienniki dla przedwojennych parowozów "Ferrum 29" .

Parowóz typu T-3-A trzyosiowy tendrzak, stosowany był najczęściej w pracy na bocznicach przyzakładowych. Był ekonomiczny w zużyciu paliwa i rozwijał prędkość do 45 km/h, pracując również w ruchu pasażerskim. Po II wojnie światowej, na podstawie zachowanej dokumentacji technicznej T1A, rozpoczęto i prowadzono w latach 1948-1961 budowę parowozu typu T-3-A "Ferrum" oznaczonego od nazwy huty, dla której był pierwotnie przeznaczony. Był on tylko nieznacznie zmieniony w stosunku do pierwowzoru typu T-1-A (na parę nasyconą) i miał mniejszą moc (400 KM wobec 450 KM). Typ "Ferrum" produkowany był również na eksport: w latach 1953-1963 dostarczono 86 sztuk do ChRL, Rumunii i Węgier.

Ze względu na swe niewielkie rozmiary chętnie są dziś stawiane jako eksponaty przy stacjach kolejowych. Dwa takie egzemplarze stoją m.in. w Tczewie i Toruniu.

Czynne TKh

• Parowozy "Ferrum" eksploatowane były głównie w przemyśle, a na stan PKP przyjęto jedynie jeden egzemplarz. Był to parowóz TKh 05695 z ostatniej serii produkcyjnej, użytkowany wcześniej w Hucie Florian w Świętochłowicach. Od roku 1997 został przekazany do skansenu w Chabówce, gdzie od 1 kwietnia 1997 pracuje pod oznaczeniem TKh49-1. "Ferrum" z Chabówki co roku wzbudza duże zdziwienie podczas Parowozjady, gdy (jako najmniejszy z prezentujących się maszyn) sam wyciąga pod górę skład złożony ze wszystkich parowozów biorących udział w imprezie i kilkudziesięciu wagonów (ponad 1 kilotona brutto).

• W Dzierżnie koło Pyskowic, w zakładach naprawczych PTK, naprawę główną przeszła maszyna TKh 05353. Parowóz pracował w Hucie Florian w Świętochłowicach, następnie wykupiony przez firmę SARKOM i odsprzedany PTK Holding Zabrze, będzie stacjonował na terenie PTK-owskiej szopy, prawdopodobnie Rokitnica. 27 sierpnia 2008 parowóz został odebrany przez inspektora i dopuszczony do ruchu. Możemy go już oglądać pod parą.

• 

  Ferrum w Chabówce

• 

  Ferrum - kabina

• 

  Ferrum na stacji Tczew