| Tadeusz Komorowski Bór |
|
| Data i miejsce urodzenia | 1 czerwca 1895 Chorobrów |
| Data i miejsce śmierci | 24 sierpnia 1966 Buckley |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | 1910–1947 |
| Siły zbrojne | |
| Stanowiska | dowódca AK (1943–1944), Naczelny Wódz Wojska Polskiego (1944–1946) |
| Główne wojny i bitwy | I wojna światowa wojna polsko-bolszewicka kampania wrześniowa |
| Odznaczenia | |
| Premier Rzeczypospolitej Polskiej na Uchodźstwie | |
| Okres urzędowania | od 2 lipca 1947 do 10 lutego 1949 |
| Poprzednik | Tomasz Arciszewski |
| Następca | Tadeusz Tomaszewski |
| Członek Rady Trzech | |
| Okres urzędowania | od 1956 do 24 sierpnia 1966 |
| Poprzednik | Tomasz Arciszewski |
| Następca | Roman Odzierzyński |
Tadeusz Komorowski, pseudonim „Bór”, „Znicz”, „Lawina”, „Korczak” (ur. 1 czerwca 1895 w Chorobrowie, zm. 24 sierpnia 1966 w Buckley w Anglii) – generał dywizji Wojska Polskiego, dowódca Armii Krajowej, Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych (mianowany niedługo przed ostatecznym zawieszeniem broni w powstaniu warszawskim), odznaczony Orderem Orła Białego (1995) i trzykrotnie Krzyżem Virtuti Militari.
Spis treści |
Urodził się w rodzinie Mieczysława Mariana Komorowskiego herbu Korczak i Wandy Prawdzic-Zaleskiej. Spokrewniony z gen. Tadeuszem Rozwadowskim, w którego majątku przyszedł na świat. W 1913 ukończył gimnazjum we Lwowie i w tym samym roku[1] rozpoczął karierę wojskową w armii austro-węgierskiej. Szkołę oficerską piechoty i kawalerii ukończył w Wiener Neustadt[2] w 1915 w stopniu podporucznika kawalerii[1]. W czasie I wojny światowej służył na froncie rosyjskim i włoskim uzyskując stopień porucznika[2]. W Wojsku Polskim od 1918. Zastępca dowódcy od listopada 1918 do sierpnia 1920 w 9 Pułku Ułanów[2]. W wojnie bolszewickiej, w dniach 20–31 sierpnia 1920, dowodził 12 Pułkiem Ułanów Podolskich, a następnie ponownie wrócił do 9 p. uł. Brał udział w bitwie pod Komarowem (został w niej ranny). W 1921 był zastępcą dowódcy 9 p. uł. w Żółkwi, a następnie w 1922 ukończył dziewięciomiesięczny kurs ekwitacji w Grudziądzu[3].
Następnie, między innymi, instruktor jazdy konnej w Oficerskiej Szkole Artylerii w Warszawie (1922–1923), uczestnik Igrzysk Olimpijskich w Paryżu w 1924 w jeździectwie[4], kwatermistrz, a następnie zastępca dowódcy 8 Pułku Ułanów Księcia Józefa Poniatowskiego (1924–1926), komendant Zawodowej Szkoły Podoficerskiej Kawalerii w Jaworowie (1926-1928)[3], kierownik ekipy jeździeckiej na Igrzyskach Olimpijskich w Berlinie w 1936[5], która zdobyła srebrny medal. W latach 1928[3]–1938 dowódca 9 Pułku Ułanów Małopolskich stacjonującego w garnizonie Czortków i Trembowla, a w okresie od listopada[2] 1938 do 1939 komendant Centrum Wyszkolenia Kawalerii w Grudziądzu.
Ukończył studia na Politechnice Lwowskiej.
W kampanii wrześniowej 1939 najpierw dowódca Ośrodka Zapasowego Zgrupowania Kawalerii w Garwolinie, a następnie zastępca dowódcy Kombinowanej Brygady Kawalerii płk Adama Zakrzewskiego w składzie Armii Lublin z którą walczy pod Górą Kalwarią i Zamościem[2]. Płk Komorowski uniknął niewoli i przedostał się do Krakowa[6].
Pod koniec 1939 stworzył w Krakowie konspiracyjną Organizację Wojskową i kierował nią do stycznia 1940, kiedy podporządkowała się ZWZ[6]. Komorowski przyjął wówczas pseudonim „Korczak”[6]. Komendant Obszaru Kraków ZWZ, od 8 lutego 1940 generał brygady, po dekonspiracji i przedostaniu się latem 1941 do Warszawy zastępca komendanta głównego ZWZ – dowódcy AK. Od jesieni 1941 do czerwca 1943 był również komendantem Obszaru Zachodniego, obejmującego okręgi: poznański i pomorski[6], a od 1 lipca 1943 (formalnie od 17 lipca) dowódca Armii Krajowej. Od marca 1944 generał dywizji. Podjął decyzję o wybuchu powstania warszawskiego.
|
|
Od 30 września 1944 – Naczelny Wódz Polskich Sił Zbrojnych. Po upadku powstania i podpisaniu kapitulacji od 2 października 1944 do 5 maja 1945 w niewoli niemieckiej[2]. Przebywał kolejno w oflagach w Landwasser XIII 73 i Colditz IV C[7].
Po wojnie od 28 maja 1945[7] przebywał na emigracji w Wielkiej Brytanii, gdzie do 8 listopada[2] 1946 był Naczelnym Wodzem Polskich Sił Zbrojnych na obczyźnie, a od 21 lipca[2] 1947 do 7 kwietnia[2] 1949 pełnił urząd premiera rządu RP na uchodźstwie. Od lipca 1956 wchodził w skład emigracyjnej Rady Trzech. Działał w Kole byłych Żołnierzy Armii Krajowej, a z jego inicjatywy 1 sierpnia 1966 dla upamiętnienia czynu zbrojnego żołnierza AK ustanowiono odznaczenie pamiątkowe - Krzyż Armii Krajowej[8].
Komorowski zmarł na atak serca w trakcie polowania[9]. Pochowany na cmentarzu Gunnersbury w Londynie.
Żonaty od 1930 z Ireną hr. Lamezan-Salins (1904–1968), córką generała Lamezana. Miał z nią dwóch synów: Adama i Jerzego. Ten drugi urodził się tuż po powstaniu, obarczony zespołem Downa[10].
|
|||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
|||||||
|
||||||||||||||||||||