Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Tadeusz Sołtyk ( ur. 30 sierpnia 1909 w Radomiu, zm. 14 lipca 2004 w Warszawie) – polski inżynier, konstruktor lotniczy, profesor nauk technicznych.
Urodził się 30 sierpnia 1909 w Radomiu. Ukończył IV Liceum Ogólnokształcące im. Tytusa Chałubińskiego w Radomiu a następnie w 1934 Wydział Mechaniczny Politechniki Warszawskiej i rozpoczął pracę w Państwowych Zakładach Lotniczych jako konstruktor. Brał udział w rozwoju samolotu PZL.23 Karaś i wdrażaniu do produkcji samolotu PZL.46 Sum. W chwili wojny był na stanowisku zastępcy Głównego Konstruktora (inż. Stanisława Praussa). Uczestniczył w kampanii wrześniowej, między innymi w bitwie pod Kockiem. Dostał się tam do niewoli, skąd następnie uciekł i podczas okupacji ukrywał się na wsi.
Tuż po wkroczeniu Armii Czerwonej pod koniec 1944, Sołtyk zorganizował pierwsze powojenne biuro konstrukcyjne w Lublinie – Lotnicze Warsztaty Doświadczalne (LWD), zostając jego głównym konstruktorem. Po przeniesieniu LWD do Łodzi, zaprojektowano tam pod jego kierownictwem lekkie samoloty LWD Szpak (pierwszy polski samolot powojenny) i LWD Żak, zbudowane w ilości kilku sztuk, a następnie szkolno-treningowy LWD Junak, produkowany poza LWD w dużej serii. Opracował też prototyp dwusilnikowego samolotu wielozadaniowego LWD Miś.
,_static_display,_Radom_AirShow_2005,_Poland.jpg&filetimestamp=20060110121403)
Zespół LWD został rozwiązany w 1949, po czym Tadeusz Sołtyk podjął pracę w Instytucie Lotnictwa w Warszawie. W 1952 objął kierownictwo utworzonego tam biura konstrukcyjnego. Pierwszą jego konstrukcją, która weszła do produkcji, była modyfikacja samolotu TS-9 Junak 3 z 1953. Sołtyk zaczął wówczas stosować dla swoich konstrukcji oznaczenie "TS" od swoich inicjałów. W 1955 oblatano pierwszy prototyp nowego samolotu szkolno-treningowego konstrukcji T. Sołtyka, TS-8 Bies, produkowanego następnie od 1957 dla polskiego lotnictwa. Samolot ten zdobył 3 rekordy światowe w swojej klasie. W 1957 jego biuro konstrukcyjne zostało przeniesione do Ośrodka Konstrukcji Lotniczych WSK-Okęcie. Tadeusz Sołtyk zaprojektował tam następnie pierwszy polski samolot odrzutowy – szkolno-treningowy TS-11 Iskra, oblatany w 1960. Ustanowiono na nim 4 światowe rekordy w swojej klasie. Iskry stały się następnie podstawowymi i do dziś (2004) praktycznie jedynymi odrzutowymi samolotami szkolnymi w lotnictwie polskim, eksportowane były ponadto do Indii.
Od 1964 Tadeusz Sołtyk rozpoczął prace nad projektami nowoczesnego naddźwiękowego samolotu szkolno-bojowego TS-16 Grot oraz samolotu rolniczego TS-17 Pelikan. Wykonano projekt wstępny oraz makietę Grota i projekt Pelikana, lecz gdy pod koniec lat 60. władze komunistyczne doszły do wniosku, że produkcja samolotów w Polsce jest nieopłacalna, dalsze prace nad tymi samolotami przerwano. Na skutek tego w 1967 Tadeusz Sołtyk przeszedł do pracy w Przemysłowym Instytucie Automatyki i Pomiarów, gdzie pracował przez następne lata głównie w dziedzinie automatyki okrętowej, nie powracając już do konstruowania samolotów. W latach 80. jedynie został konsultantem przy konstruowaniu samolotów PZL-130 Orlik i I-22 Iryda. W 1992 przeszedł na emeryturę.
Oprócz pracy konstruktorskiej, Tadeusz Sołtyk wykładał także na Politechnice Łódzkiej, Gdańskiej i Warszawskiej oraz w Wojskowej Akademii Technicznej im. Jarosława Dąbrowskiego w Warszawie. Uczestniczył także w pracy instytutów badawczych i był członkiem Krajowej Rady Lotnictwa. Za swoją pracę był kilkakrotnie odznaczany, m.in. Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1960) oraz Medal Polonia Mater Nostra Est (2001). Otrzymał Nagrodę Państwową II stopnia za samolot LWD Junak i nagrodę MON I stopnia (za samolot Iskra). W 1955 uzyskał tytuł docenta Instytutu Lotnictwa, a w 1975 tytuł profesora nauk technicznych. Napisał pięć książek, z tego jedną wspomnieniową: Dwa żywioły, dwie pasje.
Poza lotnictwem, Tadeusz Sołtyk interesował się także żeglarstwem – zwłaszcza przed wojną brał udział w regatach, oraz projektował łodzie i bojery. W 1938 zaprojektował jacht morski. Łodzie te nosiły nazwy "Kumka" I–VI.
