Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Tadeusz Tertil

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Tadeusz Tertil
Data i miejsce urodzenia 7 września 1864
Sanok
Data i miejsce śmierci 31 marca 1925
Tarnów
poseł do Rady Państwa
Okres urzędowania od 1911
do 1918
poseł na Sejm Krajowy Galicji
Okres urzędowania od 1908
do 1914
burmistrz Tarnowa
Okres urzędowania od 14 stycznia 1907
do 25 października 1923
Poprzednik Witold Rogoyski
Następca Janusz Rypuszyński

Tadeusz Tertil (ur. 7 września 1864 w Sanoku, zm. 31 marca 1925 w Tarnowie) – prawnik, długoletni burmistrz Tarnowa, poseł do Rady Państwa w Wiedniu i Sejmu Krajowego Galicji, członek Polskiej Komisji Likwidacyjnej.

Tadeusz Tertil był synem Roberta Tertila i Wilhelminy Płońskiej.Ukończył studia prawnicze na Uniwersytecie Lwowskim. Po ślubie w 1886 roku przeniósł się z rodziną do Tarnowa, gdzie rozpoczął praktykę adwokacką. Pracował w istniejącym od 1895 roku biurze, świadczącym bezpłatną pomoc prawną dla niezamożnych mieszkańców. W 1893 roku został członkiem tarnowskiego "Sokoła" i w 1900 roku został wybrany jego prezesem. Funkcję tę pełnił do swojej rezygnacji w 1907 roku.

Od 1906 roku Tadeusz Tertil był radnym tarnowskiej Rady Miejskiej. Po rezygnacji w grudniu tegoż roku dotychczasowego burmistrza, Witolda Rogoyskiego, został na sesji w dniu 14 stycznia 1907 roku wybrany na nowego burmistrza. Urząd ten pełnił (z przerwą spowodowaną przez okupację Tarnowa przez wojska rosyjskie w latach 1914–1915) aż do 1923 roku. Czas jego urzędowania zaznaczył się w mieście między innymi budową nowego dworca kolejowego, elektrowni i wodociągów miejskich (wszystkie trzy inwestycje oddano do użytku 24 listopada 1910 roku[1]), linii tramwajowej łączącej ulicę Lwowską z dworcem kolejowym (1911)[2] i warsztatów kolejowych (1917)[3].

W latach 1908 i 1913 Tadeusz Tertil był wybierany posłem Sejmu Krajowego Galicji we Lwowie, zaś w 1911 roku został posłem do Rady Państwa w Wiedniu. Obydwie funkcje łączył ze sprawowaniem urzędu burmistrza Tarnowa. Po wybuchu I wojny światowej Tarnów został 10 listopada 1914 roku zajęty przez wojska rosyjskie. Rosjanie ustanowili w mieście komendanturę wojskową, likwidując władzę burmistrza. Pomimo możliwości wyjazdu, Tadeusz Tertil pozostał w Tarnowie, organizując pomoc dla mieszkańców[4]. Po ponownym opanowaniu miasta przez wojska austriackie objął znów urząd burmistrza, chociaż po oskarżeniu o kolaborację z Rosjanami złożył dymisję, która nie została przyjęta. Pod koniec I wojny światowej Tadeusz Tertil został prezesem Koła Polskiego w Radzie Państwa.

Po utworzeniu 28 października 1918 roku w Krakowie Polskiej Komisji Likwidacyjnej Galicji i Śląska Cieszyńskiego Tadeusz Tertil wszedł w skład jej prezydium. Dwa dni później, na posiedzeniu Rady Miejskiej w Tarnowie, przedstawił projekt uchwały, w której radni oddali się pod władzę rządu w Warszawie[5]. Następnego dnia w Tarnowie rozbrojono żołnierzy austriackich a władze zaprzysiężono na wierność rządowi polskiemu[6].

Tadeusz Tertil pozostał na stanowisku burmistrza miasta do swojej dymisji 13 września 1923 roku, pełniąc jeszcze obowiązki do 25 października. Zmarł w Tarnowie 31 marca 1925 roku i został pochowany w grobowcu rodzinnym na Starym Cmentarzu[7]. Jego imieniem została nazwana w 1925 roku dawna ulica Lipowa (obecnie Aleja Solidarności) a współcześnie Pasaż Tertila, łączący Rynek z Placem Kazimierza Wielkiego, na terenie dwóch kamienic należących niegdyś do niego. W 2007 roku wmurowano w ścianę Ratusza tablicę pamiątkową poświęconą burmistrzowi a Rada Miasta i Rada Powiatu ustanowiły doroczną Nagrodę im. Tadeusza Tertila dla najlepszej pracy magisterskiej bądź licencjackiej poświęconej miastu i regionowi.

Przypisy

  1. Maria Sąsiadowicz, Ewa Stańczyk, Barbara Sawczyk, Tarnowskie kalendarium, str. 29
  2. Maria Sąsiadowicz, Ewa Stańczyk, Barbara Sawczyk, Tarnowskie kalendarium, str. 30
  3. Maria Sąsiadowicz, Ewa Stańczyk, Barbara Sawczyk, Tarnowskie kalendarium, str. 31
  4. Kazimierz Bańburski, Janusz Kozioł, Wielka Wojna. Tarnów Gorlice 1915, str. 5-6
  5. Kazimierz Bańburski, Droga Tarnowa do niepodległości
  6. Maria Sąsiadowicz, Ewa Stańczyk, Barbara Sawczyk, Tarnowskie kalendarium, str. 32
  7. Stary Cmentarz w Tarnowie [dostęp 29 kwietnia 2010]

[edytuj] Bibliografia

  1. Kazimierz Bańburski, Droga Tarnowa do niepodległości, w: Odpowiedź. Miesięcznik Klubu Inteligencji Katolickiej im. Ks. Arcybiskupa Jerzego Ablewicza w Tarnowie, nr 183 (listopad 2008)
  2. Kazimierz Bańburski, Janusz Kozioł, Wielka Wojna. Tarnów Gorlice 1915, Tarnów 2005, ISBN 83-85988-56-4
  3. Piotr Filip, Poczet burmistrzów Tarnowa, Tarnów 2010, ISBN 978-83-87785-57-4
  4. Maria Sąsiadowicz, Ewa Stańczyk, Barbara Sawczyk, Tarnowskie kalendarium, Tarnów 2004, ISBN 83-915445-5-9
Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Tadeusz_Tertil&oldid=30841058
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty