| Tadeusz Tuczapski | |
| Data i miejsce urodzenia | 23 września 1922 Lwów, Polska |
| Data i miejsce śmierci | 10 kwietnia 2009 Warszawa, Polska |
| Przebieg służby | |
| Lata służby | 1944-1991 |
| Stanowiska | wiceminister ON, Główny Inspektor Obrony Terytorialnej, sekretarz Komitetu Obrony Kraju |
| Główne wojny i bitwy | II wojna światowa |
| Późniejsza praca | prezes ZG Ligi Obrony Kraju |
| Odznaczenia | |
Tadeusz Tuczapski (ur. 23 września 1922 we Lwowie, zm. 10 kwietnia 2009 w Warszawie[1]) – generał broni Wojska Polskiego, wiceminister obrony narodowej PRL (1968–1987), Główny Inspektor Obrony Terytorialnej, szef Obrony Cywilnej Kraju, sekretarz Komitetu Obrony Kraju, zastępca członka Komitetu Centralnego PZPR (1968–1986), członek Rady Naczelnej ZBoWiD (1969–1990), prezes Zarządu Głównego Ligi Obrony Kraju (1988–1991).
Spis treści |
Służbę wojskową rozpoczął 17 sierpnia 1944 roku jako podchorąży Oficerskiej Szkoły Artylerii w Chełmie Lubelskim. Po jej ukończeniu promowany 25 marca 1945 roku na stopień podporucznika w korpusie oficerów artylerii. Po promocji wyznaczony na dowódcę plutonu ogniowego jednostki rezerwy artylerii 1 Armii WP w Gryfinie, a następnie na dowódcę plutonu ogniowego w 4 Pułku Artylerii Lekkiej. Podczas walk na froncie dwukrotnie ranny, w tym drugi raz ciężko, 25 kwietnia 1945 roku w rejonie Birkenwerder w Niemczech. Do 5 listopada 1945 roku przebywał na leczeniu w Szpitalu Okręgowym w Łodzi.
Po wojnie był adiutantem ministra obrony narodowej, Marszałka Związku Radzieckiego i Marszałka Polski Konstantego Rokossowskiego, następnie służył na wysokich stanowiskach w jednostkach artyleryjskich – był dowódcą 24 Warszawskiego Dywizjonu Artylerii Ciężkiej, pułku i brygady artylerii, zastępcą szefa sztabu Szefostwa Artylerii WP oraz dowódcą artylerii Pomorskiego Okręgu Wojskowego. W latach 1955-1957 odbył studia wojskowe w Akademii Wojskowej im. Michaiła Frunzego w ZSRR. W 1957, w wieku zaledwie 35 lat awansowany do stopnia generała brygady i mianowany szefem sztabu Szefostwa Artylerii WP. W latach 1962-1965 – zastępca Szefa Sztabu Generalnego WP. W 1963 roku awansowany do stopnia generała dywizji. W latach 1965-1968 – I zastępca Głównego Inspektora Szkolenia - szef Inspektoratu Szkolenia. Od 11 kwietnia 1968 roku był nieprzerwanie przez 19 lat wiceministrem obrony narodowej (do 1987). W latach 1968-1971 – Główny Inspektor Szkolenia i zastępca Naczelnego Dowódcy Zjednoczonych Sił Zbrojnych Państw – Stron Układu Warszawskiego oraz dowódca Frontu Polskiego na czas wojny. W 1974 roku awansowany do stopnia generała broni. W latach 1971-1987 piastował równolegle trzy zasadnicze dla systemu obronnego państwa funkcje: Głównego Inspektora Obrony Terytorialnej, szefa Obrony Cywilnej Kraju oraz sekretarza Komitetu Obrony Kraju (KOK). Jako sekretarz KOK nadzorował prace związane z przygotowaniem aktów prawnych wprowadzających 13 grudnia 1981 roku w Polsce stan wojenny. W okresie stanu wojennego, w latach 1981-1983 wchodził w skład Wojskowej Rady Ocalenia Narodowego (WRON). Od 1991 roku w stanie spoczynku.
Członek PPR i PZPR, w latach 1968-1986 zastępca członka Komitetu Centralnego PZPR. W latach 1988-1991 prezes Zarządu Głównego Ligi Obrony Kraju. W latach 1969-1990 – członek Rady Naczelnej organizacji kombatanckiej ZBoWiD. W latach 1988-1990 – członek Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa.
Od 1995 roku zasiadał, wraz ze swoim wieloletnim przełożonym, gen. Wojciechem Jaruzelskim, na ławie oskarżonych w procesie o sprawstwo kierownicze śmierci robotników podczas wydarzeń w grudniu 1970 roku. Tuczapski dowodził wówczas oddziałami operującymi w Szczecinie.
W marcu 2006 roku Główna Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu IPN postawiła go w stan oskarżenia za popełnienie zbrodni komunistycznej (udział we wprowadzeniu stanu wojennego 13 grudnia 1981 r.). Od września 2008 roku zasiadał na ławie oskarżonych w toczącym się w tej sprawie przed warszawskim Sądem Okręgowym procesie. Na ławie oskarżonych zasiadają także: b. I sekretarz KC PZPR i premier gen. Wojciech Jaruzelski, b. I sekretarz KC PZPR Stanisław Kania, b. minister obrony narodowej gen. Florian Siwicki, b. minister spraw wewnętrznych gen. Czesław Kiszczak, b. członkini Rady Państwa Eugenia Kempara oraz b. wiceminister sprawiedliwości Tadeusz Skóra.
Zmarł wskutek krwiaka mózgu[2], który uprzednio wywołał u Tuczapskiego zanik świadomości[1]. Pochowany 20 kwietnia 2009 roku na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie (kwatera B 4 rz. 8 m. 18). Pogrzeb odbył się z asystą wojskową, ale przy bardzo ograniczonym ceremoniale (bez kompanii honorowej i orkiestry wojskowej). Podczas uroczystości płk Ryszard Depa odczytał list pożegnalny nieobecnego z powodu choroby b. prezydenta RP gen. armii Wojciecha Jaruzelskiego.