Tartaków

Tartaków
Herb Tartakowa
Państwo	Ukraina
Obwód	lwowski
Rejon	sokalski
Powierzchnia	2,43 km²
Wysokość	207 m n.p.m.
Populacja (2001) • liczba ludności • gęstość	1505 619 os./km²
Nr kierunkowy	+380 58
Kod pocztowy	80033
Położenie na mapie Ukrainy Tartaków
50°27′45″N 24°23′55″E

Tartaków (ukr. Тартаків, do 1939 także Tartaków Miasto) – wieś (dawniej miasto) na Ukrainie w obwodzie lwowskim, w rejonie sokalskim. Liczy około 1500 mieszkańców.

Historia

Miasteczko założone w 1426 roku. W 1685 otrzymało prawo magdeburskie, oraz przywilej na jarmarki i targi. W XVII wieku było główna rezydencją hetmana Feliksa Kazimierza Potockiego (późniejszą siedzibą hetmana był Krystynopol). W roku 1744 urodził się w nim Andrzej Chołoniewski. W latach 1871-1877 posługę spełniał św. Zygmunt Gorazdowski. W roku 1934 urodził się Roman Oleksin.

W II Rzeczypospolitej do 1934 samodzielna gmina jednostkowa. Następnie należał do zbiorowej wiejskiej gminy Tartaków Miasto w powiecie sokalskim w woj. lwowskim, której był siedzibą.

Po II wojnie światowej w związku z przymusowym wysiedleniu polskiej ludności i poprowadzeniem nowej granicy państwowej na Bugu, Tartaków wraz z całym obszarem gminy Tartaków Miasto został przyłączony do Związku Radzieckiego.

Zabytki

• otoczony fosą murowany zamek bogato wyposażony, fundacji Potockich, powstały w XVII wieku (później przekształcony na pałac) i istniejący do końca wieku XIX.
• kościół katolicki z 1603 roku, powstały z inicjatywy Kajetana Kickiego - metropolity lwowskiego. Kościół dawniej otaczał wysoki, gruby mur z ponad 50 wnękami w których znajdowały się różnego rodzaju święte obrazy. Wewnątrz kościoła od 1764 do 1944 roku znajdował się słynący łaskami obraz Matki Bożej Tartakowskiej, który poprzednio wisiał w miejscowym zamku (do pożaru) a następnie był przechowywany przez Mikołaja Kucharskiego (kapelana Stanisława Potockiego), a po jego śmierci znalazł się w kościele. W 1777 roku obraz został uznany za cudowny. W 1944 szczęśliwie uratowany od zagłady przez jego wywiezienie do drewnianego kościółka we wsi Łukawiec koło Lubaczowa. 15 maja 2004 roku obraz powrócił do swojego dawnego miejsca - do kościoła w Tartakowie. Sam kościół po wysiedleniu z tych ziem Polaków został przekształcony za czasów Ukraińskiej SRR w spichlerz zbożowy i zdewastowany. Obecnie nadal pozostaje w stanie niemal ruiny ze względu na brak funduszy renowacyjnych.
• cerkiew murowana z 1875 roku, fundacji proboszcza Emiliana Lewickiego

Bibliografia

• Tartaków w Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XII (Szlurpkiszki – Warłynka) z 1892 r.
• Roman Aftanazy, Dzieje Rezydencji, s. 238-239