Taszkent

Taszkent
Herb Taszkentu
Państwo	Uzbekistan
Wilajet	taszkencki
Ludność (2008) • liczba ludności	2 180 000
Miasta partnerskie	Berlin, Niemcy Stambuł, Turcja Seattle, USA
Położenie na mapie Uzbekistanu Taszkent
41°16′N 69°13′E
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Hasło Taszkent w Wikisłowniku
Strona internetowa miasta

Mauzoleum jednego z patronów miasta, Abu Bakra Muhammada

Ulica Amira Timura.

Taszkent (uzb. Toshkent, تاشکند; ros. Ташкент) – stolica Uzbekistanu, w Azji Środkowej, położona nad rzeką Chirchiq na przedgórzu Tienszanu. Zamieszkuje ją 2,18 mln mieszkańców (2008), szacunki nieoficjalne (wliczając niezarejestrowaną ludność napływową) dają 2,6 – 3,2 mln. Jest głównym ośrodkiem przemysłowym i kulturalno-naukowym kraju, jednym z największych miast Azji Środkowej.

Historia

Pierwsze wzmianki o Taszkencie pojawiły się w II-I wieku p.n.e.. W IV–V wieku miasto słynęło już jako ważny ośrodek handlowy pod nazwą Czacz (Szasz). W VIII w. zostało opanowane przez Arabów i zislamizowane. W IX–X w. znalazło się pod panowaniem Samanidów, natomiast w X–XIII w. Karachanidów. W XIV wieku Taszkent opanowali Timurydzi. W drugiej połowie XVI wieku został włączony do Chanatu Bucharskiego. W 1865 stał się częścią Rosji. W roku 1929 miasto uzyskało połączenie kolejowe do Duszanbe. 26 kwietnia 1966 miasto zostało poważnie zniszczone w wyniku trzęsienia ziemi, po którym gruntownie je przebudowano. Od 1991 roku stolica niepodległego Uzbekistanu.

Ważniejsze zabytki

• mauzoleum szejka Hawendi Tachura z XV w.
• mauzoleum Junusa Chodży z XV w., pradziada założyciela dynastii Wielkich Mogołów – Babura
• mauzoleum Kaffal Szaszi z XVI w. – uczonego islamskiego z okresu Szejbanidów.
• meczet piątkowy (Juma) z XV w.
• medresa Kukeldesz (Kukeltasz) z XVI w.
• medresa Barak Chana z XVI w. – jej mufti to jeden z najważniejszych autorytetów islamu dla całego Uzbekistanu, Tadżykistanu i Turkmenistanu.
• Pałac Księcia Romanowa (obecnie siedziba Ministerstwa Spraw Zagranicznych)
• Opera i Teatr Baletowy im. Aliszer Nawoi
• Muzeum Historii – największe muzeum w mieście; mieści się w budynku, w którym kiedyś znajdowało się Muzeum Lenina
• Muzeum Emira Timura (obok muzeum znajduje się pomnik Timura na koniu, mieszczące się nieopodal ogrody należą do najpiękniejszych w Taszkencie)
• Muzeum Literatury im. Aliszer Nawoi – liczne repliki manuskryptów, przykłady kaligrafii perskiej, XV w. malarstwo miniaturowe
• Muzeum Sztuk Pięknych Uzbekistanu – posiada bardzo dużą kolekcję eksponatów z czasów antycznych, wieków średnich, jak również bogate zbiory z XIX i XX w. (wiele eksponatów uzbeckiej sztuki użytkowej); do najciekawszych zbiorów należy wielka kolekcja obrazów "wypożyczona" z Ermitażu przez Wielkiego Księcia Romanowa celem dekoracji jego pałacu (siedziba na wygnaniu w Taszkencie) i nigdy nie zwrócona
• mały park (nieopodal Muzeum Sztuk Pięknych Uzbekistanu) z zadbanymi grobami bolszewików poległych podczas rewolucji październikowej oraz tzw. zdrady Osipowa w 1919 (spoczywa tu m.in. pierwszy prezydent Uzbekistanu Juldusz Achunbabajew)

Ważniejsze budowle

• Wieża telewizyjna w Taszkencie (najwyższa budowla w Azji Środkowej)
• jedyny system metra w Azji Środkowej
• Lotnisko w Taszkencie – największe w Uzbekistanie
• największy plac miejski w byłym Związku Radzieckim (Plac Niepodległości), na którym znajdował się niegdyś najwyższy pomnik Lenina (30 metrów wysokości); pomnik został w 1992 zastąpiony wielkim globusem pokazującym mapę Uzbekistanu
• majestatyczne budynki rządowe
• okazałe biura kilkunastu firm konsultingowych, m.in. Accenture, Deloitte Touche Tohmatsu, PricewaterhouseCoopers i Gravamen Fidelis and Fides LLP

Nauka i szkolnictwo wyższe

Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Uniwersytety

• Narodowy Uniwersytet Uzbekistanu im. Mirzy Uług Bega (Mirzo Ulugʻbek nomidagi Oʻzbekiston Milliy Universiteti) – założony w 1918 r. jako Narodowy Uniwersytet Turkiestański

Transport

W mieście znajduje się stacja kolejowa Taszkent, metro, a oprócz tego kursują tramwaje.