Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Tatarzy | |
 , , ,  , , , |
|
| Şihabetdin Märcani Elder, Ğabdulla Tuqay, Marat Safin, Musa Cälil, Alsou, Dinijar Bilaletdinow, Charles Bronson, Dinara Safina | |
| Liczebność ogółem | 10 milionów[1] |
| Regiony zamieszkania |  Rosja:5 554 601[2]  Uzbekistan:1 250 000[3]  Kazachstan:400 000  Ukraina:350 000  Tadżykistan:200 000[1]  Kirgistan:140 000[4]  Turkmenistan:60 000[1]  Azerbejdżan:30 000[1]  Rumunia:23 000[5]  Białoruś:15 000[1]  Stany Zjednoczone:10 000[1]  Polska:4 900[1] |
| Język | tatarski, krymskotatarski, rosyjski |
| Religie | islam, prawosławie |
| Pokrewne grupy etniczne | ludy tureckie |
Tatarzy (nazwa własna: Tatarlar / Татарлар) - grupa ludów tureckich z Europy środkowej i wschodniej oraz centralnej Azji.
Spis treści |
Tatarzy rozsiani są po ogromnych obszarach, głównie byłego ZSRR. Dzielą się na kilka grup będących często osobnymi narodami. Najliczniejsi są Tatarzy Kazańscy, zamieszkujący Tatarstan i nazywani po prostu Tatarami.
Drugą dużą grupą są Tatarzy Krymscy. Stanowili oni ludność Chanatu Krymskiego, to z tymi właśnie Tatarami walczyli Polacy w XVI-XVII wieku. Tatarzy Krymscy zostali wysiedleni z Krymu przez władze Rosji[potrzebne źródło], zaś obecnie wracają na Krym (masowo od 1989 roku), gdzie mieszka już ponad 250 tys. osób.[potrzebne źródło] Mniejsze grupy Tatarów zamieszkują również Syberię. Wszyscy Tatarzy są potomkami plemion tworzących Złotą Ordę. Większość Tatarów wyznaje islam, wielu prawosławie[potrzebne źródło].
Niewielkie społeczności Tatarów osiedliły się na Litwie. Społeczności tatarskie można obecnie spotkać w Polsce, na Litwie i Białorusi. W Polsce jej najliczniejszym skupiskiem jest Podlasie (w tym Białystok, gdzie żyje ich około dwóch tysięcy) oraz Trójmiasto. W Bohonikach i Kruszynianach na Białostocczyźnie oraz w Gdańsku znajdują się meczety Tatarów.
Tatarzy często nazywani są błędnie Mongołami[potrzebne źródło]. Faktem jest, że współtworzyli oni imperium mongolskie Czyngis-chana, by po jego rozpadzie utworzyć Złotą Ordę, ale ich pokrewieństwo z Mongołami wynika jedynie z podobnego stylu życia. Różnice językowe są oczywiste, a oba narody zróżnicowały się jeszcze bardziej wraz z przyjęciem przez Tatarów islamu (podczas gdy Mongołowie wyznają szamanizm lub buddyzm). Istnieją też olbrzymie różnice genetyczne, gdyż u Mongołów przeważa azjatyckie DNA, a u Tatarów europejskie[potrzebne źródło].
Według różnych hipotez nazwa "Tatry" pochodzi prawdopodobnie od nazwy sarmackiego[potrzebne źródło] (Sarmatia Europea, Scytia) plemienia nazwanego Tatarami, którzy od XIII wieku pustoszyli tereny po obu stronach Karpat. W 1790 Baltazar Hacquet zapisał, że Słowianie nazywają te góry Tatari lub Tatri ponieważ przedtem przebywały tam tatarskie hordy[6]. Plemię to mogło mieć powiązania z Połowcami[7], którzy od XIII wieku, połączeni z Mongołami oraz z plemionami tureckimi najechali na Ruś, Polskę[8] i Węgry. Dawniej błędnie zakładano, że nazwa "Tatarzy" ma swoje pochodzenie w greckiej nazwie piekła czyli Tartarze. Pojawia się ona jednak znacznie wcześniej, niż miały miejsce pierwsze kontakty Tatarów z Europejczykami - jest ona wymieniana m. in. w Tajnej Historii Mongołów. W języku węgierskim nazwa Tatr to "Thorchal", "Tarczal", bądź "Tutur", "Thurthul" oznaczające również piekło[9]
