Technet

Technet
molibden ← technet → ruten
Mn ↑ Tc ↓ Re 43 Tc
Wygląd
srebrzystoszary
Ogólne informacje
Nazwa, symbol, l.a.	technet, Tc, 43 (łac. technetium)
Grupa, okres, blok	7 (VIIB), 5, d
Stopień utlenienia	IV, VII
Właściwości metaliczne	metal przejściowy
Właściwości tlenków	silnie kwasowe
Masa atomowa	98 u
Stan skupienia	stały
Gęstość	11500 kg/m³
Temperatura topnienia	2157 °C
Temperatura wrzenia	4265 °C
Numer CAS	7440-26-8
PubChem	23957
Właściwości atomowe Promień • atomowy • walencyjny 135 (obl. 183) pm 156 pm Konfiguracja elektronowa [Kr]4d65s1 Zapełnienie powłok 2, 8, 18, 14, 1 (wizualizacja powłok) Elektroujemność • w skali Paulinga • w skali Allreda 1,90 1,36 Potencjały jonizacyjne I 702 kJ/mol II 1470 kJ/mol III 2618 kJ/mol
Właściwości fizyczne Ciepło parowania 660 kJ/mol Ciepło topnienia 24 kJ/mol Ciśnienie pary nasyconej 0,0229 Pa (2473 K) Konduktywność 6,7×106 S/m Ciepło właściwe 210 J/(kg·K) Przewodność cieplna 50,6 W/(m·K) Układ krystalograficzny heksagonalny Objętość molowa 8,63×10−6 m³/mol
Najbardziej stabilne izotopy izotop wyst. o.p.r. s.r. e.r. MeV p.r. 97Tc {syn.} 2,6×106 lat w.e. 0,320 97Mo 97mTc {syn.} 90 dni i.t. 97Tc 98Tc {syn.} 4,2×106 lat β− 1,357 98Ru 99Tc {syn.} 2,11×105 lat β− 3,034 99Ru 99mTc {syn.} 6,01 h i.t. 0,143 99Tc
Niebezpieczeństwa Globalnie Zharmonizowany System Klasyfikacji i Oznakowania Chemikaliów Wiarygodne źródła klasyfikacji tej substancji według kryteriów systemu GHS są niedostępne. Europejska klasyfikacja substancji Wiarygodne źródła klasyfikacji tej substancji według europejskich kryteriów są niedostępne.
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą warunków normalnych (0 °C, 1013,25 hPa)
Multimedia w Wikimedia Commons
Hasło technet w Wikisłowniku

Technet (Tc, łac. technetium) – pierwiastek chemiczny z grupy metali przejściowych w układzie okresowym. Jest pierwszym w historii otrzymanym sztucznie pierwiastkiem. Jego nazwa wywodzi się od greckiego słowa τεχνητoς (technetos – sztuczny).

Technet jest obok prometu jednym z dwóch pierwiastków o liczbie atomowej mniejszej niż ołów, który nie posiada żadnego stabilnego izotopu.

Odkrycie

Został otrzymany w 1937 roku przez Emilio Gino Segrè i Carlo Perriera. Dmitrij Mendelejew przewidział jego istnienie na podstawie luki w swoim układzie okresowym. Od tego czasu poszukiwało go wielu chemików, z których kilku zgłosiło fałszywe raporty o jego odkryciu w rudach innych metali. Między innymi niemieccy badacze Walter Noddack i Ida Tacke wraz z Otto Bergiem, bombardowali w 1925 minerał kolumbit ([(Fe, Mn)(Nb, Ta)₂O₆]) elektronami; po doświadczeniu opublikowali wykrycie nieznanego dotąd pierwiastka o liczbie atomowej 43, który nazwali masurium (od nazwy regionu Mazury, wówczas w Prusach Wschodnich). Rezultat ich badań nie został jednak pozytywnie zweryfikowany, a odkrycie nie zostało uznane.

Występowanie

Technet otrzymywany jest sztucznie w procesie rozbijania neutronami jąder uranu lub bombardowania lekkimi jądrami izotopów niobu lub molibdenu.

W 1962 roku śladowe ilości naturalnego technetu zostały wykryte w rudach uranu z terenów dzisiejszej Demokratycznej Republiki Konga, gdzie pierwiastek powstał jako produkt samorzutnych reakcji rozszczepienia uranu. W 1952 roku został ponadto zidentyfikowany w widmie niektórych czerwonych olbrzymów, co potwierdza, że w procesach nukleosyntezy w gwiazdach mogą powstawać ciężkie pierwiastki.

Wykorzystanie

Metastabilny izomer izotopu ⁹⁹Tc, oznaczany ^99mTc, jest podstawowym wskaźnikiem wykorzystywanym w medycynie nuklearnej do celów diagnostycznych. Jest on idealnym izotopem do tych celów, ponieważ ma krótki okres połowicznego rozpadu (6 godzin) minimalizując napromieniowanie ciała, oraz nie stwierdzono żadnych skutków ubocznych związanych z fizjologią człowieka.