Teoria formy otwartej

Teoria formy otwartej – koncepcja dotycząca sztuk pięknych, szczególnie architektury, której twórcą był Oskar Hansen.

Teoria

W myśl teorii formy otwartej, artysta przez artefakt artystyczny, nie tworzy zamkniętego dzieła sztuki, lecz buduje możliwość kontekstu i interpretacji.

Dzieło o formie otwartej jest zawsze gotowe, aby znaleźć się w nowych okolicznościach, w nowym czasie, w nowej relacji ze zmienną rzeczywistością. Od odbiorcy, który jest jednocześnie widzem i aktorem biorącym czynny udział, żąda indywidualnej interpretacji i obliguje go do budowania kontekstu. Dzięki temu dzieło zawsze żyje, nie traci aktualności i tym samym nie marnotrawi środków. Artysta postuluje bezklasowość, egalitaryzm, bezhierarchiczność, demokrację, niedogmatyczność, decentralizację, asymetrię.

Twórcy form otwartych (wybór)

Jerzy Jarnuszkiewicz, Julian Pałka, Edmund Kupiecki, Władysław Strzemiński, Jerzy Sołtan, Stanisław Zamecznik, Jan Kosiński, Lech Tomaszewski, Krzysztof Meisner, Zofia Kulik, Zbigniew Ihnatowicz

Projekty i realizacje architektoniczne (przykłady)

• ośrodek sportowy SKS Warszawianka, 1954 (J. Sotan, L. Tomaszewski, O. Hansen)
• pawilon na wystawę Expo'58 w Brukseli (J. Soltan, Z. Ihnatowicz, O. Hansen, J. Kosiński)
• pawilon "Tropik" na targi w Damaszku (O. Hansen, L. Tomaszewski)
• projekt pomnika ofiar obozu Auschwitz, niezrealizowany (J. Jarnuszkiewicz, J. Pałka)

Bibliografia

• Oskar Hansen: Ku formie otwartej. Warszawa: Fundacja Galerii Foksal, Revolver (Frankfurt), Muzeum ASP, 2005. ISBN 83-89302-07-1. 
• Rosalind Krauss: Sculpture in the Expanded Fields, "October" Vol.8, s.30-44. Spring: The MIT Press, 1979

Zobacz też

• Team X
• Linearny system ciągły (LSC)
• Kompozycja otwarta

Linki zewnętrzne

• Cezary Klimaszewski, Tomasz Kozak, Tomasz Malec Forma Otwarta jako passe-partout patriarchatu ?
• Tomasz Kozak Wobec Formy Otwartej Oskara Hansena Sympozjum
• Rosalind Krauss, Sculpture in the Expanded Fields (en)
• Paweł Giergoń Kompleks sportowy SKS Warszawianka w Warszawie