| Tero Pitkämäki | |||||||||||||||||||||||||||||||||
Tero Pitkämäki podczas mityngu Bislett Games 2010 w Oslo |
|||||||||||||||||||||||||||||||||
| Trener | Hannu Kangas | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| Klub | Nurmon Urheilijat | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wzrost | 195 cm | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| Masa ciała | 92 kg | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dyscypliny | lekkoatletyka | ||||||||||||||||||||||||||||||||
| Dorobek medalowy | |||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||
Tero Kristian Pitkämäki (ur. 19 grudnia 1982 w Ilmajoki) – fiński lekkoatleta specjalizujący się w rzucie oszczepem.
Dwukrotny uczestnik igrzysk olimpijskich – w 2004 zajął ósme miejsce[1], a w 2008 zdobył brązowy medal[2]. Złoty medalista mistrzostw świata[3], dwukrotnie stawał na podium czempionatu Starego Kontynentu[4][5]. W 2005 oraz 2007 zwyciężał w zawodach światowego finału lekkoatletycznego[6]. Medalista mistrzostw Finlandii oraz reprezentant kraju w meczach międzypaństwowych, pucharze Europy i drużynowym czempionacie Europy[6]. W 2006 ukończył studia i uzyskał tytuł inżyniera elektryka[7]. Zwycięzca plebiscytu European Athlete of the Year Trophy w roku 2007 – oszczepnik był pierwszym fińskim lekkoatletą, który triumfował w tym konkursie[8]. Za swojego największego sportowego rywala uważa Norwega Andreasa Thorkildsena[9], który prywatnie jest jego przyjacielem[10].
Rekord życiowy: 91,53 (26 czerwca 2005, Kuortane) – rezultat ten jest siódmym wynikiem w historii światowej lekkoatletyki[11].
Spis treści |
O karierze lekkoatletycznej marzył od dzieciństwa[9]. Sport zaczął uprawiać jako dziecko, a pierwszy raz wystartował jako 12-latek – w 1994 używając oszczepu o wadze 400 gramów zajął pierwsze miejsce w konkursie w Ilmajoki[12]. Na początku roku 2000 zdobył srebrny medal w halowych mistrzostwach Finlandii juniorów[6], a pod koniec roku debiutując w dużej międzynarodowej imprezie odpadł w eliminacjach mistrzostw świata juniorów w Santiago de Chile[13]. W kolejnym sezonie był piąty na juniorskim czempionacie Starego Kontynentu[14]. Pierwszy sukces na arenie międzynarodowej odniósł w roku 2003 zdobywając w Bydgoszczy brąz mistrzostw Europy młodzieżowców, przegrywając Rosjaninem Aleksandrem Iwanowem oraz Igorem Janikiem, który podczas tych zawodów wynikiem 82,54 ustanowił (nieaktualny już) rekord Polski w kategorii młodzieżowców[15][16].
Od początku sezonu 2004 oszczepnik startował tylko w Finlandii – wyjątkiem był mecz młodzieżowców przeciwko Hiszpanii w Barcelonie 9 lipca (zwycięstwo z wynikiem 83,32) oraz mityng w Tallinnie 21 lipca (druga lokata z wynikiem 79,70)[12]. 1 sierpnia w miejscowości Vaasa zdobył pierwszy w karierze tytuł mistrza swojego kraju[17]. Tydzień później zajął trzecie miejsce w mityngu Weltklasse Zürich[6]. W eliminacjach, podczas igrzysk olimpijskich, uzyskał trzeci rezultat w grupie B i z wynikiem 82,04 awansował do finału[1]. 28 sierpnia na stadionie olimpijskim w Atenach w drugiej serii uzyskał swój najlepszy wynik – 83,01 – i został ostatecznie sklasyfikowany na ósmej lokacie[18]. W 2004 pobiegł także w biegu maratońskim[9].
W swoim czwartym starcie w roku 2005, podczas mityngu w Kuortane 26 czerwca, pierwszy raz w karierze uzyskał wynik ponad 90 metrów ustawiając rekord życiowy rezultatem 91,53[6]. 17 lipca zdobył drugi złoty medal mistrzostw Finlandii, a w ostatnim starcie przed mistrzostwami świata wygrał z wynikiem 90,54 (podczas zawodów w Oslo)[12]. Fin, który jako jedyny oszczepnik obok Rosjanina Siergieja Makarowa w sezonie przekroczył granicę 90 metrów[19], był faworytem czempionatu rozgrywanego w Helsinkach[20]. W eliminacjach, które odbyły się 9 sierpnia, z wynikiem 82,21 zajął drugie miejsce za Makarowem[21]. W rundzie finałowej w pierwszej serii Fin uzyskał wynik 75,44, a swój najlepszy rezultat osiągnął w czwartej próbie uzyskując 81,27[22]. Będący faworytem zawodów oszczepnik[20] zajął ostatecznie czwarte miejsce[22]. Złoto mistrzostw przypadło Estończykowi Andrusowi Värnikowi, srebro zdobył Norweg Andreas Thorkildsen, a brąz Rosjanin Siergiej Makarow[21]. Po mistrzostwach Pitkämäki wygrał m.in zawody w Zurychu (88,71) i Berlinie (89,32)[6], a w ostatnim starcie w sezonie zwyciężył w światowym finale lekkoatletycznym z wynikiem 91,33[23]. W ciągu całego sezonu wygrał 12 z 16 zawodów, w których startował[23].
Sezon rozpoczął od zwycięstwa w Seinäjoki 21 maja osiągając wynik 88,41[6]. Niespełna miesiąc później, 24 czerwca, uzyskał najlepszy rezultat w sezonie posyłając oszczep na odległość 91,11[12]. Tydzień po tym sukcesie zwyciężył w zawodach superligi pucharu Europy – mimo tego zespół Finlandii spadł do I ligi[24]. Przed zaplanowanymi na początek sierpnia mistrzostwami Europy[4] wygrał zawody w Paryżu, był drugi w Rzymie oraz ponownie został mistrzem kraju[6]. Na czempionacie Starego Kontynentu w Göteborgu w eliminacjach zajął czwarte miejsce z wynikiem 83,78[4]. Finał odbywał się 9 sierpnia – Fin po rzucie w pierwszej serii (swoim najlepszym w całym konkursie) na odległość 86,44 objął prowadzenie jednak w drugiej kolejce rezultat 87,37 dał pozycję lidera Norwegowi Andreasowi Thorkildsenowi[25]. Thorkildsen poprawił się w ostatniej próbie rzucając 88,78 i zostając mistrzem Europy – Fin uplasował się na drugim miejscu, a brązowy medal zdobył Jan Železný z Czech, który miał tylko jeden udany rzut (w pierwszej serii na odległość 85,92)[25][4]. Po mistrzostwach oszczepnik wystartował jeszcze pięciokrotnie zwyciężając w Zurychu oraz Helsinkach[6].
W swoim starcie w sezonie oszczepnik z wynikiem 87,78 zwyciężył 3 czerwca w Kuortane, a 15 czerwca poprawił się o równy metr wygrywając mityng Bislett Games w Oslo z rezultatem 88,78[6]. 13 lipca w Rzymie podczas mityngu Golden Gala Pitkämäki źle wykonał rzut w wyniku czego oszczep poleciał za bardzo w lewo i trafił francuskiego skoczka w dal Salima Sdiriego[26][27]. Ostatecznie w mityngu oszczepnik uplasował się na drugim miejscu[28]. W kolejnych dniach Fin nie mógł otrząsnąć się po wypadku[27] jednak już 22 lipca z wynikiem 91,23 (trzecim najlepszym w karierze) wygrał zawody w Lapinlahti[6]. 31 sierpnia w eliminacjach mistrzostw świata na stadionie w Osace uzyskał rezultat 80,62 (dziesiąty wśród startujących) i awansował do finału czempionatu, który zaplanowano na 2 września[29]. W finale na stadionie Nagai po pierwszej serii zajmował czwartą lokatę, a w drugiej próbie po rzucie na odległość 89,16 objął prowadzenie[3]. W ostatniej próbie uzyskał swój najlepszy wynik w zawodach – 90,33 – i wyprzedzając Norwega Andreasa Thorkildsena i Amerykanina Breauxa Greera zdobył tytuł mistrza świata[3]. Złoto Pitkämäkiego było pierwszym medalem z najcenniejszego kruszcu wywalczonym przez Fińskiego oszczepnika od roku 1999 kiedy w światowym czempionacie zwyciężył Aki Parviainen[30]. Na koniec sezonu jako pierwszy Fin oraz drugi oszczepnik w historii wygrał prestiżowy plebiscyt European Athlete of the Year Trophy[8].
Oszczepnik pierwszy raz w sezonie wystąpił na zawodach 25 maja zajmując w Kuortane drugie miejsce z wynikiem 86,89[6]. W dalszej części sezonu startował m.in. w Berlinie (pierwsze miejsce), Oslo (trzecia lokata) oraz Rzymie (zwycięstwo)[12]. 27 lipca na mistrzostwach Finlandii zajął drugą pozycję przegrywając z Tero Järvenpää, który wynikiem 86,68 ustanowił rekord życiowy[31]. W ostatnim występie przed igrzyskami w Pekinie wygrał zawody w Lappeenrancie osiągając rezultat 84,30[12]. Eliminacje rzutu oszczepem na igrzyskach olimpijskich odbyły się 21 sierpnia[2]. Fin startował w grupie B i osiągnął wynik 82,61 (minimum kwalifikacyjne to 82,50) awansując z trzecim rezultatem do finału[32]. Dwa dni później, podczas konkursu finałowego, w pierwszej serii uzyskał wynik 83,75 i zajmował trzecią lokatę za prowadzącym od początku Andreasem Thorkildsenem i swoim rodzakiem Tero Järvenpää[33]. Dzięki rzutowi w ostatniej kolejce Pitkämäkiego wyprzedził jeszcze Łotysz Ainārs Kovals, który uzyskał swój nowy rekord życiowy wynikiem 86,64[33]. W ostatniej serii Fin posłał oszczep na odległość 86,16, przesunął się na trzecie miejsce i ostatecznie zdobył brązowy medal[33]. Mistrzem olimpijskim został Norweg Thorkildsen, który w przedostatniej serii wynikiem 90,57 ustanowił rekord olimpijski, a srebro przypadło Kovalsowi[2]. Po igrzyskach był drugi w Zurychu oraz podczas meczu przeciwko Szwedom w Helsinkach i wygrał mityng w Brukseli[6]. 14 września, w ostatnim starcie w sezonie, zajął trzecie miejsce podczas światowego finału lekkoatletycznego w Stuttgarcie[34].
Na początku sezonu zajął trzecie miejsce w zawodach w Seinäjoki[12] oraz wygrał mityng ISATF w Berlinie[35]. Tydzień po zawodach w Niemczech wygrał, 21 czerwca, w Bergen rywalizację oszczepników podczas I ligi drużynowych mistrzostw Europy uzyskując wynik 86,78[36]. W dalszej części sezonu tryumfował m.in. w Oslo oraz był drugi na zawodach w Rzymie i Paryżu[6]. W eliminacjach na mistrzostwach świata, 21 sierpnia, Fin nie uzyskał wymaganego minimum (82,00) i do finału awansował z 4. odległością uzyskując w swojej trzeciej próbie wynik 81,65[37]. Dwa dni później borykający się z grypą oszczepnik[38] w finałowym konkursie w pierwszej serii uzyskał swój najlepszy wynik 81,90 (dający mu wówczas drugą lokatę za Kubańczykiem Guillermo Martínezem[39]). W kolejnych próbach nie poprawił się i ostatecznie zajął piąte miejsce[39], a reprezentacja Finlandii nie zdobyła w Berlinie żadnego medalu[40]. Na koniec sezonu Pitkämäki zwyciężył jeszcze 4 września w Memorial Van Damme 2009 w Brukseli[6] oraz był drugi 13 września w światowym finale lekkoatletycznym w Salonikach[41].
Na początku sezonu startował w Australii zwyciężając 27 lutego w Sydney oraz 4 marca w Melbourne[6]. Najważniejszą imprezą w roku były mistrzostwa Europy, które odbywały się w Hiszpanii – w eliminacjach zawodów na Estadi Olímpic Lluís Companys Fin uzyskał drugi wynik wśród startujących rzucając w swojej drugiej próbie 83,15[5]. W finale, który odbył się 31 lipca, po pierwszej serii na prowadzeniu był Andreas Thorkildsen (86,32), drugie miejsce zajmował Matthias de Zordo (86,22), a Fin był trzeci z wynikiem 81,47[5]. Ostatecznie kolejność ta nie zmieniła się do ostatniej kolejki chociaż Pitkämäki w swoim piątym rzucie poprawił znacząco swój wynik posyłając oszczep na odległość 86,67[5]. Po czempionacie oszczepnik wygrał zawody w Sztokholmie[6], a 8 sierpnia został mistrzem Finlandii[42][43]. 28 sierpnia zwyciężył w kolejnej edycji tradycyjnego[44] meczu pomiędzy Szwecją i Finlandią osiągając wynik 84,08[45]. Sezon zakończył zwycięstwem w Kawasaki 19 września[12].
W pierwszym starcie w sezonie zajął trzecie miejsce podczas zawodów Qatar Athletic Super Grand Prix 2011 w Ad-Dausze uzyskując wynik 83,91[46]. 15 maja zwyciężył w mityngu w Szanghaju z wynikiem 85,33 – rezultatem tym wyrównał najlepszy w sezonie wynik na świecie, który od 22 kwietnia należał do Rosjanina Siergieja Makarowa[47][48]. 24 czerwca na mityngu w Kuortane zajął piąte miejsce z wynikiem 77,55 – był to pierwszy konkurs od końca 2004 roku, w którym Fin nie rzucił ponad 80 metrów[49]. Podczas mityngu w Lozannie, 30 czerwca, ponownie nie osiągnął 80 metrów zajmując z wynikiem 78,35 szóstą lokatę[50]. Na mistrzostwach świata odpadł w eliminacjach[51]. Po tej imprezie do grona trenerów Fina dołączył aktualny rekordzista świata Jan Železný[52][53].
W pierwszym starcie w olimpijskim sezonie 2012 Fin zajął z wynikiem 77,99 piąte miejsce podczas deszczowego mityngu Shanghai Golden Grand Prix 2012 w Szanghaju[54][55].
Progresja wyników oszczepnika w poszczególnych latach kariery[6][12].
| Rok | Wynik | Data | Miejsce | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
| 1994 | 43,98 | 4 września | oszczep 400 gramowy | |
| 1995 | 47,22 | 29 lipca | oszczep 400 gramowy | |
| 1996 | 53,22 | 18 lipca | oszczep 600 gramowy | |
| 1997 | 57,50 | 6 lipca | oszczep 600 gramowy | |
| 1998 | 62,26 | 13 września | oszczep 700 gramowy | |
| 1999 | 74,56 | 12 września | oszczep 700 gramowy | |
| 2000 | 73,75 | 20 lipca | ||
| 2001 | 74,89 | 11 sierpnia | ||
| 2002 | 77,24 | 24 czerwca | ||
| 2003 | 80,45 | 11 sierpnia | mistrzostwa Finlandii | |
| 2004 | 84,64 | 4 lipca | ||
| 2005 | 91,53 | 26 czerwca | ||
| 2006 | 91,11 | 24 czerwca | ||
| 2007 | 91,23 | 22 lipca | ||
| 2008 | 87,70 | 11 lipca | Golden Gala | |
| 2009 | 87,79 | 25 lipca | ||
| 2010 | 86,92 | 26 czerwca | ||
| 2011 | 85,33 | 15 maja | Shanghai Golden Grand Prix 2011 | |
| 2012 | 77,99 | 19 maja | Shanghai Golden Grand Prix 2012 |
|
|||||||