Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
Theremin (eterofon, termenvox) – instrument muzyczny z grupy elektrofonów elektronicznych skonstruowany przez rosyjskiego fizyka i wynalazcę Lwa Termena. Dźwięki produkowane przez theremin są ubogie harmonicznie i przypominają w swym brzmieniu wycie, jęk, kobiecy głos, gwizd, piłę, flet, skrzypce lub inne instrumenty.
Spis treści |
Theremin działa na podobnej zasadzie co Audion Piano. Termen wykorzystał wyraźną niedoskonałość tego typu urządzenia, objawiającą się w zakłóceniach pracy, gdy w polu jej działania znajdowało się ciało ludzkie. Instrument jest dostrojony do wzorcowej częstotliwości, zmienianej przełącznikiem. Dodatkowe modulacje, powodujące zmiany w częstotliwości dźwięku, powodowane są ruchem rąk wokół jednej z anten; z pomocą drugiej z nich, w podobny sposób, reguluje się jego głośność.
W ZSRR zbudowano 600 egzemplarzy tego instrumentu. W 1928 Termen uzyskał amerykański patent na to urządzenie. W USA theremin był produkowany przez RCA, a jego tranzystorowa modyfikacja przez firmę Roberta Mooga.
Theremin znalazł szerokie zastosowanie w produkcji muzycznej, w szczególności w ścieżkach dźwiękowych do filmów, np. w filmie science-fiction z 1951 r. Dzień, w którym zatrzymała się Ziemia. Specyficzna "magia" instrumentu spowodowała pewne zainteresowanie nim przez muzyków rockowych jeszcze w latach sześćdziesiątych i siedemdziesiątych. Powszechnie acz niewłaściwie uważa się, że grupa The Beach Boys wykorzystała instrument przy nagrywaniu piosenki "Good Vibrations" (w rzeczywistości użyto imitującego dźwięk thereminu instrumentu "electro-theremin"). W 1967 r. na swoim debiutanckim albumie Safe as Milk awangardowa grupa muzyczna Captain Beefheart and His Magic Band użyła thereminu w utworach "Electricity" i "Autumn's Child". Rockowa grupa Led Zeppelin użyła w przeboju "Whole Lotta Love" z 1969 r., Jean-Michel Jarre używał sterownika MIDI opartego na tej zasadzie w "Oxygene 10" i na wielu koncertach, między innymi na Przestrzeni Wolności w Stoczni Gdańskiej. Również obecnie podczas swoich koncertów Jarre korzysta z Theremina. W czerwcu 2011 r. Sting wykorzystał instrument wykonania utworu "Moon over Bourbon Street" podczas koncertu w gdańsko-sopockiej Ergo Arenie.
Theremin dał początek całej rodzinie instrumentów, w których używano ruchów ciała ludzkiego jako zasady tworzenia i modulowania dźwięku. Do najbardziej znanych należały fale Martenota skonstruowane przez Maurice Martenota w 1928 oraz La Croix Sonore utworzony i używany przez awangardowego artystę Mikołaja Obuchowa w latach 1929-1934. Idea zastosowana została również w sterownikach MIDI (kontrola dłonią) i instumentach wirtualnych (portamento).
|
|
