Thomas Samuel Kuhn (ur. 18 lipca 1922 w Cincinnati, zm. 17 czerwca 1996 na raka w Cambridge w Massachusetts) – amerykański badacz nauki, twórca pojęcia paradygmatu naukowego.
Spis treści |
Uzyskał stopień doktora nauk na Uniwersytecie Harvarda w 1949 r. i pozostał tam jako adiunkt (assistant professor) z dziedziny pedagogiki ogólnej i historii nauki.
W 1956 r. Kuhn podjął pracę na Uniwersytecie Kalifornijskim w Berkeley, na którym otrzymał tytuł profesora zwyczajnego historii nauki. W 1964 r. otrzymał imienny tytuł profesora M. Taylora Pyne'a w dziedzinie filozofia i historii nauki na Uniwersytecie Princeton.
Obowiązki profesora filozofii i historii nauki pełnił również w Massachusetts Institute of Technology, od powrotu w 1979 r. do Bostonu. W 1983 r. otrzymał w MIT imienny tytuł profesora L. S. Rockefellera w dziedzinie filozofii.
W 1954 otrzymał stypendium Guggenheima, w roku 1982 został nagrodzony medalem Historii Nauki, posiadał liczne doktoraty honoris causa, m.in. Uniwersytetu Columbia, Uniwersytetu Notre Dame w South Bend, uniwersytetu w Padwie i Atenach.
Spośród pięciu książek i licznych opublikowanych artykułów najbardziej znaną pracą Kuhna jest The Structure of Scientific Revolutions - napisał ją jako absolwent fizyki teoretycznej na Harvardzie. Praca ta była początkowo opublikowana jako monografia w Międzynarodowej Encyklopedii Jedności Nauki (International Encyclopedia of Unified Science) 1962, a następnie w 1963 r. wydawnictwo University of Chicago Press wydało ją w postaci książkowej.
Tytuł ten ukazał się w 16. językach w nakładzie zapewne przewyższającym milion egzemplarzy, i jest obowiązkowym materiałem na kierunkach studiów takich jak pedagogika, historia, psychologia, badania, i oczywiście - filozofia i historia nauki. Struktura wywołała wiele kontrowersji, a idee Kuhna były kwestionowane, m.in. przez Stevena Weinberga.
Publikacja Droga po Strukturze dopełnia dzieło Kuhna o problematykę, jaką włączył do sfery swoich zainteresowań pod koniec życia. Kuhn skupia się w niej na społecznej naturze badań naukowych, analizuje związek między postępem naukowym a ewolucją oraz rozwija koncepcję niewspółmierności rozumianej jako stosunek zachodzący między strukturami językowymi. Ten ostatni temat staje się wiodącym motywem Drogi po Strukturze. Książkę dopełnia obszerny wywiad przeprowadzony z Kuhnem w 1993 roku.