Thomas Paine

Thomas Paine

Thomas Paine (ur. 29 stycznia 1737 w Thetford w Anglii, zm. 8 czerwca 1809 w Nowym Jorku) – angielski pisarz i myśliciel okresu oświecenia. Uczestnik rewolucji amerykańskiej, jeden z ojców założycieli USA. Prekursor liberalizmu.

W 1774 przybył do Filadelfii, w 1776 opublikował pamflet Zdrowy rozsądek, w którym nawoływał do stworzenia niepodległego państwa w miejsce dotychczasowych kolonii brytyjskich w Ameryce. Brał udział w wojnie o niepodległość USA. Do Wielkiej Brytanii wrócił w 1787.

Także w ojczyźnie głosił radykalne idee wolnościowe, popierał rewolucję francuską i prawo narodów do wybierania demokratycznych rządów. Po wydaniu Praw człowieka, zagrożony aresztowaniem, uciekł do rewolucyjnej Francji, gdzie został wybrany do Zgromadzenia Narodowego, ale także osadzony w więzieniu przez jakobinów.

W Wieku rozumu przyznał, iż deizm stanowi podstawę jego poglądów.

Dzieła

• Letter to Washington - utwór, zawierający atak na George'a Washingtona jako osobę.
• Zdrowy rozsądek (ang. Common Sense) - pamflet polityczny. Optował w nim za niepodległością Stanów Zjednoczonych, posługując się m.in. argumentem, że mała wyspa (Wielka Brytania) nie powinna rządzić całym kontynentem.
• Prawa człowieka (Rights of Man – 1791-1792)
• Wiek rozumu (The Age of Reason – 1794, 1795 i 1807)
• Agrarian Justice (1797)