Tlenek żelaza(II)

Tlenek żelaza(II)
Nazewnictwo
Nomenklatura systematyczna (IUPAC) tlenek żelaza(II)
Inne nazwy i oznaczenia monotlenek żelaza tlenek żelazawy
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny	FeO
Masa molowa	71,85 g/mol
Wygląd	czarny proszek lub bryłki
Identyfikacja
Numer CAS	1345-25-1
PubChem	14945
Właściwości Gęstość i stan skupienia 5,745 g/cm³ (20 °C); ciało stałe Rozpuszczalność w wodzie praktycznie nierozpuszczalny Temperatura topnienia 1369 °C () Temperatura wrzenia 3414 °C
Niebezpieczeństwa Europejska klasyfikacja substancji Substancja nie jest klasyfikowana jako niebezpieczna według europejskich kryteriów.
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Tlenek żelaza(II) (FeO, inaczej: monotlenek żelaza, tlenek żelazawy) – nieorganiczny związek chemiczny, tlenek żelaza na II stopniu utlenienia.

W przyrodzie występuje rzadko jako minerał wustyt (lub wüstyt). Otrzymywany jest przez redukcję tlenku żelaza(III) Fe₂O₃ lub tlenku żelaza(II) i żelaza(III) (tlenku żelazawo-żelazowego, Fe₃O₄). Tlenek żelaza(II) jest związkiem niestechiometrycznym (bertolidem): wzór formalny FeO jest jedynie przybliżeniem rzeczywistego składu, któremu odpowiada najczęściej wzór Fe_0,95O.

Tlenek żelaza(II) utlenia się na powietrzu. W warunkach beztlenowych ulega dysproporcjonowaniu:

4FeO ⇌ Fe₃O₄ + Fe

W temperaturze pokojowej reakcja ta jest bardzo wolna i FeO jest praktycznie trwały. Po podgrzaniu szybkość reakcji wzrasta, co prowadzi do rozkładu tlenku żelaza(II). W temperaturze powyżej 570 °C równowaga jest przesunięta w lewą stronę i FeO stanowi fazę trwałą.

Tlenek żelaza(II) stosowany jest jako czarny pigment w kosmetyce oraz do otrzymywania tuszu do tatuażu.

Znany jest także tzw. tlenek żelaza żółty, czyli hydroksytlenek żelaza(II) w kolorze żółtobrunatnym.