Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Tomasz Henryk Piskorski | |
 Tomasz Piskorski w 1936 r. |
|
 porucznik |
|
| Data i miejsce urodzenia | 21 grudnia 1898 Warszawa |
| Data i miejsce śmierci | kwiecień 1940 Charków |
| Przebieg służby | |
| Główne wojny i bitwy | I wojna światowa, zajęcie Wilna, III powstanie śląskie, II wojna światowa |
| Odznaczenia | |
 |
|
| Tomasz Henryk Piskorski | |
| Organizacja harcerska | Związek Harcerstwa Polskiego |
| Naczelnik Harcerzy ZHP | |
| Okres sprawowania | od 1936 do 1937 |
Tomasz Henryk Piskorski (ur. 21 grudnia 1898 w Warszawie, zm. w kwietniu 1940 w Charkowie[1]) – polski prawnik, wybitny działacz Związku Harcerstwa Polskiego, uczestnik walk o niepodległość Polski.
Spis treści |
Uczył się w Gimnazjum gen. Pawła Chrzanowskiego (późniejsze Gimnazjum im. Jana Zamoyskiego), a następnie w Gimnazjum im. Rocha Kowalskiego w Warszawie. Zdał maturę eksternistycznie zimą 1919 (w czasie urlopu z wojska)[2]. Po studiach w latach 1920-1925 (po demobilizacji) ukończył Wydział Nauk Politycznych i Społecznych Wolnej Wszechnicy Polskiej (WWP). Był współzałożycielem i długoletnim członkiem Towarzystwa WWP, a także jego przewodniczącym.
W latach 1926-1938 pracował jako senior w seminarium prawa konstytucyjnego WWP prof. Władysława Maliniaka. Był współzałożycielem i długoletnim członkiem Towarzystwa Wolnej Wszechnicy Polskiej. Od 1938 r. jako starszy radca organizował Wydział Rzemiosła w Ministerstwie Przemysłu i Handlu. W tym samym roku otworzył przewód doktorski na temat zastępstwa głowy państwa.
W 1916 Tomasz Piskorski wstąpił do Polskiej Organizacji Wojskowej i jesienią 1918 pełnił funkcję komendanta VI dzielnicy w Warszawie. Był trzykrotnie aresztowany i przez tydzień więziony na Pawiaku. W listopadzie 1918 uczestniczył w rozbrajaniu Niemców w garnizonie warszawskim.
W lutym 1919 zaciągnął się do 1. pułku szwoleżerów w Hrubieszowie. W kwietniu tego roku wziął udział w wyprawie wileńskiej, w lipcu został odkomenderowany do Szkoły Podchorążych w Warszawie, a w październiku – do służby wywiadowczej 2. Dywizji Piechoty Legionów.
W końcu lutego 1920 został przeniesiony do Grupy Operacyjnej gen. Lucjana Żeligowskiego, później do dowództwa 4. Armii. W połowie sierpnia tego roku działał w Związku Obrony Ojczyzny na Lubelszczyźnie, gdzie wkrótce został instruktorem wywiadowczym w pow. hrubieszowskim i włodzimierskim. Służył w wojsku aż do demobilizacji w listopadzie 1920[2].
Brał udział w III powstaniu śląskim.
We wrześniu 1939 zgłosił się po raz czwarty ochotniczo do wojska. Otrzymał przydział do 21 pułku ułanów[3] lub na szefa transportu Łódź-Lublin, gdzie brał udział w walkach obronnych[4]. Walczył pod Krasnobrodem. Został internowany przez Armię Radziecką. Trafił do obozu w Starobielsku, został rozstrzelany w kwietniu 1940 w Charkowie[1][5].
Tomasz Piskorski związał się na stałe z harcerstwem w 1911, początkowo jako uczeń w liceum Chrzanowskiego[6] w drużynie skautowej, która później przyjęła nazwę 2 Warszawska Drużyna im. Tadeusza Rejtana. Już jako instruktor harcerski brał udział w zjeździe połączeniowym 1 listopada 1916 w Warszawie czterech organizacji skautowych w Związek Harcerstwa Polskiego. W roku 1916 wspólnie z legionistą sierżantem Antonim Mańkowskim założył pierwszą drużynę harcerską na terenie Wołomina.
W 1918 został komendantem 24. drużyny im. Karola Chodkiewicza.W czerwcu 1920 w czasie służby wojskowej zorganizował wśród harcerzy w Mińsku Litewskim oddział wywiadowczy. Był hufcowym, a potem zastępcą komendanta Chorągwi Warszawskiej Męskiej. Wizytował obozy drużyn warszawskich, np. obóz 17. Warszawskiej Drużyny Harcerskiej w Rytrze[7]. W listopadzie 1925 r. został mianowany komendantem Chorągwi Warszawskiej Męskiej. Pełnił tę funkcję do marca 1929 r.
Organizował i kierował 4 zjazdami starszego harcerstwa.
W kwietniu 1926 zorganizował w Sromowcach Niżnych 3. Zjazd Programowy Starszego Harcerstwa i kierował jego obradami. Eugeniusz Sikorski pisze o tym zjeździe:
 |
Był twórcą i następnie kierownikiem kręgu starszoharcerskiego im. Zygmunta Jeża-Miłkowskiego (tzw. Jeżów). W sierpniu 1928 r. zorganizował 4. Zjazd Starszego Harcerstwa w Pieninach[6]. W lipcu 1930 był komendantem 5. zjazdu starszoharcerskiego w Kiełpinach. Był przewodniczącym komitetu redakcyjnego pracy zbiorowej „Polacy na Dżembori” (wyd. w 1931), w której zamieścił swój artykuł pod tym samym tytułem. Kierował w sierpniu 1931 wyprawą polskiej delegacji na 1. Międzynarodowy Zlot Starszych Skautów (Roversów) w Kantersteg w Szwajcarii.
W kwietniu 1931 przewodniczył w Warszawie IV konferencji żeglarskiej, poświęconej zagadnieniom rozwoju żeglarstwa i ustaleniu programu prac na najbliższą przyszłość[8].
|
|
Był inicjatorem zbiórki pieniędzy na wielki, 100-tonowy żaglowiec harcerski:
|
|
W sierpniu 1932 był komendantem obozu 6. Zjazdu Starszego Harcerstwa w Garczynie. W 1933 został powołany na kierownika Wydziału Starszego Harcerstwa w Głównej Kwaterze Harcerzy[11]. W kwietniu tego roku w czasie zlotu starszoharcerskiego w Starej Miłośnie został wybrany do Rady Starszego Harcerstwa. Jako jej delegat uczestniczył w konferencji Roversów w Jamboree w Gödöllő na Węgrzech, gdzie wygłosił referat o ruchu starszoharcerskim w Polsce. Również w 1933 był przewodniczącym Komisji Osobowej przy Głównej Kwaterze Harcerzy.
W tym okresie uczestniczył w ochronie i wyrwaniu ZHP spod wpływów nacjonalistycznych[2].
Należał do komitetu organizacyjnego Jubileuszowego Zlotu ZHP w Spale w 1935. Jesienią tego roku przewodniczył zorganizowanej przez siebie ponad stuosobowej wyprawie starszych harcerzy i instruktorów na 2. Międzynarodowy Zlot Roversów na wyspie Ingarö w Szwecji[12].
Był wiceprzewodniczącym warszawskiego Koła Harcerzy z Czasów Walk o Niepodległość.
W 1936 opracował komentarz do Prawa Harcerskiego dla starszych harcerzy, który został przyjęty na 8. Zjeździe Harcerstwa Starszego 24-30 sierpnia 1936 r. nad jeziorem Narocz[8].
W końcu 1936 został pełniącym obowiązki Naczelnika Harcerzy. Był nim do początku 1937.
W dniach 5-28 sierpnia 1938 Tomasz Piskorski był zastępcą komendanta kursu podharcmistrzowskiego Chorągwi Warszawskiej nad Wigrami. W kursie tym uczestniczył m.in. Jan Bytnar, bohater książki Aleksandra Kamińskiego "Kamienie na szaniec". Jan Bytnar wspominał bardzo ciekawe, gorące dyskusje na tematy związane z problematyką społeczną i ekonomiczną, a także i polityczną. Zdobył tam stopień harcerza Rzeczypospolitej[13].
W szkole Chrzanowskiego został przyjęty do Organizacji Młodzieży Narodowej (OMN) i wkrótce potem do „PET".
W czasie studiów został przyjęty do Związku Młodzieży Polskiej „ZET”. Po rozłamie w 1923 (w wyniku sprzeciwu wobec przejmowania kontroli nad Związkiem przez młodzież wszechpolską) powstał Związek Polskiej Młodzieży Akademickiej, który zwołał pierwszy zjazd w kwietniu 1923. Na zjeździe tym powołano 7-osobowy Centralny Komitet Akademicki, w skład którego wszedł m.in. Piskorski[2].
W 1924 wziął udział w III Zjeździe Ogólnym OMN Szkół Wyższych w Lublinie, gdzie został wybrany na przewodniczącego prezydium[14]. Po połączeniu się kilku organizacji w 1927 powstał Związek Polskiej Młodzieży Demokratycznej (ZPMD). W czasie Pierwszego Ogólnego Zjazdu ZPMD w Warszawie w grudniu 1927 został wybrany do Prezydium Związku[14].
W 1925 Piskorski – wraz ze swoją późniejszą żoną – Marią Podgórską reaktywował „PET” (po likwidacji tej organizacji w 1921)[2].
W tym samy roku zainicjował powołanie (w 1926) Związku Seniorów Organizacji Młodzieży Narodowej. Nazwę tę zmieniono w następnym roku na Związek Seniorów OMN i ZPMD. Wszedł również do pierwszego Tymczasowego Zarządu. Przed II Zjazdem organizacji (w 1934) był sekretarzem jej zarządu.
Na przełomie lat 20. i 30. redagował organ ZPMD − kwartalnik „Brzask”[15].
Na II Zjeździe Seniorów OMN i ZPMD w 1934 r. podjęto uchwałę o zorganizowaniu w 1936 obchodów 50. rocznicy pierwszego zebrania Warszawskiego Koła ZET-u. Piskorski został referentem organizacyjnym Zjazdu i członkiem Głównego Komitetu Organizacyjnego (uczestników zjazdu było ponad 1000).
|
|
Kierował pracami komisji organizacyjnej, a w jej składzie kilkoma podkomisjami. W 1935 Zarząd Główny Seniorów przyjął wytyczne organizacyjne Piskorskiego[14]. Przygotował na Zjazd „Wykaz poległych i zmarłych uczestników ruchu niepodległościowego Młodzieży Narodowej w okresie 1886-1936”. Gromadził archiwum ZET-owe, opracował sprawozdanie z Jubileuszowego Zjazdu. Całe archiwum (wraz z kilkunastoma tomami jego dzienników) spłonęło w powstaniu warszawskim.
Tomasz Piskorski był synem Wacława Piskorskiego i bratem m.in. Leonarda Piskorskiego. Ożenił się Marią z Podgórskich (1906-1980) w 1927 r. Zamieszkali przy ul. Nowy Zjazd 3 m. 5 w Warszawie[23], tel. 2-53-97[24]. Mieli 2 córki:
W latach 60. powstał na warszawskich Starych Powązkach symboliczny grób Tomasza Piskorskiego (kwatera 18-1-1)[25]. W grobie tym zostały również pochowane:
| Poprzednik Antoni Olbromski |
 |
Pełniący obowiązki Naczelnika Harcerzy Związku Harcerstwa Polskiego 1936-1937 |
|
Następca Zbigniew Trylski |
