prof. Tomasz Szarota,
Warszawa, 16 maja 2007
Tomasz Marceli Szarota (ur. 2 stycznia 1940 w Warszawie) – polski historyk, badacz historii XX wieku, profesor, publicysta.
Jest synem Rafała Marcelego Blütha (1891–1939), rusycysty, krytyka, publicysty katolickiego i historyka literatury, związanego z czasopismem "Verbum", rozstrzelanego przez Niemców (urodzony kilka tygodni po jego śmierci)[1] oraz Elidy Marii Szaroty (1904–1994), romanistki i germanistki[2].
W 1962 ukończył studia historyczne na Uniwersytecie Warszawskim. Od 1962 jest pracownikiem naukowym Instytutu Historii Polskiej Akademii Nauk, gdzie w 1966 uzyskał stopień doktora, a w 1978 stopień doktora habilitowanego. W 1985 objął stanowisko profesora nadzwyczajnego IH PAN, a w 1991 stanowisko profesora zwyczajnego i kierownika Pracowni Dziejów Polski po 1945 roku.
W 1998 był wykładowcą ("visiting fellow") w Instytucie Nauk o Człowieku w Wiedniu. Przebywał na stypendiach naukowych w Niemczech (m.in. stypendium Fundacji Humboldta), Francji i Belgii.
W pracy naukowej zajmuje się historią XX w., zwłaszcza dziejami okupacji hitlerowskiej i ruchu oporu w Polsce podczas II wojny światowej oraz życia codziennego w okupowanej Warszawie i innych stolicach Europy.
Zasiada w Radzie Naukowej Centrum Badań Historycznych Polskiej Akademii Nauk w Berlinie, Radzie Naukowej Polskiego Słownika Biograficznego, Kolegium Programowym Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku, Radzie Programowej czasopisma "Pamięć i Sprawiedliwość", przewodniczy Radzie Ośrodka Karta. Kieruje Komisją Ekspertów programu badawczego "Straty osobowe i ofiary represji pod okupacją niemiecką". Pełni funkcję redaktora naczelnego wydawnictwa ciągłego "Polska 1944/45-1989. Studia i materiały" oraz zastępcy redaktora naczelnego czasopisma "Acta Poloniae Historica". Przewodniczy jury Nagrody "Klio" Wydawców Książki Historycznej, zasiada w jury Nagrody im. Władysława Pobóg-Malinowskiego oraz Nagrody im. Tomasza Strzembosza. Jest członkiem korespondentem Towarzystwa Naukowego Warszawskiego.
Publikował m.in. w "Dziejach Najnowszych", "Kwartalniku Historycznym", "Przeglądzie Historycznym", "Więzi", "Polityce", "Tygodniku Powszechnym", "Gazecie Wyborczej", "Rzeczpospolitej".
Żonaty (od 1962) z Anną Manteuffel (córką prof. Tadeusza Manteuffla), syn Piotr (ur. 1966) jest psychologiem i kulturoznawcą, profesorem w Instytucie Psychologii PAN oraz w Wyższej Szkole Psychologii Społecznej w Warszawie[3].
Mieszka w Warszawie.
[edytuj] Nagrody i odznaczenia
[edytuj] Publikacje
- Osadnictwo miejskie na Dolnym Śląsku w latach 1945-1948, Zakład Narodowy im. Ossolińskich – Wydawnictwo PAN, Wrocław 1969
- Okupowanej Warszawy dzień powszedni, Czytelnik, Warszawa 1973, 1978, 1988, ISBN 83-07012-24-4; przekład niemiecki: Warschau unter dem Hakenkreuz. Leben und Alltag im besetzten Warschau 1.10.1939 bis 31.7.1944, Schöningh Verlag 1985, ISBN 3-506-77472-7
- Stefan Rowecki "Grot", Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1983, 1985, ISBN 83-01-04578-7
- Niemiecki Michel. Dzieje narodowego symbolu i stereotypu, Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1988, ISBN 83-01083-52-2; przekład niemiecki: Der deutsche Michel. Die Geschichte eines nationalen Symbols und Autostereotyps, przekł. Kordula Zentgraf-Zubrzycka, Fibre 1998, ISBN 3-929759-38-1
- V - jak zwycięstwo. Symbole, znaki, demonstracje patriotyczne walczącej Europy 1939-1945, Wydawnictwa Szkolne i Pedagogiczne, Warszawa 1994, ISBN 83-02053-56-2
- Życie codzienne w stolicach okupowanej Europy. Szkice historyczne. Kronika wydarzeń, Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1995, ISBN 83-06024-10-9)
- Niemcy i Polacy. Wzajemne postrzeganie i stereotypy, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1996
- U progu Zagłady. Zajścia antyżydowskie i pogromy w okupowanej Europie, Sic! Warszawaa 2000, ISBN 83-86056-74-6; 2001, ISBN 83-86056-91-6
- Karuzela na placu Krasińskich, Studia i szkice z lat wojny i okupacji, Oficyna Wydawnicza "Rytm" – Fundacja "Historia i Kultura", Warszawa 2007, ISBN 978-83-7399-259-7
- "Die Deutschen in den Augen der Polen während des Zweiten Weltkrieges", Fundacja Polsko-Niemieckie Pojednanie, Warszawa 2009, ISBN-978-83-922446-7-7
[edytuj] Opracowania i inne prace redakcyjne
- Wieś polska 1939-1948: materiały konkursowe [t. I-IV] (współautor opracowania; wespół z Krystyną Kersten), Instytut Historii Polskiej Akademii Nauk. Zakład Historii Polski Ludowej – Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1967–1971)
- Telesfor Szpadkowski, Zapiski warszawskie: dziennik gimnazjalisty 1836-1839; Wspomnienia o Radzie Miejskiej 1861-1863 (współautor opracowania; wespół z Anną Szarotą), Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Wrocław 1969)
- Franz Blättler (właśc. Franz Mawick), Warszawa 1942: zapiski szofera szwajcarskiej misji lekarskiej (autor opracowania; przekł. Krzysztof Bartos), Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1982, ISBN 83-01020-46-6
- Emanuel Ringelblum, Kronika getta warszawskiego: wrzesień 1939 - styczeń 1943 (konsultant historyczny; wstęp i red. Artur Eisenbach; przekł. z jidisz Adam Rutkowski, fragmenty "Sylwetek" przekł. Michał Friedman), Czytelnik, Warszawa 1983, 1988, ISBN 83-07008-79-4
- Kazimierz Gorzkowski, Kroniki Andrzeja. Zapiski z podziemia 1939-1940 (przygotowanie do druku, wstęp i przypisy), Państwowy Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1989, ISBN 83-01064-38-2
- Kazimierz Leski, Życie niewłaściwie urozmaicone: wspomnienia oficera wywiadu i kontrwywiadu AK (autor przedmowy), Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa 1989, ISBN 83-01083-51-4)
- Komunizm: ideologia, system, ludzie. Księga ofiarowana prof. Krystynie Kersten (autor opracowania), Neriton – Instytut Historii PAN, Warszawa 2001, ISBN 83-86842-87-3
- Generał Stefan Rowecki "Grot" w relacjach i w pamięci zbiorowej (współautor przygotowania do druku; wespół z Andrzejem K. Kunertem), Światowy Związek Żołnierzy Armii Krajowej – Oficyna Wydawnicza "Rytm", Warszawa 2003, ISBN 83-73990-33-X; 2004
- Krystyna Kersten, Pisma rozproszone (współautor wyboru i przygotowania do druku; wespół z Dariuszem Libionką), Wydawnictwo Adam Marszałek, Toruń 2005, ISBN 83-74412-27-5)
- Edward Kossoy, Na marginesie... (autor wstępu), Słowo/Obraz Terytoria, Gdańsk 2006, ISBN 83-74536-77-2
- Antoni Sobański, Cywil w Berlinie (autor opracowania, wstępu i przypisów), Sic! Warszawa 2006, ISBN 83-88807-91-9; przekład niemiecki: Nachrichten aus Berlin 1933-1936; przekł. Barbara Kulińska-Krautmann; Parthas, Berlin 2007, ISBN 978-3-86601-737-5.
Przypisy
[edytuj] Bibliografia
Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony
