Topnik

Kalafonia

Topnik w formie pasty

Topnik (odtleniacz) - substancja ułatwiająca lutowanie (miękkie i twarde) poprzez chemiczne oczyszczanie łączonych metali. Powszechnie stosowane topniki: chlorek amonu lub kalafonia do lutowania lutem cynowo-ołowiowym, kwas solny lub chlorek cynku do lutowania powłok ocynkowanych, boraks do lutowania twardego metali żelaznych.

Topnik spełnia trzy funkcje:

• usuwa tlenki i inne zanieczyszczenia z lutowanych powierzchni
• zapobiega powstawaniu nowych tlenków podczas lutowania poprzez odcięcie kontaktu z powietrzem
• ułatwia topnienie i zwiększa płynność lutu

Pierwszą funkcję można zapisać ogólnym wzorem:

tlenek metalu + kwas → metal + sól + woda

Osad i resztki topnika pozostałe po lutowaniu należy usunąć, ponieważ mogą powodować korozję. Wyjątkiem od tej reguły jest bardzo dobrze znany topnik - kalafonia. Jest ona używana w lutowaniu miękkim. Jej naturalnym składnikiem aktywnym jest kwas adypinowy, który po lutowaniu zostaje "uwiązany" w kalafonii, przez co nie ma bezpośredniego kontaktu z lutem i nie powoduje korozji.