Torpeda – rodzaj broni podwodnej, poruszający się pod wodą za pomocą własnego napędu pocisk, służący do niszczenia za pomocą wbudowanego ładunku wybuchowego jednostek nawodnych lub podwodnych przeciwnika. Nazwa wywodzi się od łacińskiej nazwy drętwokształtnych - Torpediniformes, rzędu ryb chrzęstnoszkieletowych
Spis treści |
Pierwsze proste torpedy były jedynie poruszającymi się w linii prostej podwodnymi bombami. Pierwszą torpedą poruszająca się dzięki własnemu układowi napędowemu była torpeda Whiteheada, zbudowana w 1866 roku przez Roberta Whiteheada w fabryce mechanicznej w Fiume (dziś Rijeka).
Współczesne torpedy należą do grupy broni inteligentnych, dzięki własnemu opartemu najczęściej o sonary aktywne lub pasywne systemowi naprowadzania. Torpedy mogą być również zdalnie naprowadzane na cel dzięki dwu- lub jednokierunkowej wymianie danych telemetrycznych, za pomocą łączącego je z platformą, z której zostały wystrzelone, kabla, bądź też w sposób bezprzewodowy. Typowa współczesna torpeda – od dziobu ku rufie – zbudowana jest z czterech sekcji:
Podział ze względu na:
Broń torpedową, w miarę rozwoju technologicznego, cechuje coraz większe zaawansowanie oraz skuteczność. Broń tego typu, narażona jest jednak na wiele problemów, zarówno na etapie badawczo-rozwojowym i konstrukcyjnym, jak też w codziennej służbie. Przeprowadzane testy torped nie dają pełnego obrazu jakości projektu oraz wykonania, a to z uwagi iż przeprowadzane są z dużą starannością i dbałością o drobiazgi, niemożliwą do osiągnięcia w codziennym użyciu, a zwłaszcza w działalności bojowej. Symulacje komputerowe nie mogą także przewidzieć błędów obsługi, zaś treningowe ataki na zacumowane okręty-cele nie mogą zademonstrować skuteczności torpedy przeciwko prawdziwym celom bojowym posługującym się pasywnymi i aktywnymi środkami obrony przed atakami torpedowymi[1]. Sztandarowymi przykładami bardzo awaryjnych konstrukcji torpedowych są amerykańska podstawowa torpeda okrętów podwodnych z czasów II wojny światowej – Mark 14 oraz brytyjska torpeda Mark 24 Tigerfish[1].