Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Towarzystwo Biblioteki Słuchaczów Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego | |
| Rok założenia | 1851 |
| Adres | ul. Bracka 12/302 31-005 Kraków tel. (012) 633-19-57 |
| Prezes Towarzystwa | Beata Orlik |
 Teksty na Wikiźródłach |
|
| Strona www | |
Towarzystwo Biblioteki Słuchaczów Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego (TBSP, TBSP UJ) – najstarsze i największe koło naukowe w Polsce, działające na Wydziale Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie.
Spis treści |
Powstanie Towarzystwa
TBSP UJ powstało w dniach 19 czerwca – 1 lipca 1851 roku. Od samych swych początków TBSP zajmowało się działalnością biblioteczną i samokształceniową – celem było zorganizowanie i wyposażenie niezależnej biblioteki prawniczej dla polskich studentów prawa na zgermanizowanym Uniwersytecie Jagiellońskim przed nastaniem Autonomii galicyjskiej.
Działalność była prowadzona dzięki składkom członkowskim oraz licznym donacjom profesorów. Księgozbiór systematycznie się rozrastał, znalazły się w nim także niezwykle cenne pozycje, m.in. z XVII i XVIII wieku. Poszerzały się również horyzonty i pole działalności. Jeszcze w latach 90. XIX wieku Towarzystwo zaczęło organizować konkursy naukowe, krasomówcze, odczyty i zjazdy naukowe. Aktywnie uczestniczyło w patriotycznych inicjatywach w Galicji. Później zajęło się również działalnością wydawniczą, głównie powielając skrypty.
I połowa XX w.
W latach 1914-1915, gdy zamknięto Uniwersytet Jagielloński, TBSP nie przestało funkcjonować – na ten czas jednak przeniosło swą siedzibę do Wiednia.
W latach międzywojennych Towarzystwo przeżywało swój rozkwit. W 1928 roku, dzięki zapisowi swego długoletniego Kuratora – prof. Edmunda Krzymuskiego, TBSP stało się właścicielem kamienicy przy ul. Jabłonowskich 5 w Krakowie.
W czasie II wojny światowej Towarzystwo włączyło się w akcję tajnego nauczania, udostępniając w tym celu swój księgozbiór, tj. tę jego część którą ocalono przed zarekwirowaniem.
Okres po II wojnie światowej
Po wojnie TBSP początkowo dynamicznie rozwijało swą działalność, rewindykowano kamienicę i księgozbiór. W roku 1950 formalnie zlikwidowano TBSP, na kilka miesięcy przed planowanym obchodem stulecia Towarzystwa. Budynek przejął Uniwersytet, księgozbiór – Biblioteka Jagiellońska a powielarnię skryptów zlikwidowano. Jednak tradycje TBSP nieformalnie kontynuowały działające koła naukowe karnistów i historyków prawa.
W roku 1957 TBSP oficjalnie reaktywowano. Podjęto częściowo skuteczne starania o odzyskanie księgozbioru. Od tej też chwili TBSP nie jest samodzielnym bytem prawnym, ale jednostką organizacyjną Uniwersytetu Jagiellońskiego.
W roku 2001 TBSP obchodziło uroczyście 150-lecie swojego powstania. Obecnie TBSP skupia kilkuset studentów, prowadzi działalność samokształceniową, biblioteczną i wydawniczą.
Członkami TBSP UJ byli m.in.: prof. Fryderyk Zoll (senior), prof. Edmund Krzymuski, prof. Władysław Wolter, prof. Stanisław Grodziski, prof. Andrzej Zoll, prof. Andrzej Mączyński, prof. Kazimierz Opałek, prof. Paweł Sarnecki, prof. Aleksander Lichorowicz, prof. Edward Drozd.
TBSP UJ składa się z kilkunastu sekcji tematycznych, których zakres działania odpowiada przeważnie poszczególnym gałęziom prawa. Najwyższym organem jest walne zebranie, które wybiera na roczną kadencję Prezydium Zarządu (prezesa, wiceprezesa ds. naukowych, wiceprezesa ds. organizacyjnych, skarbnika, bibliotekarza), komisję rewizyjną i sąd koleżeński. W skład zarządu wchodzą także przewodniczący sekcji tematycznych. Opiekę nad TBSP UJ ze strony uczelni sprawuje kurator, powoływany uchwałą Rady Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu Jagiellońskiego[1]. Od 2000 r. funkcję Kuratora pełni prof. Andrzej Zoll.
Towarzystwo Biblioteki Słuchaczów Prawa UJ prowadzi działalność wydawniczą i współpracuje z innymi wydawnictwami wydawnictwami prawniczymi.
Periodyki wydawane przez Towarzystwo:
Historia Towarzystwa Biblioteki Słuchaczów Prawa UJ, jak zresztą sama nazwa wskazuje, związana była z działalnością edukacyjną i biblioteczną. Realia XIX wieku wymusiły na ówczesnych studentach powołanie Towarzystwa – którego celem również było stworzenie księgozbioru, który mógłby zapewnić najuboższym adeptom prawa możliwość zdobywania niezbędnej wiedzy.
Księgozbiór przeżywał burzliwe dzieje, nieodmiennie związane z losem Towarzystwa, Uniwersytetu i samej Rzeczypospolitej. W czasach największej świetności, tj. pod koniec XIX wieku, liczył ponad 3000 pozycji, w tym tak drogocenne starodruki jak: De iure belli ac pacis Hugo Grocjusza z 1626 r., Constitutio Criminalis Theresiana z 1769 r. Towarzystwo otrzymało nawet przywilej wybrania sobie dubletów dzieł prawniczych z Biblioteki Jagiellońskiej, a także regularnie otrzymywało publikacje Akademii Umiejętności.
Niestety, tragiczne skutki zawieruchy II wojny światowej, następnie komunistycznej ustawy z 1950 roku, likwidującej m.in. Towarzystwo w ramach „unifikacji ruchu młodzieżowego”, okazały się fatalne dla Biblioteki, której najcenniejsze pozycje znalazły się w rękach prywatnych, bądź zasiliły księgozbiory innych bibliotek. Mimo wznowienia oficjalnej działalności Towarzystwa jako koła naukowego w ramach Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego nie udało się nigdy odrobić tych strat.
Obecnie Towarzystwo dalej prowadzi działalność biblioteczną i udostępnia swoje zbiory studentom. Warunki korzystania z księgozbioru reguluje Regulamin korzystania z Biblioteki TBSP UJ. Same zbiory zakwalifikowane są do pięciu katalogów:
1. Katalog starych wydawnictw, liczący ok. 60 pozycji wydanych przed 1989 r., w tym XIX wiecznych pozostałości po dawnym księgozbiorze TBSP UJ;
2. Katalog komentarzy, liczący ok. 40 pozycji – komentarzy dotyczących aktualnie obowiązujących ustaw w RP;
3. Katalog monografii, liczący ok. 220 pozycji – monografii dotyczących wszystkich dziedzin prawa polskiego i praw obcych, a także dzieła o tematyce nieprawniczej;
4. Katalog encyklopedii, słowników i leksykonów, obejmujący kilkanaście pozycji, w tym słowników prawniczych dla języków: angielskiego, niemieckiego i francuskiego, a także leksykonów z zakresu specjalistycznych dziedzin;
5. Katalog czasopism, składający się z otrzymywanych czasopism nadsyłanych przez zaprzyjaźnione wydawnictwa, a także z redagowanego przez TBSP UJ Zeszytów Prawniczych.
Księgozbiorem opiekuje się Bibliotekarz – członek Zarządu TBSP UJ. W początkach istnienia Towarzystwa to on kierował jego pracami (Po 1898 r. Zarządowi przewodniczy Prezes). Słynnymi Bibliotekarzami z tamtego okresu byli m.in. Władysław Abraham, Juliusz Leo oraz Stanisław Estreicher[4].
