Traktat pokojowy z Austrią 1919

Austro-Węgry 1914 i granice ustalone na ich terenie traktatami w Trianon i Saint-Germain-en-Laye 1919.

Traktat pokojowy z Austrią – traktat pokojowy podpisany 10 września 1919 w podparyskiej miejscowości Saint-Germain-en-Laye pomiędzy państwami Ententy a Austrią, będącą spadkobierczynią monarchii Habsburgów, w czasie I wojny światowej jednego z Państw Centralnych.

Zawierał on postanowienia terytorialne oraz specjalne zobowiązanie się Austrii do nierezygnowania z niepodległości, chyba że za zgodą Ligi Narodów. Miało to stanowić barierę wobec dążeń Austrii do Anschlussu. Ponadto traktat zawierał jedno postanowienie mogące stanowić złagodzenie strat terytorialnych: w południowej Karyntii, rewindykowanej przez Jugosłowian, przewidziano plebiscyt, który odbył się w październiku 1920 r. i wypadł na korzyść Austrii, która miała zapewnić równouprawnienie miejscowym Słoweńcom.

Armię austriacką miano oprzeć na zaciągu ochotniczym, ograniczyć do 30 000 ludzi, bez broni ciężkiej i lotnictwa. Przewidziano również obowiązek wypłacenia przez Austrię odszkodowań wojennych, zwrotu różnych dzieł sztuki pochodzących z krajów podbitych przez Habsburgów itp.

Straty terytorialne dawnego Cesarstwa Austriackiego

• Morawy, Czechy, Śląsk Opawski i część Cieszyńskiego (po uregulowaniu sporu z Polską) na rzecz Czechosłowacji
• skrawki Dolnej Austrii - Vitorazsko, Valticko i tzw. trójkąt dyjski na rzecz Czechosłowacji
• Kraina (bez części zachodniej, zajętej przez Włochy), południowa Styria i niemal cała Dalmacja oraz dawne wspólne terytorium Austrii i Węgier – Bośnia i Hercegowina na rzecz Jugosławii (Królestwa SHS)
• Bukowina na rzecz Rumunii
• południowy Tyrol, zachodnia Kraina i tzw. Pobrzeże (Küstenland) z Triestem i Istrią oraz Zadar (wł. Zara) w Dalmacji (to uregulował osobny układ włosko-jugosłowiański) na rzecz Włoch
• Galicja i wschodnia część Śląska Cieszyńskiego na rzecz Polski. Należy jednak w tym miejscu podkreślić, że sam traktat w Saint-Germain ziem tych Polsce nie przydzielił, lecz zarezerwował mocarstwom zachodnim prawo dysponowania obszarami w traktacie nie wymienionymi. Wskutek nie wejścia w życie układu o pewnych granicach, podpisanego w Sèvres 10 sierpnia 1920, mocarstwa formalnie uznały przynależność Galicji do Polski dopiero w 1923.

Traktat w Saint-Germain został przekreślony w zakresie terytorialnym przez aneksję Austrii dokonaną przez III Rzeszę w marcu 1938 r.

Linki zewnętrzne

• Tekst traktatu (język angielski)