Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Tramwaje w Bydgoszczy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Tramwaje w Bydgoszczy
Tramwaje w Bydgoszczy
Wagon 122N przy Stadionie Zawiszy
Lokalizacja  Polska, Bydgoszcz
Rodzaj transportu tramwaj
Data uruchomienia 18 maja 1888
Operator MZK Bydgoszcz
Całkowita długość linii 72,2 km
Liczba linii 8
Infrastruktura
Długość torowisk 29,1 km
Torowiska w budowie 1,7 km
Rozstaw szyn 1000 mm
Tabor
Liczba wagonów 119
Strona internetowa
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Tramwaje w Bydgoszczy – system komunikacji tramwajowej znajdujący się w Bydgoszczy. System obsługiwany jest przez Miejskie Zakłady Komunikacyjne w Bydgoszczy, a administratorem jest Zarząd Dróg Miejskich i Komunikacji Publicznej w Bydgoszczy.

W Bydgoszczy funkcjonuje 8 linii tramwajowych na co składa się sześć linii całodziennych, jedna o charakterze szczytowym i jedna sezonowa uruchamiana w okresie wakacyjnym. Łączna długość linii wynosi 72,175 km przy czym długość czynna torów to 63,5 km, a długość torowisk - 29,1 km. Rozstaw szyn wynosi w Bydgoszczy 1000 mm, a zdecydowana większość torowisk składa się z toru podwójnego za wyjątkiem niespełna kilometrowej trasy wzdłuż ulicy Nakielskiej.

Spis treści

[edytuj] Kalendarium rozwoju sieci tramwajowej

[edytuj] Przed 1920 rokiem

Lata Wydarzenia
1888 1 lutego – zawarcie umowy między firmą Ingeniueur Havestadt und Contag z Berlina a bydgoskim magistratem oraz dyrekcją policji na budowę i eksploatację tramwaju konnego.
18 maja – na ulice Bydgoszczy wyrusza pierwszy tramwaj konny; jego trasa wiodła z Dworca Kolejowego do ulicy Poznańskiej (Wełniany Rynek).
1895 5 października – uzyskanie zgody przez Allgemeine Elektrizitäts-Gesellschaft (AEG) na elektryfikację tras tramwajowych.
1896 3 lipca – po Bydgoszczy rozpoczynają kursowanie tramwaje elektryczne.
1898 Wydłużenie linii tramwajowej koloru czerwonego (A) od ul. Poznańskiej przez ul. Świętej Trójcy, Grunwaldzką do dworca kolei wąskotorowej (zlikwidowanej w roku 1969).
1900 Uruchomiono trzecią linię tramwajową – białą (C) – biegnącą z Pl. Teatralnego przez Jagiellońską, Fordońską na Bartodzieje Wielkie (skrzyżowanie z Gajową).
1901 Przedłużono linię "C" ulicami Focha, Świętej Trójcy, Nakielską na Wilczak (róg Wrzesińskiej).
1905 Utworzenie bocznic tramwajowych: Focha – Warmińskiego – Elektrownia, oraz Jagiellońska – stacja przeładunków kolejowych.

[edytuj] II Rzeczpospolita

Lata Wydarzenia
1920 Wykaz linii po przyłączeniu Bydgoszczy do Polski:
A "Czerwona" – Dworzec Kolejowy – Okole (co 7 min.).
B "Zielona" – Gdańska – Strzelnica (ul. Toruńska) (co 8 min.).
C "Biała" – Wilczak – Bartodzieje Wielkie (co 12 min.).
1936 Przedłużono linię "B" prowadząc ją wzdłuż ul. Chodkiewicza od ul. Gdańskiej do ul. Lelewela oraz uruchomiono linię "D" kursującą z ul. Gdańskiej na ul. Długą.
Sprowadzono 5 wozów silnikowych i 4 doczepne z Poznania.
Zlikwidowano letnie wagony doczepne.
1937 Przedłużono linię na ul. Chodkiewicza do ul. Głowackiego.

[edytuj] Lata 1945 – 1952

Lata Wydarzenia
1945 29 czerwca – przywrócono linię "A" po starej trasie.
19 lipca – linia "B" wraca na Toruńską, a linia "C" kursuje przez Stare Miasto.
wrzesień – rusza linia "D" na trasie Gdańska – Długa.
1946 październik – linia "C" wraca na ul. Armii Czerwonej (obecnie Focha).
1948 Zmieniono numerację linii tramwajowych z literowych na cyfrowe.
Budowa rozjazdu z ul. Dworcowej w stronę Placu Wolności i Bielaw.
Linia 4 (dawna "D") zaczyna kursy na trasie Dworzec PKP – Bielawy.
Uruchomiono trzy linie nocne (z Dworca PKP na Bielawy, Okole i Bartodzieje Wielkie) zlikwidowane po miesiącu.
1949 Zbudowano odgałęzienie od ul. Chodkiewicza w kierunku Szpitala Wojewódzkiego po ulicach Lelewela i Jurasza i skierowano tam linię nr 4.

Oddano do użytku trójkąt manewrowy na pętli Dworzec PKP.

1950 Przedłużono tory w ciągu ul. Nakielskiej od Wrzesińskiej do wiaduktu kolejowego.
1 maja- Służbę rozpoczął pierwszy tramwaj zbudowany całkowicie w warsztatach MPK. Do roku 1956 zbudowano 15 podobnych wozów.
1951 Do miasta przybywa wagon 2N ze Stoczni Północnej.

[edytuj] Polska Rzeczpospolita Ludowa

Lata Wydarzenia
1953 21 lipca – oddano do użytku zespół linii tramwajowych Brda z Babiej Wsi na Łęgnowo, Kapuściska i Glinki.
Utworzono pięć nowych linii – 5,6,7,8,9.
Bydgoszcz otrzymała używany tabor tramwajowy z innych miast Polski: 13 wagonów silnikowych Lilpop I z Łodzi, 13 wagonów doczepnych Herbrand z Łodzi, 4 wagony silnikowe Walker z Katowic i 4 wagony silnikowe SW-1 z Krakowa.
1955 Otwarcie wybudowanej w czynie społecznym linii z mijankami w ciągu ul. Gdańskiej od ul. Chodkiewicza do nowego osiedla – Leśnego. Linia ta przechodziła przez tory kolejowe na Artyleryjskiej, skąd na Leśne kursował wahadłowo jeden wóz. Reszta kończyła bieg przed przejazdem kolejowym.
1956 Dostawa 6 nowych wagonów silnikowych typu 2N i 5 wozów doczepnych typu 2ND z Fabryki w Chorzowie.
Rozpoczęcie budowy nowej zajezdni tramwajowej przy ul. Toruńskiej.
1957 Otwarcie drugiego toru w ciągu ul. Focha.
Wydłużono linię w ciągu ul. Fordońskiej, od ul. Gajowej do ul. Polanka.
Pierwsza dostawa wozów tramwajowych typu 5N i przyczep typu 5ND (16 szt.).
1959 Oddanie do użytku nowej zajezdni tramwajowej przy ul. Toruńskiej.
1963 Oddano do eksploatacji nowy most z torowiskiem na ul. Bernardyńskiej.
Bydgoszcz otrzymała ofertę z Stuttgartu na bezpłatna dostawę 40 wozów tramwajowych – silnikowych. (Z oferty nie skorzystano).
1965 Dostawa 8 wozów ze zlikwidowanej sieci w Olsztynie.
1966 Budowa pętli, przejścia podziemnego i trzech peronów tramwajowych przy dworcu PKP (wcześniej był tu trójkąt manewrowy).
1969 1 maja – Bydgoszcz Wschód otrzymuje połączenie z siecią tramwajową (budowa pętli przy Wyścigowej).
Zamknięcie linii tramwajowej na Starym Mieście (zawieszono linię 1).
1970 Wraz z oddaniem mostu Pomorskiego z rondami Toruńskim i Fordońskim, przerzucono kolejną tramwajową przeprawę przez Brdę.
Skierowanie linii 7 na trasę Glinki – Bałtycka.
Przekazanie przez MPK Łódź dwóch nowoczesnych tramwajów typu 802N.
1973 Dostawa 10 przegubowych wozów 803N.
Uruchomienie torowiska na nowym węźle Grunwaldzkim w miejsce zasypanego fragmentu Starego Kanału Bydgoskiego.
1974 Modernizacja linii tramwajowej do Kapuścisk
Budowa linii tramwajowej w ciągu ul. Wojska Polskiego od węzła Szarych Szeregów do ul. Magnuszewskiej, gdzie skierowano linię 2 kursującą z Bielaw.
Przebudowa torów na ul. Chodkiewicza, budowa pętli przy ul. Wybickiego (Bielawy).
Likwidacja torowiska na Lelewela i Jurasza.
Dostawa kolejnych 10 wozów 803N.

Otwarcie zmodernizowanego Ronda Jagiellonów (wówczas XXX-lecia PRL) wraz z przejściami podziemnymi.

1975 Rozpoczęcie budowy trasy w ciągu ulicy Wojska Polskiego od pętli przy Magnuszewskiej do Ronda Kujawskiego oraz w ciągu ulicy Szubińskiej na osiedle Błonie (1978/79). Budowę zaczęto jako tor o prześwicie normalnym (istniały plany przekucia całej sieci miasta). Ostatecznie w 1984 roku oddano do użytku wyłącznie tory do Ronda Kujawskiego (gotowy tor przekuto na 1000 mm dzięki wcześniejszemu zastosowaniu podkładów drewnianych). Tory w ciągu ulicy Szubińskiej rozebrano (tu wcześniej zastosowano podkłady betonowe).
1977 Pierwsze tramwaje 105NW wyjeżdżają na ulice Bydgoszczy.
1980 19 marca – Bydgoszcz otrzymała pierwsze wozy 805Na (42 sztuki).
Wycofano z eksploatacji awaryjne wozy typu 802N.
1981 Dostarczono 10 wozów 805Na.
1984 Likwidacja torowiska na ul. Grunwaldzkiej na Okolu.
Otwarcie linii na ul. Wojska Polskiego od Magnuszewskiej do Karpackiej (Rondo Kujawskie).
1988 Obchody 100-lecia sieci tramwajowej w Bydgoszczy. Wyremontowano z tej okazji tramwaj Herbrand z ok. 1900 roku.
1989 Przebudowano tor pojedynczy na podwójny w ciągu ul. Gdańskiej oraz oddano do użytku nową pętlę w Leśnym Parku Kultury i Wypoczynku, gdzie skierowano linię nr 4.

[edytuj] Po 1989 roku

Lata Wydarzenia
1990 W nową dekadę MZK wchodzi z taborem: 13 szt. wozów silnikowych 5N, 14 szt. wozów doczepnych 5ND, 17 szt. przegubowców 803N i 126 szt. wagonów 805Na- razem 170 jednostek.
25 stycznia – z powodu zagrożenia wybuchem gazu zawieszono liniową komunikację tramwajową w ciągu ul. Dworcowej do Dworca PKP.
1991 31 grudnia – likwidacja nocnej komunikacji tramwajowej.
Wycofanie z eksploatacji wagonów typu Konstal N i 803N.
Ostatnia dostawa wagonów 805Na.
1994 Infrastrukturę tramwajową przejmuje ZDMiKP Bydgoszcz.
1996 1 lutego – uporządkowanie numeracji linii miejskich w związku z wprowadzeniem siedmiosegmentowych elektromechanicznych wyświetlaczy zewnętrznych.
Linia tramwajowa nr 10 otrzymuje nr 4.
3 lipca – obchody stulecia istnienia tramwaju elektrycznego w mieście.
1997 21 maja – ostatni przejazd tramwajów ulicą Dworcową (wycofanie wagonów z warsztatów przy ul. Zygmunta Augusta).

23 czerwca – oddanie do użytku pierwszego w mieście cichego torowiska na ul. Gdańskiej od ul. Jagiellońskiej do ul. Śniadeckich

1998
1999
Remonty torowisk: Rondo Jagiellonów – Dworzec PKS, Rondo Grunwaldzkie – Ułańska, Rondo Toruńskie – Babia Wieś, Zbożowy Rynek – Rondo Jagiellonów oraz Rondo Jagiellonów – Plac Teatralny (ciche torowisko).
2000 28 sierpnia – W Bydgoszczy przy ul. Jagiellońskiej w pobliżu Ronda Grunwaldzkiego doszło do tragicznego wypadku. Naczepa samochodu ciężarowego uderzyła w tramwaj. Wagon tramwajowy (273) został w połowie z rozprutym jednym bokiem. Na ulice wyleciała część siedzeń, 2 osoby zginęły a kilka zostało rannych.
Nowe ciche torowisko na ul. Nakielskiej.
2002 W wyniku zmniejszenia liczby pojazdów komunikacji miejskiej zostały wycofane z ruchu z przeznaczeniem do rezerwy 15 wagonów tramwajowych. Wycofane z eksploatacji wagony to: 227, 228, 240, 243, 244, 246, 249, 250, 251, 253, 254, 255, 256, 259, 260. Tramwaje ustawione są na bocznych torach w Zajezdni Tramwajowej.
2003 Na ulice Bydgoszczy wyjeżdża zmodernizowany wóz 805NM. Modernizacja została wykonana w bydgoskich zakładach PESA Bydgoszcz S.A. Wymienione zostało praktycznie wszystko, a sam skład otrzymał opływową sylwetkę.
2005 20 sierpnia – oficjalne otwarcie do ruchu po trwającym 1,5 roku remoncie mostu Pomorskiego i ronda Fordońskiego. W efekcie tory tramwajowe na całym odcinku między rondem Toruńskim i rondem Fordońskim zostały umieszczone symetrycznie między jezdniami.
wrzesień – remont torowiska w ciągu ulicy Fordońskiej między Gajową i Bałtycką. Po raz pierwszy zastosowano technikę gładkiego mocowania szyn za pomocą łap sprężystych do podkładów strunobetonowych.
2006 18 października – na bydgoskie tory po raz pierwszy w historii wyjechał wagon niskopodłogowy (w ramach przejazdu testowego). Był to 121N wykonany w bydgoskich zakładach PESA na zamówienie przedsiębiorstwa Tramwaje Elbląskie.
2007 1 kwietnia – w związku z wprowadzeniem systemu przesiadkowego A+T, którym objęta została linia 3 (z częstotliwością co 7 minut), z odstawienia do służby powróciły wagony 259 i 260.
23 czerwca – początek remontu torowiska koło dworca PKS, oraz na Gdańskiej koło stadionu Zawiszy.
wrzesień – skończono remont torowiska koło dworca PKS. Zbudowano m.in. nowe perony przystankowe. Remont miał związek z budową centrum handlowo-rozrywkowego Focus Park.
22 września – drzwi otwarte w zajezdni na Toruńskiej. Po mieście kursuje zabytkowy wagon N, na trasie LPKiW – Zajezdnia.
listopad – początek gruntownego remontu torowiska na ul. Szpitalnej, pierwszy od 30 lat.
grudzień – testy tramwaju 122N produkcji PESY dla Łodzi na bydgoskich torach.
2008 styczeń – strajk pracowników MZK.
18 lutego – wypadek składu (340-341) holowanego przez wagon techniczny, na skrzyżowaniu Perłowej i Toruńskiej. Trasa do zajezdni i na górne osiedla została odcięta od sieci. 2 osoby zostały ranne. W wyniku zdarzenia kursowały tylko wozy będące na liniach w niedzielę wieczorem (w większości solówki). Zostały one rozdysponowane na linie 1 i 3. 2 i 6 – trasy skrócone, reszta zawieszona. Ruch przywrócono w poniedziałek ok. godziny 15.
4 marca – pierwszy w Bydgoszczy w pełni niskopodłogowy tramwaj (PESA 122N) rozpoczyna pracę w ruchu liniowym.
maj – oddane do użytku po remoncie zostaje torowisko na ul. Szpitalnej.
30 maja – obchody 120 rocznicy uruchomienia tramwaju konnego w Bydgoszczy. Do zajezdni dostarczony został drugi tramwaj niskopodłogowy PESA 122N.
wrzesień – Tramwaj nr 365 PESA 122N reprezentuje Bydgoszcz i firmę PESA Bydgoszcz S.A. na prestiżowych targach InnoTrans w Berlinie.
2009 1 maja – otwarcie odbudowanego prawoskrętu tramwajowego z ul. Gdańskiej w Focha, zlikwidowanego po zamknięciu linii przez Stare Miasto.
2010 wrzesień – remont torowiska na rondzie Jagiellonów.
październik – remont torowiska na rondzie Toruńskim, rozpoczęcie budowy linii tramwajowej do Dworca PKP.
2011 marzec – podpisanie umowy na dostawę 14 niskopodłogowych tramwajów PESA Swing.
grudzień - zlikwidowanie linii nr 9.
2012 styczeń - zlikwidowanie kursów linii nr 1 w godzinach wieczornych od września do kwietnia.

[edytuj] Układ linii tramwajowych

SSKTBydgoszcz.PNG
Linia Trasa Długość
[km]
Czas przejazdu
[min]
Częstotliwość
[min]
Przystanki Uwagi  
1 Las GdańskiWyścigowa
Gdańska – Jagiellońska – Fordońska
8,7 28-32 powszednie: 15/20
wolne: 20
16/15  
2 Las GdańskiRondo Kujawskie
Gdańska – Jagiellońska – Bernardyńska – Toruńska – Perłowa – Bełzy – Wojska Polskiego
10,7 36-40 powszednie: 15/20
wolne: 20
20  
3 WilczakWyścigowa
Nakielska – Focha – Jagiellońska – Fordońska
8,5 24–28 powszednie: 7,5/10
wolne: 10
17/15 System przesiadkowy A+T
BUS-Logo-blau.svg 65, 70, 71, 72, 74 i 77
 
4 BielawyGlinki
Chodkiewicza – Gdańska – Jagiellońska – Fordońska – Most Pomorski – Toruńska – Perłowa – Bełzy – Szpitalna
8,6 31-35 powszednie: 7,5/15/20
wolne: 20
16  
6 BielawyŁęgnowo
Chodkiewicza – Gdańska – Jagiellońska – Bernardyńska – Toruńska – Spadzista – Hutnicza
12,5 38-42 powszednie: 15/20
wolne: 20
24 System przesiadkowy A+T
BUS-Logo-blau.svg 73 i 76
 
7 WyścigowaKapuściska
Fordońska – Most Pomorski – Toruńska – Perłowa – Bełzy – Wojska Polskiego
6,4 21-25 powszednie: 15 10/11 Kursuje w dni powszednie
w godzinach 4:30 – 19:30.
 
8 WilczakKapuściska
Nakielska – Focha – Jagiellońska – Most Pomorski – Toruńska – Perłowa – Bełzy – Wojska Polskiego
8,7 29-33 powszednie: 15/20
wolne: 20
17/16  

[edytuj] Pozostałe informacje dotyczące linii tramwajowych

[edytuj] Linie istniejące

Linia Przebieg Przystanki  
1 NS Linia 1 Bydgoszcz.PNG Gdańska - Jagiellońska - Fordońska Las Gdański
 
Stadion Zawisza - Powstańców Warszawy - Artyleryjska - Chodkiewicza - Cieszkowskiego - Plac Wolności - Dworcowa - Rondo Jagiellonów - Dworzec Autobusowy - Łużycka - Rondo Fordońskie - Bałtycka - Kazimierza Wielkiego - Fabryczna - Towarowa - Wyścigowa (tylko w kierunku: Wyścigowa)
Wyścigowa
Linia powstała w roku 1949 po likwidacji oznaczeń literowych. Jej obecna trasa obowiązuje od 25 stycznia 1990, kiedy to zawieszono kursowanie tramwajów wzdłuż ulicy Dworcowej. Łączy ona tereny rekreacyjne w Myślęcinku, stadion Zawiszy i Osiedle Leśne z centrum, dworcem PKS, Skrzetuskiem, Bartodziejami i dzielnicą wschodnią oraz autobusowo-tramwajowym węzłem Wyścigowa. W dni powszednie i soboty linia 1 jest obsługiwana przez dwuwagonowe składy, natomiast w niedziele i święta przez wagony pojedyncze. Z racji specyfiki bydgoskiej sieci tramwajowej linia 1 jest często zawieszana podczas remontów, gdyż w takich przypadkach jej trasa zwykle pokrywałaby się w dużej mierze z linią 3 traktowaną priorytetowo.
 
2 NS Linia 2 Bydgoszcz.PNG Gdańska - Jagiellońska - Bernardyńska - Toruńska - Perłowa - Bełzy - Wojska Polskiego Las Gdański
 
Stadion Zawisza - Powstańców Warszawy - Artyleryjska - Chodkiewicza - Cieszkowskiego - Plac Wolności - Dworcowa - Rondo Jagiellonów - Zbożowy Rynek - Babia Wieś - Żupy - Hala - Rondo Toruńskie - Perłowa - Szarych Szeregów - Ku Wiatrakom - Magnuszewska - Kładka - Ujejskiego - Chorwacka
Rondo Kujawskie
Linia powstała w roku 1949 po likwidacji oznaczeń literowych. Jej obecna trasa obowiązuje od 19 lipca 1990. Łączy ona Wzgórze Wolności i Wyżyny na południu oraz Osiedle Leśne i Myślęcinek na północy z centrum, Rondem Toruńskim i halą Łuczniczka. Linia 2 jest obsługiwana przez dwuwagonowe składy oraz wagon niskopodłogowy.
 
3 NS Linia 3 Bydgoszcz.PNG Nakielska - Focha - Jagiellońska - Fordońska Wilczak
 
Słoneczna - Wrzesińska - Stawowa - Wrocławska - Rondo Grunwaldzkie - Opera - Plac Teatralny (tylko w kierunku: Wyścigowa) - Rondo Jagiellonów - Dworzec Autobusowy - Łużycka - Rondo Fordońskie - Bałtycka - Kazimierza Wielkiego - Fabryczna - Towarowa - Wyścigowa (tylko w kierunku: Wyścigowa)
Wyścigowa
Powstała w roku 1949 po likwidacji oznaczeń literowych. Jej obecna trasa obowiązuje od 1 czerwca 1973. Łączy ona Miedzyń i Jary z centrum, dworcem PKS, Skrzetuskiem, Bartodziejami i węzłem wschodnim. Linia 3 jest obsługiwana przez dwuwagonowe składy oraz wagon niskopodłogowy. Od 1 kwietnia 2007 roku linia ta jest elementem systemu przesiadkowego A+T, który ułatwia mieszkańcom dojazd do centrum z Osowej Góry i Fordonu. Linia ta, w związku z dużymi potokami pasażerskimi i priorytetowym charakterem związanym z systemem A+T, posiada najwyższą częstotliwość kursów - 7,5 minuty w ciągu dnia powszedniego.
 
4 NS Linia 4 Bydgoszcz.PNG Chodkiewicza - Gdańska - Jagiellońska - Most Pomorski - Toruńska - Perłowa - Bełzy - Szpitalna Bielawy
 
Lelewela - Uniwersytet Kazimierza Wielkiego - Paderewskiego - Chodkiewicza - Cieszkowskiego - Plac Wolności - Dworcowa - Rondo Jagiellonów - Dworzec Autobusowy - Łużycka - Rondo Fordońskie - Rondo Toruńskie - Perłowa - Szarych Szeregów - Łomżyńska - Solna
Glinki
Powstała w roku 1949 po likwidacji oznaczeń literowych. Jej obecna trasa obowiązuje od 1 lutego 1996 w związku z przemianowaniem linii 10 (z powodu instalacji w wagonach nowych jednocyfrowych kasetonowych wyświetlaczy linii). Łączy ona Bielawy i Uiwersytet Kazimierza Wielkiego z centrum, dworcem PKS, Rondem Toruńskim oraz Wyżynami i Glinkami. Linia 4 jest obsługiwana przez składy dwuwagonowe.
 
6 NS Linia 6 Bydgoszcz.PNG Chodkiewicza - Gdańska - Jagiellońska - Bernardyńska - Toruńska - Spadzista - Hutnicza Bielawy
 
Lelewela - Uniwersytet Kazimierza Wielkiego - Paderewskiego - Chodkiewicza - Cieszkowskiego - Plac Wolności - Dworcowa - Rondo Jagiellonów - Zbożowy Rynek - Babia Wieś - Żupy - Hala - Rondo Toruńskie - Perłowa - Filmowa - Kazimierza Wielkiego - Zajezdnia tramwajowa - Tor awaryjny - Równa - Kielecka - Sporna - Stomil (brama) - Stomil - Nowotoruńska
Łęgnowo
Powstała w roku 1953 po wybudowaniu linii Brda. Jej obecna trasa obowiązuje od 10 czerwca 1987. Łączy ona Bielawy i Uniwersytet Kazimierza Wielkiego z centrum, halą Łuczniczka, Czerskiem Polskim, Zimnymi Wodami i Łęgnowem. Linia 6 jest obsługiwana przez dwuwagonowe składy. Jest to najdłuższa linia tramwajowa w Bydgoszczy.
 
7 NS Linia 7 Bydgoszcz.PNG Fordońska - Most Pomorski - Perłowa - Bełzy - Wojska Polskiego Kapuściska
 
Baczyńskiego - Planu 6-letniego - Szarych Szeregów - Perłowa - Rondo Toruńskie - Rondo Fordońskie - Bałtycka - Kazimierza Wielkiego - Fabryczna - Towarowa - Wyścigowa (tylko w kierunku: Wyścigowa)
Wyścigowa
Powstała w roku 1953 po wybudowaniu linii Brda. Jej obecna trasa obowiązuje od 1 września 1976. Tramwaje linii 7 kursują w godzinach 4:30 – 19:30, od poniedziałku do piątku[1]. Linia łączy Wyżyny oraz Kapuściska z ulicą Fordońską. Jest obsługiwana przez wagony pojedyncze.
 
8 NS Linia 8 Bydgoszcz.PNG Nakielska - Focha - Jagiellońska - Most Pomorski - Toruńska - Perłowa - Bełzy - Wojska Polskiego Wilczak
 
Słoneczna - Wrzesińska - Stawowa - Wrocławska - Rondo Grunwaldzkie - Opera - Plac Teatralny (tylko w kierunku: Wyścigowa) - Rondo Jagiellonów - Dworzec Autobusowy - Łużycka - Rondo Fordońskie - Rondo Toruńskie - Perłowa - Szarych Szeregów - Planu 6-letniego - Baczyńskiego
Kapuściska
Powstała w 1953 roku po wybudowaniu linii Brda. Jej obecna trasa obowiązuje od 17 lutego 1990. Łączy ona Kapuściska, Wyżyny, Miedzyń i okolice ulicy Nakielskiej z centrum i Rondem Toruńskim. Linia 8 jest obsługiwana przez dwuwagonowe składy.
 

.

[edytuj] Linie zlikwidowane

Skład wagonów 5N+5ND na linii 5 na ulicy Focha, 1990
Schemat trasy linii 5 tuż przed likwidacją w 1991
Schemat trasy linii 10 (obecna 4)
Schemat trasy linii 9 (nie uwzględniono zmian z dn. 20 sierpnia 2010)

Linia 5 powstała w roku 1953 po wybudowaniu linii Brda, natomiast zlikwidowana została w roku 1991. Początkowo łączyła Okole z centrum, następnie ze Stomilem. Po likwidacji torowiska na ulicy Grunwaldzkiej skierowana została na Wilczak. W ostatnim okresie funkcjonowania była linią szczytową kursującą na okólnej trasie z pętli Stomil przez Toruńską, Babią Wieś i Jagiellońską. Po ukończeniu linii tramwajowej do dworca PKP planuje się wznowienie kursów tej linii na trasie Rycerska - Glinki (przez Babią Wieś).

Linia 10 powstała w roku 1955, natomiast zlikwidowana została w roku 1996 kiedy zmieniono numerację tej linii na 4. Wiązało się to z masową instalacją w wagonach jednocyfrowych wyświetlaczy kasetonowych. W latach 1989-1990 linia 4 kursowała na trasie z Leśnego Parku Kultury i Wypoczynku (obecnie Las Gdański) do Dworca PKP, jednakże w styczniu 1990 została zlikwidowana w związku z zamknięciem ulicy Dworcowej dla ruchu tramwajowego. Dlatego też w roku 1996 zdecydowano się na zmianę numeru linii 10 na 4. Od końca lat osiemdziesiątych kursowała na tej samej trasie, która obowiązuje do dnia dzisiejszego na linii 4.

Linia 9 powstała w roku 1953 po wybudowaniu linii Brda, natomiast zlikwidowana została 30 grudnia 2011. Jej ostatnia trasa obowiązywała od 20 sierpnia 2010, kiedy to została ona skrócona z relacji Glinki - Łęgnowo do relacji Glinki - Stomil. W związku z tym stała się także najkrótszą linią tramwajową w Bydgoszczy (wcześniej była to linia 7). Tramwaje linii 9 kursowały w dni powszednie w godzinach szczytu komunikacyjnego (4:50 – 8:30 i 12:50 – 17:00). Jej trasa łączyła zakłady przy ulicy Toruńskiej z Wyżynami. Takt kursowania tramwajów linii 9 wynosił jedynie 25 minut. Linia była obsługiwana przez wagony pojedyncze.

[edytuj] Linie turystyczne

W ostatnich latach w okresie wakacyjnym uruchamiana jest linia turystyczna z numerem 0 lub 10, kursująca na trasie Las Gdański – Gdańska – Jagiellońska – Bernardyńska – Toruńska – Babia Wieś – Toruńska – Most Pomorski – Jagiellońska – Gdańska – Las Gdański. Linia ta obsługiwana jest przez zabytkowe wagony Herbrand oraz Konstal 5N.

[edytuj] Tabor

[edytuj] Obecnie eksploatowany

Od 1991 roku do marca 2008 w eksploatacji znajdowały się wyłącznie konstrukcje pochodne Konstal 105N. Dopiero w 2008 roku na bydgoskich ulicach pojawiły się nowe, niskopodłogowe tramwaje PESA 122N. W dalszym ciągu większość stanowią jednak wagony typu 805Na. W 2010 roku ogłoszono przetarg na dostawę kolejnych wagonów niskopodłogowych. Ofertę złożyła jedna firma - Pojazdy Szynowe PESA Bydgoszcz. Terminy dostaw są na razie niesprecyzowane ze względu na charakter kontraktu (umowa ramowa na 14 wagonów) oraz trudności finansowe miasta.

Zdjęcie Typ Początek eksploatacji Handicap reverse blue background.svg Liczba
Bydgoszcz tramwaj.jpg Konstal 805Na 1980 115
Konstal 805Nm 2003 (modernizacja) 2
Tramwaj nr 1 - Bydgoszcz 001.JPG PESA 122N 2008 Handicap reverse blue background.svg 2
PESA 122Na 2012 Handicap reverse blue background.svg 0/14
Wszystkie wagony 119
Udział wagonów niskopodłogowych 1,7%
Średni wiek tramwajów 26,5 lat

Wykorzystanie wagonów na poszczególnych liniach:

Linia Dni powszednie Soboty Niedziele i święta
1 5x2+1x1 4x2 4x1
2 6x2* 5x2* 5x2*
3 10x2* 8x2* 8x1
4 10x2 4x2 4x2
6 7x2 5x2 5x2
7 4x1
8 5x2 4x2 4x2
9 2x1

* jedną brygadę stanowi wagon 122N

[edytuj] Modernizacje wagonów 805Na

Od 1998 roku zaczęto w Bydgoszczy stopniowo modernizować składy tramwajowe, z których najstarsze miały wówczas już 20 lat.

Rok Zakres, poszerzenia modernizacji Zmodernizowane wagony  
1
9
9
8
  • wymiana wewnętrznego i zewnętrznego poszycia
  • montaż nowych maszyn drzwiowych
  • montaż drzwi bez szyb w ich dolnej części
  • likwidacja dwóch klap dachowych
  • malowanie poręczy na żółto
  • malowanie siedzeń
  • wyłożenie podłogi wykładziną antypoślizgową
275-276 282-283 320-321 312-313 304-305
318-319 310-311 322-323 330-331 336-337
332-333 340-341 346-347
 
2
0
0
0
  • montaż nowych siedzeń firmy Astromal w trzech rzędach (likwidacja siedzeń na przeciw 2. i 3. drzwi)
  • likwidacje pasów ogrzewania na całej długości wagonu, na ich miejsce zainstalowano trzy nagrzewnice
  • montaż nowych lamp oświetlenia wewnętrznego
326-327 342-343 352-353 354-355 350-351
338-339 324-325 328-329 334-335 344-345
348-349 360-361
 
2
0
0
4
  • A
    • montaż nowych siedzeń serii "Astromal 2000" w takim samym układzie jak w roku 2000*
    • montaż przetwornic statycznych
  • B
    • montaż nowych maszyn drzwiowych (oraz zakres z punktu A)

* W wagonie 272 pozostawiono cztery siedzenia na przeciw 2. i 3. drzwi w jednym rzędzie.

A
237-238 356-357
B
265-266 358-359 257-258 269-270 231-232
241-242 267-268 271-272
 
2
0
0
7
  • montaż nowych siedzeń firmy Ster (nietapicerowanych)
  • w pierwszym wagonie w trzech rzędach, miejsca stojące naprzeciw 2. i 3. drzwi
  • w drugim wagonie pozostawiono cztery siedzenia na przeciw 2. i 3. drzwi w jednym rzędzie
  • likwidacja 3. drzwi w drugim wagonie
281-264 286-287 233-234 279-280  
2
0
0
8
  • A
    • montaż kierunkowych tablic diodowych (przedniej, tylnej i bocznej), tablicy wewnętrznej typu TML w pierwszym wagonie, oraz głośników informacji głosowej w obu wagonach oraz na zewnątrz składu – wraz ze sterownikiem, zestaw firmy Pixel
  • B
    • przebudowa drugiego wagonu na doczepę czynną (bez kabiny motorniczego), montaż wandaloodpornych lamp oświetlenia wewnętrznego, całkowicie wkomponowanych w podsufitkę, montaż piasecznicy w pierwszym wagonie (oraz zakres z punktu A)
A
300-301
B
302-303 247-248
 
2
0
0
9
  • montaż klimatyzacji kabiny motorniczego, oraz nowego pulpitu
284-285 316-317 306-307 277-278  
2
0
1
0
  • montaż kierunkowych tablic diodowych (przedniej, tylnej i bocznej), tablicy wewnętrznej typu TML w obu wagonach,głośników informacji głosowej w obu wagonach oraz na zewnątrz składu – wraz ze sterownikiem, zestaw firmy Pixel
  • montaż nowych siedzeń firmy STER(typ siedzeń MX)w składach 273-274,275-276 oraz 296-297
  • montaż klimatyzacji kabiny motorniczego, oraz nowego pulpitu
244 314-315 273-274 296-297 275-276  
2
0
1
1
  • montaż kierunkowych tablic diodowych (przedniej, tylnej i bocznej), tablicy wewnętrznej typu TML w obu wagonach,głośników informacji głosowej w obu wagonach oraz na zewnątrz składu – wraz ze sterownikiem, zestaw firmy Pixel
  • montaż nowych siedzeń firmy STER(typ siedzeń MX)
  • montaż klimatyzacji kabiny motorniczego, oraz nowego pulpitu
282-283 326-327 229-252  

[edytuj] Historyczny

Wagon 803N na linii 1 na Rondzie Jagiellonów, 1990

Bydgoski tabor historyczny składa się z czterech wagonów. Są to Herbrandt GE-58 wybudowany w końcu XIX wieku, a odrestaurowany w drugiej połowie lat osiemdziesiątych, skład wagonów Konstal 5N+5ND, a także Konstal 803N.

Typ tramwaju Rok produkcji Liczba
Herbrand GE-58 1898 (renowacja 1986-1988) 1
Konstal 5N 1960 1
Konstal 5ND 1960 1
Konstal 803N 1974 1
Wszystkie pojazdy 4

[edytuj] Pętle i zajezdnie

[edytuj] Pętle

Pętla "Glinki" w Bydgoszczy
Pętla Eksploatacja liniowa Liczba torów Linie
Bielawy od 1974 2 4, 6
Glinki od 1953 2 4, 9
Kapuściska od 1953 2 + żeberko 7, 8
Las Gdański od 1989 2 + żeberko 1, 2
Łęgnowo od 1953 2 6
Rondo Kujawskie (dawn. Karpacka) od 1984 1 2
Wilczak od 1950? 1 + żeberko 3, 8
Wyścigowa (dawn. Bydgoszcz Wschód) od 1969 2 + żeberko 1, 3, 7
Stomil 1962? – 1991, od 2010 1 9
Pętla Eksploatacja liniowa Liczba torów Linie (w dniu zamknięcia)
Babia Wieś* 1953 – 1991 3 5
Bałtycka 1969 – 1971 2 7
Dworzec PKP** 1966 – 1990 3 1, 2, 4, 8
Magnuszewska *** (Wyżyny) 1974 – 1984 2 2

* Pętla Babia Wieś nie jest eksploatowana w sensie liniowego zawracania tramwajów, jednak jest użytkowana przez linie 2 i 6. Tramwaje przejeżdżają przez pętlę, na której skrajnym torze znajduje się przystanek dla tramwajów jadących w kierunku Ronda Toruńskiego.

** Pętla przy Dworcu PKP została zamknięta razem z trasą wzdłuż ulicy Dworcowej 25 stycznia 1990 roku z powodu zagrożenia wybuchem gazu. Od roku 1997 pętla była odcięta od reszty sieci, a obecnie, w związku z przeprowadzonymi w ostatnich latach remontami drogowymi, znaczna jej część uległa likwidacji. Aktualnie trwa odbudowa tej linii, lecz tym razem linia pobiegnie ulicą Naruszewicza.

*** Pętla przy Magnuszewskiej również nie jest eksploatowana w sensie liniowego zawracania tramwajów, jednak jest użytkowana przez tramwaj linii 2.

[edytuj] Zajezdnie

Tramwaj linii 6 na terenie zajezdni

Obecnie w Bydgoszczy działa tylko jedna zajezdnia tramwajowa oddana do użytku 22 lipca 1959 roku – Zajezdnia Toruńska. Stacjonują tu wszystkie wagony eksploatowane liniowo, gospodarcze i historyczne.

Zajezdnia była kilkakrotnie rozbudowywana: w 1982, 1998 i 2002. Tramwaje stacjonują na 20 torach odstawczych, a w hali znajduje się siedem kanałów. Oprócz tego na terenie zajezdni znajduje się hala naprawy wózków, hala techniczna oraz malarnie.

[edytuj] Plany rozbudowy sieci

Schemat przedstawiający planowaną rozbudowę sieci tramwajowej w Bydgoszczy do 2030 roku.

     Istniejąca sieć

     A1 – trasa do dworca PKP przez Naruszewicza

     B1 – trasa do Fordonu

     C1 – trasa wzdłuż ulicy Kujawskiej

     C2 – trasa na osiedle Szwederowo

     C3 – trasa na osiedle Błonie

     C4 – trasa na osiedle Miedzyń

     C5 – trasa do Myślęcinka

     C6 – trasa na Moście Kazimierza Wielkiego

Linia tramwajowa biegnąca ulicą Dworcową od Gdańskiej do dworca PKP, mimo iż była niegdyś najważniejszą częścią bydgoskiej komunikacji tramwajowej, w styczniu 1990 roku została zamknięta z powodu zagrożenia wybuchu gazu. W tej chwili infrastruktura dawnej linii i pętli tramwajowej przy dworcu została praktycznie całkowicie zniszczona. Wzdłuż ulicy Dworcowej pozostał pojedynczy tor poprzecinany jednak asfaltem w wyniku remontów. Sama pętla również została w większości zniszczona.

Początkowo rozważano trzy warianty poprowadzenia nowej trasy:

  1. od ulicy Gdańskiej przez Dworcową (tak jak do 1990 roku),
  2. od ulicy Focha przez Naruszewicza i Dworcową,
  3. od Ronda Grunwaldzkiego przez Grunwaldzką, Graniczną i Zygmunta Augusta.

Ostatecznie analizy wykazały, iż najbardziej korzystny pod względem ekonomicznym i komunikacyjnym jest wariant drugi – od ulicy Focha przez Naruszewicza, Dworcową i Zygmunta Augusta aż do ulicy Rycerskiej[potrzebne źródło]. Zakłada on budowę torowiska na ul. Naruszewicza równoległej do ul. Królowej Jadwigi z budową nowego mostu. Dalej tory pójdą szerszą częścią ul. Dworcowej do Dworca PKP po czym trasa skręci w kierunku skrzyżowania ulicy Zygmunta Augusta z Rycerską, gdzie będzie się mieściła nowa pętla tramwajowo-autobusowa.

W lipcu 2010 roku rozstrzygnięty został przetarg na budowę linii, która rozpoczęła się jesienią 2010, a planowane zakończenie inwestycji przypada na rok 2012. Również w związku z budową trasy planowany jest zakup 15 nowych, niskopodłogowych tramwajów oraz instalacja inteligentnego systemu informacji pasażerskiej na nowej trasie.

Pierwsze plany zbudowania nowej linii do Fordonu sięgają początku istnienia tego 70-tysięcznego osiedla. Budowę jednak wciąż odwlekano. Ostatecznie w roku 2009 przystąpiono do prac projektowych, które mają się zakończyć w roku 2011. Rok później, czyli w 2012 ma się z kolei rozpocząć budowa trasy. Będzie obejmowała ona budowę estakady z przystankiem i przejściem na perony kolejowe stacji Bydgoszcz Wschód od ulicy Wyścigowej do Lewińskiego po drugiej stronie torów kolejowych. Dalej trasa prowadzić będzie wzdłuż ul. Lewińskiego, a po skrzyżowaniu z Jasiniecką, ul. Akademicką. Przy ulicy Korfantego ma znajdować się pętla awaryjna. Następnie tory pójdą do skrzyżowania z ulicą Andersa, gdzie pierwotnie miał powstać węzeł komunikacyjny. Po skręcie w lewo trasa skierowana zostanie wzdłuż Andersa, minie ulicę Wyzwolenia. Kolejna pętla powstanie w rejonie ulicy Piłsudskiego. Dalej planowane jest ułożenie torów wzdłuż ul. Andersa na Mariampol do ulicy Geodetów, gdzie w planach jest budowa zajezdni tramwajowej. Inwestycja ma pochłonąć około 435 milionów złotych (z czego 209 mln zł ma pochodzić z funduszy UE), a jej zakończenie planowane jest na rok 2014.

Plany budowy odcinka łączącego Rondo Bernardyńskie z Rondem Kujawskim pojawiają się już od kilkunastu lat. Remont Ronda Bernardyńskiego przy okazji którego inwestycja ta miałaby być zrealizowana jest wciąż odwlekany. Pierwotnie budowa miała mieć miejsce w latach 2006 – 2008, ale nie doszła ona do skutku. Budowa w/w trasy znacznie skróciłaby podróż z dzielnic południowych do centrum miasta, a także stworzyłaby alternatywę dla autobusów kursujących na trasie ze Wzgórza Wolności do Zbożowego Rynku oraz Ronda Jagiellonów. Mimo faktu, że ten niewielki odcinek torów miałby prawdopodobnie ogromne znaczenie z punktu widzenia poprawy systemu komunikacyjnego miasta, obecnie nie są znane bardziej konkretne plany z nim związane. Wiadomo natomiast, że inwestycja nie zostanie zrealizowana wcześniej niż po wybudowaniu tramwaju do dworca PKP i Fordonu.

[edytuj] Dalsze inwestycje

W latach 2015 – 2030 planowana jest także dalsza rozbudowa sieci tramwajowej:

[edytuj] Ciekawostki

[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. http://www.zdmikp.bydgoszcz.pl/?id=komunikacja_komunikaty, W wyniku zmian od 1 listopada 2009 ZDMiKP wprowadziło nowy rozkład jazdy tramwajów.

[edytuj] Linki zewnętrzne

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Tramwaje_w_Bydgoszczy&oldid=30778376
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty