Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Tramwaje w Gdańsku

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Tramwaje w Gdańsku
Tramwaje w Gdańsku
Tramwaj PESA 120Na na Trasie W-Z
Lokalizacja  Polska, Gdańsk
Rodzaj transportu tramwaj
Data uruchomienia 1873
Właściciel Zarząd Transportu Miejskiego
Operator ZKM Gdańsk
Całkowita długość linii 116,7 km[1]
Liczba linii 12
Infrastruktura
Długość torowisk 52,2 km[2]
Torowiska w budowie 1,7 km
Rozstaw szyn 1435 mm
Liczba przystanków 211[2]
Tabor
Liczba pociągów
• całkowita
• niskopodłogowych

126[3]
90[3]
Liczba wagonów 158[3]
Strona internetowa
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Tramwaje w Gdańsku – system komunikacji tramwajowej działający w Gdańsku i prowadzony przez Zakład Komunikacji Miejskiej, na zlecenie Zarządu Transportu Miejskiego.

Spis treści

[edytuj] Dane podstawowe

Długość gdańskiej sieci tramwajowej wynosi 52,2 km. Rozstaw szyn to 1435 mm. Łączna długość toru pojedynczego wynosi 100,2 km. Tramwaje zasilane są z sieci jezdnej o długości 101,746 km w której płynie prąd stały o napięciu 600V. W mieście znajduje się 211 przystanków tramwajowych[2].

Bombardier Flexity Classic na pętli Strzyża.
Bombardier Flexity Classic na pętli Strzyża.
 

[edytuj] Charakterystyka sieci

Całość sieci znajduje się w granicach administracyjnych miasta Gdańska. Torowiska są w 85% długości wydzielone z ruchu ulicznego[2]. Zdecydowana większość tras jest dwutorowa, wyjątkiem są tu odcinki jednotorowe w dzielnicach Brzeźno i Nowy Port, jednakże nie odbywa się na nich ruch kolizyjny – pełnią one funkcje pętli ulicznych.

Sieć tramwajowa pokrywa przede wszystkim Dolny Taras i Śródmieście łącząc również Wyspę Portową czy Siedlce, a w 2007 roku linia tramwajowa dotarła na Chełm i jest rozbudowywana dalej w kierunku południa miasta. Zachodnie i południowe dzielnice miasta są obecnie pozbawione komunikacji tramwajowej.

Większość linii położona jest na płaskim terenie, wyjątkiem jest tu linia tramwajowa na Chełm będąca najbardziej stromą linią tramwajową w Polsce[4]. W związku z obsługą ruchu turystycznego trzy pętle tramwajowe (Jelitkowo, Brzeźno Plaża, Stogi Plaża) są położone w odległości paruset metrów od brzegu Zatoki Gdańskiej.

Torowiska biegną głównie przez tereny zurbanizowane, wyjątkiem jest linia tramwajowa na Chełm posiadająca pewne cechy szybkiego tramwaju oraz linia do kąpieliska morskiego na Stogach biegnąca przez Las Miejski.

Tramwaje stacjonują w dwóch zajezdniach, przy ulicy Wita Stwosza w Strzyży oraz przy ulicy Władysława IV w Nowym Porcie. W hangarach mieści się około 40% wszystkich tramwajów[5].

[edytuj] Historia komunikacji tramwajowej w Gdańsku

[edytuj] Tramwaj konny

Pierwsza linia tramwaju konnego uruchomiona została przez berlińską firmę Deutsche Pferdeeisenbahn 23 czerwca 1873, na trasie z Heumarkt (Targ Sienny) przez Wrzeszcz do Oliwy[6][7]. Po roku została zawieszona trasa między Wrzeszczem a Oliwą z powodu silnej konkurencji kolei. W 1877 majątek berlińskiej firmy kupiła gdańska firma Otto Braunschweig und Oskar Kupferschmidt. Uruchomiła ona następujące linie:

W okresie tym w Gdańsku funkcjonowały następujące zajezdnie tramwajowe:

[edytuj] Początek tramwajów elektrycznych

Tramwaje elektryczne na Długim Targu w Gdańsku, 1906

W 1894 firma AEG z Berlina wykupiła firmę Danziger Strassen Eisenbahn. Wtedy równocześnie podjęto decyzję o elektryfikacji sieci tramwajowej, którą rozpoczęto rok później. Pierwsze regularne połączenie uruchomiono 12 sierpnia 1896 w kierunku Oruni oraz Siedlec. Do Wrzeszcza z Centrum pierwszy tramwaj elektryczny pojechał dopiero 28 sierpnia 1896, gdyż istniała konieczność usunięcia kolizji sieci trakcyjnej z napowietrznymi przewodami telefonicznymi i energetycznymi. Do końca roku wszystkie linie tramwaju konnego zostały zelektryfikowane, a także wybudowano torowisko łączący nowy Dworzec Główny z Kohlenmarkt (Targiem Węglowym). Wydłużono także istniejącą linię z Fischmarkt (Targu Rybnego) przez dzisiejszą ulicę Wałową do Stadtgraben (Podwala Grodzkiego). Po zakończeniu elektryfikacji firma AEG przekazała tramwaje pod administrację firmy Allgemeine Strassen und Eisenbahn Gessellschaft.

W 1899 w Nowym Porcie powstało drugie przedsiębiorstwo tramwajowa pod nazwą Danziger Elektrische Strassenbahn, które otworzyło w 1900 dwie linie z Wrzeszcza do Brzeźna i z Brzeźna przez Nowy Port do Stoczni Schichaua (ulicą Schichaugasse, dziś Jana z Kolna). Linia w stronę centrum została później wydłużona do Kassubischer Markt (okolice dzisiejszego C. H. Madison) a następnie przez Pfefferstadt (dziś ul. Korzenna) do Breitgasse (ul. Szeroka) pod sam Żuraw. Firma z Nowego Portu posiadała zajezdnię przy Fischmeisterweg (dziś ul. Wyzwolenia). W 1903 nastąpiło połączenie dwóch przedsiębiorstw Allgemeine Strassen und Eisenbahn Gessellschaft i Danziger Elektrische Strassenbahn w jedną firmę Danziger Elektrische Strassenbahn A.G. z siedzibą we Wrzeszczu. W 1904 wybudowano torowisko na wiadukcie Błędnik łączące torowisko na Wielkiej Alei z torowiskiem na Stadtgraben (Podwalu Grodzkim). Od tamtej pory w rejon Dworca Głównego kierowano co drugi skład tramwajowy. 18 lipca 1908 uruchomiona została linia z rynku w Oliwie (Am Markt) przez Seestraße (ulicę Pomorską) do Jelitkowa[9].

[edytuj] Tramwaje podczas I wojny światowej

Z dniem 1 maja 1914 wprowadzono numerację linii, która zastąpiła dotychczasowe tablice kierunkowe z nazwą przystanku końcowego. W lutym 1917 zaczęło brakować węgla i elementów wymiennych, z powodu czego na źle utrzymanym torowisku zaczęły występować awarie i wykolejenia. W styczniu 1919 nastąpił kryzys, z powodu którego zawieszono kursowanie kilku linii.

[edytuj] Tramwaje w Wolnym Mieście Gdańsku

Pod koniec 1919 zaczęto przywracać zawieszone linie, zmieniając jednocześnie częściowo numerację linii[10], dodatkowo przekierowano linie z Promenade (dziś 3 Maja) na Stadtgraben (Podwale Grodzkie), po czym w 1926 zlikwidowano torowisko na Promenade. W 1925 przystąpiono do budowy trasy z Centrum w kierunku Stogów, którą otwarto 4 lipca 1927. W 1926 otworzono torowisko na nowo powstałej Paul-Beneke-Weg (dziś Marynarki Polskiej), likwidując jednocześnie jednotorową trasę wzdłuż nabrzeża portowego na ulicy Broschkischerweg (Wiślnej). W tym samym czasie w Nowym Porcie powstały dwie pętle uliczne, "mała" dla linii z Centrum i "duża" dla linii z Brzeźna. W 1930 roku uruchomiono nową trasę od Wielkiej Alei poprzez Ostseestraße (aleję Hallera) i Bärenweg (ulicę Mickiewicza) do pętli na skrzyżowaniu Heeresanger (al. Legionów) z Magdeburger Straße (ul. Kościuszki). Dyrekcja firmy DES AG została przeniesiona do budynku przy Jäschkentaler Weg 2 (dziś dyrekcja ZKM, Jaśkowa Dolina 2). Między Wrzeszczem a Oliwą zmieniono przebieg trasy likwidując linię na Hohenfriedbergweg (Szymanowskiego), prowadząc ją w zamian przez nowo powstałą Friedrich-Allee (aleja Wojska Polskiego). Rozpoczęto również budowę nowej zajezdni tramwajowej we Wrzeszczu wraz z warsztatami głównymi.

Relief na ścianie zajezdni w Strzyży

W 1934 przebudowano trakcję elektryczną przystosowując ją do pantografów zamiast do odbieraków drążkowych. Starą trakcję pozostawiono na trasie do Siedlec i Oruni, w wyniku czego tramwaje obsługujące tę trasę w celu dojechania do zajezdni przy Weidengasse (Łąkowej) korzystały z torowiska technicznego na Starym Przedmieściu. Zrezygnowano z planowanego wydłużenia linii w kierunku Rudnik i budowy linii z Wrzeszcza przez Suchanino do Centrum. W 1935 otworzono nową zajezdnię tramwajową we Wrzeszczu przy dzisiejszej ulicy W. Stwosza, a stara zajezdnia przy Mirchauer Weg (Partyzantów) została zaadaptowana na zajezdnię autobusową.

W 1942 została utworzona spółka akcyjna Verkehrsbetriebe Danzig Gothenhafen AG, w skład której weszła spółka DES AG. W planach była likwidacja linii tramwajowej na trasie z Centrum do Siedlec i Oruni oraz zastąpienie jej linią trolejbusową. Plan ten jednak odrzucono. Do 24 marca 1945 tramwaje kursowały po mieście normalnie. Po ostrzelaniu przez wojska radzieckie elektrowni miejskiej na Ołowiance nastąpiło wyłączenie zasilania, przez co część tramwajów stanęła na ulicach. Podczas walk ulicznych wagony tramwajowe wykorzystywane były jako barykady[11].

[edytuj] Tabor elektryczny do 1945

Wiki letter w.svg Ta sekcja jest niekompletna. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

[edytuj] Odbudowa po 1945 roku

Po zakończeniu działań wojennych sieć trakcyjna przestała istnieć, torowiska były poważnie uszkodzone przez pociski artyleryjskie, żaden wagon nie był zdatny do ruchu. W kwietniu 1945, od razu po zakończeniu działań wojennych przystąpiono do odbudowy infrastruktury tramwajowej. Z inicjatywy Zarządu Miejskiego w Gdańsku powstał Miejski Zakład Komunikacyjny w Gdańsku. Do Gdańska przybyły ekipy poznańskich, warszawskich i łódzkich tramwajarzy, którzy wspólnie z gdańszczanami przystąpili do zabezpieczenia i inwentaryzacji ocalałego majątku. W pobliżu zajezdni we Wrzeszczu pościągane zostały wagony lub ich pozostałości. Sama zajezdnia we Wrzeszczu ucierpiała niewiele, zajezdnia przy Łąkowej straciła dach na obu halach oraz budynek warsztatowy. 28 czerwca 1945 zaczęto ponownie uruchamiać komunikację tramwajową. Odbudowę ze zniszczeń torowisk tramwajowych zakończono w 1947. Odbudowane zostały wszystkie trasy istniejące przed zniszczeniem. Zlikwidowano jedynie torowisko na ulicy Szerokiej, Kowalskiej i Korzennej oraz trasę techniczną na Starym Przedmieściu. Nowością była trasa do Sopotu uruchomiona w roku 1946.

[edytuj] 1947-1989

Węzeł Kliniczna otwarty w 1981 r.

Po wojnie sukcesywnie likwidowano tory znajdujące się w gęstej zabudowie Śródmieścia, aby zgodnie z modernistyczną ideologią tramwaj jeździł wyłącznie głównymi arteriami[12].

W wyniku budowy drogi krajowej nr 1 na przestrzeni lat powstały nowe szerokie ulice z wytyczonym torowiskiem tramwajowym, wchodzące dziś w skład głównej arterii komunikacyjnej Trójmiasta. W 1948 roku w Oliwie otworzono nową pętlę przy skrzyżowaniu alei Grunwaldzkiej z ulicą Opata J. Rybińskiego, likwidując jednocześnie pętlę na Starym Rynku Oliwskim. 1 stycznia 1951 powstało nowe przedsiębiorstwo pod nazwą Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne Gdańsk-Gdynia.

W 1955 uruchomiona została nocna komunikacja tramwajowa. W 1957 przebudowana została na dwutorową trasa na Siedlce w ciągu ulicy Świerczewskiego (dziś Nowe Ogrody). Również około 1957 w wyniku przebudowy alei Grunwaldzkiej zlikwidowana została pętla przy ulicy Szymanowskiego, zaś otwarta nowa – przy ulicy Abrahama. 21 lipca 1959 oddana została nowa poszerzona ulica Podwale Przedmiejskie pomiędzy ulicą Okopową a ulicą Chmielną. Likwidacji uległo torowisko na ulicy Długiej, Długim Targu i ulicy Stągiewnej, zaś tramwaje zostały skierowane przez ulicę Okopową, Podwale Przedmiejskie i Wyspę Spichrzów, a następnie przez ulicę Ułańską do ulicy Łąkowej. Zlikwidowano również pętlę uliczną na ulicy Bogusławskiego kierując tramwaj z Oruni do pętli na Targu Węglowym. Drugą nową trasą było torowisko od ulicy Mickiewicza do pętli przy ulicy Kolonia Uroda przez aleję Karola Marksa, obecnie Hallera. W roku 1960 przedłużono torowisko od Kolonii Urody do Brzeźna, zlikwidowano jednocześnie torowisko na ulicach Bolesława Chrobrego i Waryńskiego, a tramwaj kończący trasę na ulicy Waryńskiego skierowano do pętli przy ówczesnym porcie lotniczym. W 1961 zlikwidowano trasę do Sopotu z powodu dużej konkurencji Szybkiej Kolei Miejskiej. Po 42 latach w 1968 przywrócono torowisko wzdłuż ulicy 3 Maja. W 1968 rozpoczęto budowę nowego wiaduktu Błędnik, który oddano do użytku 22 lipca 1970. Na początku lat 70. przy przebudowie ul. Kartuskiej cała trasa na Siedlce stała sie dwutorowa. 28 lipca 1971 uruchomiona została pętla przy ulicy Doki, jednocześnie likwidacji uległa pętla na Targu Węglowym. Torowisko na ulicy Pomorskiej zostało przebudowane na dwutorowe, zlikwidowana została linia na Orunię.

W 1974 firma WPK G-G przekształcona została w Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Komunikacyjne w Gdańsku. W 1974, po przeniesieniu portu lotniczego do Rębiechowa rozpoczęła się budowa nowej trasy od pętli tramwajowej przy ulicy Kościuszki do ulicy Pomorskiej w Jelitkowie, w ciągu której wybudowano dużą pętlę tramwajową na nowo powstającej wówczas dzielnicy Zaspa. Trasa została otwarta 31 grudnia 1977. 22 lipca 1980 otwarte zostało torowisko wzdłuż ulicy Klinicznej.

W 1980 powstał projekt budowy linii tramwajowej łączącej ówczesną sieć z nowymi osiedlami na Górnym tarasie. W tym celu należało wybudować linie na Chełm. Linia ta mimo, że ma zaledwie 2900 metrów posiada bardzo trudny profil. Z przyczyn technicznych a później finansowych realizacja projektu była wielokrotnie odkładana i linia została ostatecznie zbudowana 29 lat później[13].

17 grudnia 1981 rozpoczęto eksploatację torowiska leżącego w ciągu przedłużonej do trasy W-Z ulicy 3 Maja oraz na nowym wiadukcie nad linią kolejową, który jest częścią tej właśnie trasy. Otwarta została nowa pętla Kliniczna, co pozwoliło na likwidację pętli Doki.

[edytuj] Po 1989

Konstal 105Na – przez wiele lat podstawowy typ tramwaju w Gdańsku (zdjęcie z sierpnia 1990)
Przystanek Opacka w Oliwie, 2009

W 1989 firma WPK została podzielona, a w jej miejsce w Gdańsku powstało Przedsiębiorstwo Komunikacji Miejskiej, które w 1991 zostało przekształcone w zakład budżetowy miasta Gdańska pod nazwą Zakład Komunikacji Miejskiej w Gdańsku. Na początku lat 90. powstał nowy odcinek Podwala Przedmiejskiego między ulicami Chmielną oraz Łąkową, w wyniku czego likwidacji uległ prowizoryczny most saperski nad Nową Motławą, zamiast którego wybudowany został nowy most drogowy. Trasa ta została wydłużona w 1995 roku poprzez wybudowanie odcinka Podwala Przedmiejskiego od ulicy Łąkowej do ulicy Siennickiej. Umożliwiło to zlikwidowanie tramwaju wzdłuż ulicy Długie Ogrody.

W 1997 wrócił pomysł budowy linii tramwajowej na Chełm, wykonano wówczas analizę na Politechnice Gdańskiej. Badania wykazały, że ówczesny gdański tabor nie nadaje się do obsługi projektowanej linii. Najpoważniejszym problemem okazały się hamulce elektromagnetyczne, które w przypadku awarii prądu nie są w stanie utrzymać pojazdu na tak trudnej linii[13]. W 1999 likwidacji uległa zajezdnia tramwajowa Łąkowa na Dolnym Mieście, w miejscu której powstał strzeżony parking. Wraz z początkiem 2004 Zakład Komunikacji Miejskiej został przekształcony z zakładu budżetowego w spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością. W tym samym roku rozpoczęto kilkuetapową modernizację torowisk tramwajowych pod nazwą Gdański Projekt Komunikacji Miejskiej. W wyniku tego przedsięwzięcia na początku 2007 rozpoczęto budowę linii na Chełm wzdłuż trasy W-Z oraz alei gen. W. Sikorskiego. 19 grudnia 2007 została otwarta linia tramwajowa na Chełm[13]. Linia ta mimo, że ma tylko 2900 metrów ma bardzo trudny profil (pochylenie do 50 promili) i z tego względu wagony Konstal 105Na, Konstal 105NCh oraz Konstal 114Na nie mogą być na niej wykorzystywane[13].

W maju 2010 rozpoczęła się modernizacja i przebudowa zajezdni we Wrzeszczu. Prace zostaną zakończone w połowie 2011. We współczesnych tramwajach "elektryka" umieszczona jest na dachu, a nie na dole, jak w starych pojazdach, dlatego istniejące kanały naprawcze zastąpi specjalny system podnośników i podestów. Zainstalowana zostanie tokarka podtorowa (w czasie dwóch godzin wyprofiluje wszystkie koła tramwaju, bez konieczności ich demontażu) oraz profesjonalna myjnia. Zakupiony zostanie specjalistyczny dźwig, służący do podnoszenia uszkodzonych pojazdów. Zostanie zwiększona ilość torów postojowych oraz odnowione zostaną rozjazdy. Zmienione i odnowione zostaną też elewacje zajezdni. Koszt przedsięwzięć wyniesie 30 mln zł[14]. 30 października tego samego roku zmieniono nazwę pętli Abrahama na Strzyża, aby nawiązywała do nazwy dzielnicy, w której rzeczywiście się znajduje.[15].

W 2010 po raz pierwszy w Gdańsku torowiska w rejonie przystanków tramwajowych zostały zakryte płytkami lub kostką betonową. Inwestycje te służą utrzymaniu czystości w obrębie peronów. Prosta nawierzchnia, w przeciwieństwie do tłucznia, może być łatwo sprzątana[16].

W noc sylwestrową 2009/2010 uruchomiono, w ramach testu, nocną linię tramwajową N0 na trasie Chełm – Opera – Zaspa – Oliwa – Wrzeszcz – Opera – Chełm. Obecnie linia kursuje podczas różnego rodzaju imprez miejskich, "weekendów za pół ceny" czy też kursowała przez cały sezon letni.

W 2011 rozpoczął się montaż biletomatów, automatów do sprzedaży biletów jednorazowych i długookresowych. Automaty stanęły przy głównych przystankach, węzłach przesiadkowych oraz na większości krańcówek tramwajowych. Sieć biletomatów jest nadal rozwijana i sięga coraz dalszych rejonów miasta (np. Wyspa Sobieszewska)[17].

Podczas przebudowy torowisk w Nowym Porcie zbudowano nowy rozjazd relacji Wolności->Centrum umożliwiając zawracanie pojazdom jadącym z Centrum na tzw "Dużej pętli" oraz umożliwienie stworzenia trasy Brzeźno-Nowy Port-Marynarki Polskiej. Parę lat temu podczas przebudowy torowisk w Centrum zbudowano nowy łuk w relacji Hucisko-Dworzec PKS.

W ramach budowy Trasy Słowackiego zad. III zmodyfikowano przebieg torowisk w Brzeźnie. Dawniej tramwaje z al. Gen. Józefa Hallera skręcały w ul. Gdańską, obecnie tramwaj mija skrzyżowanie Hallera x Gdańska x Chrobrego i skręca w nowo powstały łącznik Hallera-Gdańska wzdłuż ul. Uczniowskiej. Dzięki tej przebudowie powstał nowy rozjazd, który umożliwi puszczenie ruchu Nowy Port-Brzeźno Plaża-Gdańska-Nowy Port

Od dnia 12 Maja sieć tramwajowa wzbogaciła się o trasę w kierunku Oruni Górnej i Łostowic przez Ujeścisko. Nowa linia jest przedłużeniem trasy chełmskiej. Na końcu nowej linii powstał węzeł przesiadkowy (Łostowice-Świętokrzyska) typu Park&Ride z miejscami postojowymi dla 150 samochodów i parkingiem rowerowym. Nową trasą jeżdżą linie 2, 6 i 7.

Nieczynna zajezdnia w Oliwie, 2011
Nieczynna zajezdnia w Oliwie, 2011
 

[edytuj] Dawne zajezdnie

[edytuj] Nieeksploatowane

[edytuj] Nieistniejące

[edytuj] Linie tramwajowe

Trasy tramwajów zgodnie ze stałym układem[18] W Gdańsku kursuje 12 linii tramwajowych, w tym:

codziennie zwykłe 2, 3, 5, 6, 8, 11, 12, 14
zjazdowe N, W
w dni robocze cały dzień 4, 9
szczytowe 7, 10
Kierunek 1 Kierunek 2 Długość (km) Czas przejazdu Liczba przystanków Tabor
2 Łostowice Świętokrzyska* Oliwa*
(przez Zaspę)
ok. 15km 47-51 min 31(30) 120Na, N8C-NF,
NGd99, NGT6
3 Brzeźno
(Gdańska-Mazurska)
Stogi Pasanil
(przez Operę)
ok. 14km 44–45 min 29–30 2x 105Na, N8C-NF,
114Na
4 Zaspa
(przez Letnicę)
Nowy Port Góreckiego ok. 8km 23–28 min 19–21 105Na
5 Strzyża
(przez Brzeźno)
Nowy Port Oliwska ok. 11km 37 min 24-25 105Na, N8C-NF,
120Na, 114Na
6 Łostowice Świętokrzyska
Jelitkowo
(przez Wrzeszcz)
ok. 15km 51 min 33-34 NGT6, NGd99,
N8C-NF, 120Na
7 Łostowice Świętokrzyska
(przez Letnicę)
Nowy Port Oliwska ok. 11km 31-34 min 20–22 N8C-NF, 120Na
8 Jelitkowo
(p. Stocznię-Zaspę)
Stogi Plaża* ok. 17km 59 min 41–42 2x 105Na, N8C-NF
9 Strzyża
(p. Dworzec Główny)
Przeróbka
(przez Dworzec PKS)
ok. 11km 35-37 min 23-24 2x 105Na, N8C-NF
10 Siedlce
(przez Letnicę)
Nowy Port Góreckiego ok. 10km 30-31 min 21–23 2x 105Na, N8C-NF
11 Zaspa* Chełm Witosa
(przez Oliwę)
ok. 17km 53-55 min 36-37 NGT6, NGd99,
N8C-NF, 120Na
12 Siedlce
(przez Hucisko)
Oliwa
(przez Wrzeszcz)
ok. 12km 37–39 min 28 114Na, N8C-NF,
120Na
14 Urząd Miejski
(3 maja - Hucisko)
Zaj. Nowy Port
(Władysława IV)
ok. 8km 21–24 min 16-17 2x 105Na, N8C-NF,
120Na
Zajezdnia Wrzeszcz w Strzyży
Zajezdnia Wrzeszcz w Strzyży
 

[edytuj] Infrastruktura

[edytuj] Zajezdnie tramwajowe

[edytuj] Pętle tramwajowe

Pętle wraz z liniami według stałego układu

Nazwa Ulica Linie Rok otwarcia[2] Liczba torów Zdjęcie/Schemat Dzielnica
Brzeźno Plaża Hallera sezonowe 1974 2 Brzeźno
Chełm Witosa Witosa 11 2007 2 Trams Gdansk Chelm tram track loop.JPG Chełm
Jelitkowo Pomorska 6, 8 1974 4 Jelitkowo tram track loop Gdańsk.JPG Żabianka-Wejhera-Jelitkowo-Tysiąclecia
Kliniczna Marynarki Polskiej nieużywana liniowo 1980 2 Młyniska - Zielony Trójkąt
Łostowice Świętokrzyska Sosnkowskiego/Świętokrzyska 2, 6, 7 2012 2 Łostowice Świętokrzyska na Oruni Górnej.png Orunia Górna / Łostowice
Oliwa Grunwaldzka/Rybińskiego 2, 12 1948 3 Pętla oliwska.jpg Oliwa
Przeróbka Siennicka/Lenartowicza 9 1955 1 Przeróbka
Siedlce Kartuska 10, 12 1957 2 Tram track loop in Gdansk-Siedlce winter.JPG Siedlce
Stogi Pasanil Nowotna 3, 8 1966 2 Gdańsk Stogi (Konstal 105Na na pętli Nowotna).jpg Stogi
Stogi Plaża Nowotna 8, sezonowe 1927 2 Stogi
Strzyża Wita Stwosza 5, 9 1957 2 Gdańsk Strzyża pętla i tramwaje.JPG Strzyża
Zaspa Rzeczypospolitej 4, 11 1977 5 Gdańsk Zaspa pętla tramwajowa.JPG Zaspa-Rozstaje

[edytuj] Pętle uliczne

Oprócz pętli tramwaje wykorzystują do zawracania układ torowisk wzdłuż krzyżujących się ulic. W regularnych kursach tramwaje zawracają w następujących miejscach:

System Informacji Pasażerskiej
Monitor LCD
Monitor LCD
 

Obecnie nieużywane liniowo pętle uliczne

[edytuj] System Informacji Pasażerskiej

Od 2008 wdrażany jest System Informacji Pasażerskiej (SIP), który za pomocą monitorów będzie informować pasażerów o rzeczywistym czasie przyjazdu autobusów i tramwajów na przystanki oraz o awariach. Docelowo 41 ekranów będzie zainstalowanych na 27 przystankach, na terenie miasta. System urządzeń lokalizujących pojazdy będzie zainstalowany w 350 tramwajach i autobusach. Cała inwestycja warta jest 3,5 mln zł[19][20].

Uruchomienie systemu zaplanowane było na 1 grudnia 2008, jednak pierwsze monitory zostały zamontowane w 2009 roku[21][22]. W wyniku różnych przyczyn do końca 2010 roku system nie został całkowicie uruchomiony[23].

[edytuj] Tabor[24]

[edytuj] Tabor obsługujący regularne linie

Zdjęcie Nazwa Rok Produkcji Ilość szt. (składów) Handicap reverse blue background.svg Opis
Gdansk tram No1920.jpg Konstal
105Na
Konstal 105NCh
Konstal 105NAs
1977 68 (36)2 - W lutym 1981r. trasę Chorzów-Gdańsk pokonały pierwsze wagony 105Na. Szczyt dostaw przypada na rok 1983, kiedy do Gdańska przybyło aż 30 poj. Ostatnie fabrycznie nowe wozy tego typu dotarły do Gdańska w 1990r.Do 2004r. wszystkie wagony 105N zostały zmodernizowane do typu 105Na. Od 2012 wszystkie wagony stacjonują w zaj.Nowy Port. Wagonom przydzielono zakres numerów 1202-1415
Konstal 114Na Gdansk.JPG Konstal
114Na
1997 21 Handicap reverse blue background.svg Pierwsze wagony w Gdańsku z częścią niskopodłogową. Posiadają 15% niskiej podłogi. Na początku wagony skierowano do obsługi linii 12. Obecnie wagony można spotkać na trasach linii 3, 5, 8, 9, 10, 12, 14. Wagonom przydzielono numery 1501 i 1502
Konstal NGd99.JPG Alstom
NGd99
1999 41 Handicap reverse blue background.svg Trójczłonowy wagon który posiada 70% niskiej podłogi. Wagony skierowano do obsługi linii 2. Pierwszy wagon wyjechał na tory w 1999 r., pozostałe w 2000 r. Modernizacja układu elektrycznego pozwoliła na
bezproblemową jazdę trasą na Chełm
(występowało izolowanie się falowników).
Wagonom przydzielono zakres numerów 1001-1004
Bombardier NGT6-2 Gdansk Chelm.JPG Bombardier
NGT6
2007 31 Handicap reverse blue background.svg Pierwszy wagon został dostarczony 03.12.2007[25],
a udostępniony do ruchu 19 grudnia 2007[26].
Za 3 wagony Gdańsk zapłacił 21,5 mln zł[27].
Wagonom przydzielono zakres numerów 1005-1007
Moderus Beta MF 01 (N8C).jpg Duewag
N8C-NF
2009 331+ 132 Handicap reverse blue background.svg Modernizacja używanych wagonów N8C z Dortmundu polega
na przerobieniu środkowego wysokopodłogowego członu na
człon niskopodłogowy z dodatkową parą drzwi oraz na zmianie wyglądu ścian czołowych wagonów.
Modernizacji podjął się Modertrans Poznań.
Wagonom przydzielono zakres numerów 1107-1154
PESA 120Na in Gdansk December 2010.JPG Pesa
120Na
2010 351 Handicap reverse blue background.svg Pierwszy wagon został dostarczony 20.09.2010,
a udostępniony do ruchu 02.10.2010[28].
ZKM Gdańsk zamówił 35 wagonów, za 305,5 mln zł[29].
Wagonom przydzielono zakres numerów 1011-1045
Wszystkie wagony (pociągi) 158(126)
Udział wagonów (pociągów) niskowejściowych i niskopodłogowych 57%(71,4%)

[edytuj] Tabor historyczny

Model Zdjęcie Rok produkcji lata eksploatacji w Gdańsku Ilostan Uwagi
Konny Herbrand Metropolitan 1873
DWF Bergmann Heubuder Bergmann.JPG 1927 1 wagon Wagony produkowano w 1927 z okazji oddania trasy na miejskie kąpielisko Stogi

Ostatni wagon liniowo jechał dnia 31 marca 1973. Oficjalnie wagon nosi numer 266 (dawniej 01266)

Konstal N Konstal N Gdansk.JPG 1952 1 wagon Dawny techniczny 05914, na modernizację czeka jeszcze wagon 9006 (dawny 05906) który będzie służył jako doczepa (ND). Oficjalny numer wagonu to 11
Konstal 102Na Gdańsk Konstal 102Na (1).JPG 1970 1969-1988 1 wagon Ostatnią sztukę zezłomowano w 2006, obecny został sprowadzony z MPK Wrocław[30], 8 stycznia 2009 i poddany renowacji[31]. Obecny numer wagonu to 3007 (dawniej 1105, a we Wrocławiu nosił numer 2007)
Konstal 105N Konstal 105N Gdansk.JPG 1977 1975-2002 1 wagon Gdy wysłano ostatnie wagony 105N do MPK Łódź na przebudowę, wagon 1234 wstawiono na warsztaty i przywrócono oryginalny wygląd tzw. szybkowca. Na początku renowację miał przejść wagon 1205. Niestety okazało się że wagon był w bardzo złym stanie i postanowiono wybrać jakiś wagon z bliskich dat produkcji wagonu 1205. Oficjalny numer wagonu to 06205
Tramwaj Konstal 105N – wóz techniczny, 2009
Tramwaj Konstal 105N – wóz techniczny, 2009
 

[edytuj] Tabor techniczny

[edytuj] Plany na przyszłość

[edytuj] Tramwaj do dzielnicy Piecki-Migowo

Inwestycja została podzielona na dwa etapy. Budowa powinna ruszyć w 2014r.:

Etap 1 Etap ten zakłada budowę linii od pętli Siedlce, która zostanie przebudowana na węzeł przesiadkowy z samochodu/autobusu na tramwaj, wzdłuż Kartuskiej do skrzyżowania z ul.Nowolipie, następnie wzdłuż ulicy Nowolipie, potem Rakoczego do przystanku Pomorskiej Kolei Metropolitarnej - PKM Brętowo. Na tym etapie zakłada się budowę pięciu przystanków (Piekarnicza, Belgradzka, Warneńska, Wyrobka, PKM Brętowo) oraz przebudowę skrzyżowania Rakoczego x Bulońska i wykonania na nim rozjazdów w kierunku ul.Bulońskiej w celu wykonania trójkąta torowego, aby tramwaje jednokierunkowe mogły w prosty sposób zmienić kierunek. Obsługę tej trasy mają zapewnić trzy linie, z których dwie za przystankiem Warneńska zawrócą na trójkącie torowym, a trzecia dojedzie do przystanku kolejki PKM Brętowo.
Etap 2 Zakłada budowę linii wzdłuż ulicy Bulońskiej od Rakoczego do Myśliwskiej. Na końcu tej linii został zaprojektowany trójkąt torowy umożliwiający zawrócenie pojazdom jednokierunkowym. Na trasie znajdą się dwa przystanki: Budapesztańska i Bulońska (końcowy).

[edytuj] Dalsze plany

W latach 2014–2020 miasto Gdańsk planuje budowę torowisk w planowanych ciągach ulicznych:

W dalekosiężnych planach jest budowa "hiperwęzła" na Oruni "Czerwony Most" w pobliżu ul. Sandomierskiej. W ramach tego przedsięwzięcia ma powstać:
- zajezdnia tramwajowa,
- Dworzec PKP/SKM,
- Parkingi podziemne i naziemne o poj. ok 3 tys. pojazdów,
- Parkingi rowerowe,
- Pętle autobusowe i tramwajowe,
- Drogi i torowiska dojazdowe do węzła (Nowa Chmielna, Nowa Małomiejska, Nowa Cienista, Nowa 3-go Maja).


[edytuj] Zobacz też

Przypisy

  1. Dane ze strony ZKM Gdańsk
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 2,6 Infrastruktura. gdanskietramwaje.psstm.prohost.pl. [dostęp 2010-06-13].
  3. 3,0 3,1 3,2 Lista wagonów tramwajowych ZKM Gdańsk. gdanskietramwaje.psstm.prohost.pl. [dostęp 2011-12-21].
  4. Nowa linia tramwajowa na Chełmie. Jest najbardziej stromą trasą tramwajową w Polsce – Gdańsk – Naszemiasto.pl
  5. Nowe tramwaje PESA Swing mogą nie wytrzymać zimy. dziennikbaltycki.pl, 4 grudnia 2011.
  6. Tramwaje w Wolnym Mieście Gdańsku. danzig-online.pl.
  7. Historia tramwajów w Gdańsku. mlyniec.gda.pl.
  8. Historia komunikacji tramwajowej w Gdańsku. gdanskietramwaje.psstm.prohost.pl.
  9. GDAŃSKIE TRAMWAJE. gdn.republika.pl.
  10. Z ORŁOWICZEM PO DAWNYM GDAŃSKU. chem.univ.gda.pl, 20 marca 2006. [dostęp 20 marca 2006].
  11. GDAŃSKIE TRAMWAJE 1945. pg.gda.pl, październik 1999. [dostęp październik 1999].
  12. Nocami, ulicami, tramwajami... przez Gdańsk. trojmiasto.gazeta.pl, 29 października 2011. [dostęp 29 października 2011].
  13. 13,0 13,1 13,2 13,3 Krystian Jacobson. Chełm nowa linia w Gdańsku. „Świat Kolei”. 4/2008, s. 48-53. Łódź: Emi-press. ISSN 1234-5962. 
  14. Zajezdnia we Wrzeszczu szykuje się na nowe tramwaje. trojmiasto.pl, 27 maja 2010. [dostęp 27 maja 2010].
  15. Wraca linia 1, pętla Abrahama zmieni nazwę. PSSTM, 11 listopada 2010. [dostęp 4 lutego 2012].
  16. Koniec ze śmieciami na torowiskach?. trojmiasto.pl, 11 listopada 2010. [dostęp 11 listopada 2010].
  17. W przyszłym roku w Gdańsku kupimy bilety w automacie. trojmiasto.pl, 4 grudnia 2010. [dostęp 4 grudnia 2010].
  18. Zamieszczony na stronie ZTM schemat stałego układu: http://www.ztm.gda.pl/img/20100529.pdf
  19. System Informacji znowu oPóźniony. trojmiasto.pl, 7 kwietnia 2009. [dostęp 7 kwietnia 2009].
  20. SIP: ponad rok opóźnienia i wciąż błędy. trojmiasto.pl, 4 lutego 2010. [dostęp 4 lutego 2010].
  21. System Informacji Pasażerskiej ruszy dopiero w przyszłym roku. trojmiasto.pl, 27 listopada 2008. [dostęp 27 listopada 2008].
  22. Tablice SIP-u stają na przystankach. www.trojmiasto.pl, 22 września 2009. [dostęp 22 września 2009].
  23. Tablice nie działają, bo ZTM spiera się z wykonawcą o pieniądze. trojmiasto.pl, 4 października 2010. [dostęp 4 października 2010].
  24. Dane ze strony www.marcinc.rail.pl
  25. Bombardier przyjechał nocą. trojmiasto.pl, 3 grudnia 2007. [dostęp 3 grudnia 2007].
  26. Tramwaj na Chełm: dziś jazda bez biletów. trojmiasto.pl, 19 grudnia 2007. [dostęp 19 grudnia 2007].
  27. Bombardier wespnie się na Chełm. trojmiasto.pl, 27 września 2007. [dostęp 27 września 2007].
  28. Swingujący tramwaj dotarł do Gdańska. trojmiasto.pl, 20 września 2010. [dostęp 20 września 2010].
  29. Gdańsk wybrał tramwaje z Bydgoszczy za 305 mln zł. trojmiasto.pl, 17 lipca 2009. [dostęp 17 lipca 2009].
  30. Nowy zabytek na torach. trojmiasto.pl, 27 grudnia 2008. [dostęp 27 grudnia 2008].
  31. Historyczna "stodwójka" już w Gdańsku. trojmiasto.pl, 9 stycznia 2009. [dostęp 9 stycznia 2009].
  32. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta Gdańska – System Transportowy

[edytuj] Linki zewnętrzne

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Tramwaje_w_Gdańsku&oldid=31220521
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty