Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Tramwaje we Lwowie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, szukaj
Tramwaje we Lwowie
Львівський трамвай
Tramwaje we LwowieЛьвівський трамвай
Wagon Tatra KT4D na linii 6 we Lwowie.
Lokalizacja Ukraina Lwów
Rodzaj transportu tramwaj
Data uruchomienia 1880
Całkowita długość linii 102,4 km[1]
Liczba linii 9
Infrastruktura
Długość torowisk 67 km[2][3]
Rozstaw szyn 1000 mm
Tabor
Liczba pociągów
• całkowita
• niskopodłogowych

153
0
Liczba wagonów 153
Commons Multimedia w Wikimedia Commons

Tramwaje we Lwowie – system komunikacji tramwajowej we Lwowie. Jeden z najstarszych systemów tramwajowych na dawnych ziemiach polskich, a zarazem jedyny działający system tramwajowy na dawnych Kresach Wschodnich II Rzeczypospolitej.

Sieć tramwajowa we Lwowie cechuje się nietypowym dla terytorium byłego ZSRR wąskim rozstawem torów (1000 mm). Po Lwowie kursuje 10 linii tramwajowych. Noszą numery od 1 do 9 oraz 9A, używanych jest kilkadziesiąt wagonów typu Tatra T4 i Tatra KT4. Cała sieć liczy 75 km, z czego większość jest w bardzo złym stanie technicznym. Pomimo przestarzałej infrastruktury i małej dostępności, tramwaje są zazwyczaj przepełnione podczas godzin szczytu. Normalny bilet jednorazowy kosztuje 1 hrywnę, zaś ulgowy 0,5 hrywny.

Ciekawą cechą lwowskiej sieci tramwajowej jest to, że torowiska często biegną skrajem jezdni, przy chodniku. Sprawia to, że kierowcy parkują swoje samochody na środku jezdni.

Spis treści

[edytuj] Historia

[edytuj] Początki

W 1870 r. pojawiły się pierwsze projekty uruchomienia tramwajów konnych, jednak władze miasta odmówiły, dopiero w 1878 magistrat zmienił zdanie i ogłosił przetarg na otwarcie sieci tramwajowej, który wygrała firma z Triestu. Pierwsza linia tramwaju konnego została otwarta 5 maja 1880 r. na trasie: Dworzec ↔ ul. Gródecka (Horodocka) ↔ ul. Hetmańska ↔ plac Mariacki (plac Mickiewicza) ↔ plac Halicki ↔ plac Bernardyński (Soborny) ↔ plac Cłowy. Tramwaje posiadały zajezdnię przy rozwidleniu ul. Gródeckiej i Janowskiej.

W latach 90. XIX wieku zaczęto przygotowywać uruchomienie tramwajów elektrycznych, które miały jeździć nie po dotychczasowych trasach, ale nowych. Z uwagi na wąskie ulice w centrum miasta, zdecydowano się zastosować taką samą jak w tramwajach konnych szerokość toru wynoszącą 1000 mm. 31 maja 1894 r. na ulice Lwowa wyjechał pierwszy tramwaj elektryczny, kursujący po trasie: Dworzec ↔ ul. Sapiehy (obecnie Stepana Bandery) ↔ ul. Kopernika ↔ ul. Słowackiego ↔ ul. Sykstuska (obecnie Doroszenki) ↔ ul. Hetmańska ↔ ul. Batorego ↔ ul. Zyblikiewicza (obecnie ul. Iwana Franki) ↔ ul. św. Zofii. Zajezdnię tramwajową zbudowano na skrzyżowaniu ulic Kopernika i Wuleckiej.

W listopadzie 1894 r. uruchomiono nowy fragment, przebiegający ul. Hetmańską ↔ ul. Ruską ↔ Rynek ↔ Podwalem ↔ pl. Cłowym ↔ ul. Łyczakowską. Łączna długość dwóch linii elektrycznych wynosiła 8,3 km. W styczniu 1907 r. uruchomiono odcinek wzdłuż ul. Sapiehy ↔ ul. Potockiego ↔ ul. Szymonowiczów ↔ ul. 29 Listopada ↔ ul. Siemiradzkiego, a w kwietniu następnego roku przeprowadzono elektryfikację tramwaju konnego, ostatecznie rezygnując z przestarzałej formy komunikacji konnej 29 grudnia.

Lwów, Wały Hetmańskie, ok. 1900

W 1909 r. niezbędne było wprowadzenie oznaczeń linii. Zdecydowano się wówczas na system dwuliterowy, w którym oznaczenia składały się z pierwszych liter nazw miejsc, pomiędzy którymi kursowała dana linia:

Istniała także linia W, która kursowała tylko w czasie Targów Wschodnich na trasie Park Stryjski ↔ Targi Wschodnie. Na wiosnę 1909 uruchomiono centralną pętlę tramwajową, w sierpniu połączono cztery linie HD, HJ, HK, HŁ w dwie, które nazwano KD (trasa Park Kilińskiego ↔ Dworzec) i ŁJ (trasa Łyczaków ↔ ul. Janowska). W lutym 1914 uruchomiono linię H na trasie Wały Hetmańskie ↔ pl.Bernardyński ↔ ul. Zielona ↔ cmentarz Łyczakowski ↔ stacja kolejowa Łyczaków. Jej rozkład był dopasowany do pociągów.

[edytuj] Okres międzywojenny

W momencie odzyskania niepodległości po Lwowie kursowały linie:

W 1922 linie tramwajowe zostały włączone do ruchu prawostronnego, zaś w 1923 rozpoczęto zmieniać system oznaczeń linii na liczbowy. Jednocześnie do końca 1925 funkcjonowały literowe oznaczenia, a numerowano nowe linie:

Pod koniec 1925 ostatecznie zlikwidowano literowe oznaczenia, zamieniając je w sposób następujący:

W okresie międzywojennym sieć tramwajowa osiągnęła długość 32,8 km. Wszystkie linie kursowały z częstościami od 7 do 15 minut. W 1939 w posiadaniu miasta znajdowało się 176 wagonów, w tym 115 motorowych.

W 1939, we Lwowie funkcjonowały następujące linie tramwajowe, kursujące po mieście od godz. 6-tej do 23-ej[4]:

Ponadto okazjonalnie kursowały:

Oprócz linii tramwajowych lwowska Miejska Kolej Elektryczna oferowała kursy trzech linii autobusowych:

[edytuj] Okres powojenny

Po II wojnie światowej i aneksji miasta przez ZSRR większość infrastruktury została zachowana. Ruch został całkowicie zawieszony aż do 1 marca 1945, gdy ruszyły linie 1, 6 i 10. Odbudowa kolejnych odcinków była powolna, problemem był brak kadry, do 1945 roku 80% pracowników stanowili Polacy, którzy po zakończeniu wojny zostali wysiedleni na tzw. ziemie odzyskane.

Na początku 1948 kursowało 10 linii tramwajowych, wszystkie miały pętle na prospekcie Swobody, skąd kierowały się na:

Linia 7 nie kursowała z prospektu Swobody, ale w relacji ul. Konowalca ↔ pl. Soborny.

W 1950 usunięto tramwaj z prospektu Swobody, gdyż na głównej ulicy Lwowa pojawić się miał trolejbus. Połączono osiem linii w cztery: 2 z 7, 3 z 8, 4 z 11, 5 z 6.

Układ linii połowie lat 50. XX wieku:

W latach 70. było już tylko sześć linii: 1, 2, 4, 6, 7, 9. W listopadzie 1987 lwowskie linie tramwajowe wzbogaciły się o pierwszy od 34 lat nowy fragment sieci. Trasą wzdłuż obecnej ul. Sacharowa (dawna Wulecka) i ul. Księżnej Olgi pojechały tramwaje linii 3. Łączna długość sieci osiągnęła 38 km. W 2003 uruchomiono dwie nowe linie tramwajowe:

Aktualnie istnieje 10 linii tramwajowych. W 2007 sprowadzono z Erfurtu i Gery 11 wagonów typu KT4 w odmianie niemieckiej.

[edytuj] Szybki tramwaj

W 1978 powstały zarysy projektu linii szybkiego tramwaju. Planowana jest budowa tuneli pod centrum miasta (jako system premetra) i połączenie ich z istniejącą naziemną siecią.

Pierwszy etap obejmuje budowę dwóch linii:

Drugi etap zawiera budowę tunelu od Cytadeli przez ulicę Bandery, Dworzec Główny do cmentarza Janowskiego ze stacjami „Politechnika”, „Plac Kropiwnickiego” i „Dworzec”.

Budowa rozpoczęła się od wykopu szybów wentylacyjnych nieopodal pałacu Potockich, jednak po dojściu do głębokości 25m budowę wstrzymano z powodu osiadania gruntu i zapadania się sąsiednich budynków.

[edytuj] Przebieg tras

Linia Schemat Trasa
1 (okrężna) Lviv tram 1.png Dworzec ↔ pl. Dworcowy (pl. Wilsona) ↔ ul. Czerniowiecka (Focha)↔ ul. Horodocka (Gródecka) ↔ pl.Kropiwnickiego → ul. Stepana Bandery (Sapiehy) (przystanek:Politechnika) → pl. Szаszkеwyczа → ul. Kоpеrnіkа (przystanek: Kościół św. Łazarza) → ul. Hołowackiego (Głowackiego)→ ul. Petra Doroszenki (Sykstuska) (przystanek:Grand Hotel/Prospekt Swоbоdy) (Wały Hetmańskie)→ ul. Ruskа → Katedra Łacińska → pl. Katedralny → Rynek → ul. Ruska (Przystanek: Kościół Dominikanów)/Cerkiew Wołoska (Uspienska))→ ul. Podwalna (Podwale) → pl. Kijowski → ul. Wаłоwа → ul. Іwаnа Frаnkа (Zyblikiewicza) → pl. Cłowy → pl. Soborny (plac Bernardyński)→ ul. Іwаnа Frаnkа (Zyblikiewicza)→ pl. Іwаnа Frаnkа (plac Bolesława Prusa)→ ul. Dymitra Witowskiego (Pełczyńska) (przystanek: park Bohdana Chmielnickiego pod Cytadelą) → ul. Dymitra Witowskiego → ul. Аndrіja Sаchаrоwа (Wulecka) (przystanek Іwаnа Bоhunа (Żmurki)) → ul. Kоtlarеwskiegо → ul. Kijowska → ul. Stеpаnа Bаndеry (Sapiehy) ↔ pl.Kropiwnickiego ↔ ul. Horodocka ↔ ul. Czerniowiecka ↔ pl. Dworcowy ↔ Dworzec
2 Lviv tram 2.png ul. Konowalca ↔ ul. Melnyka ↔ ul. Tarasa Czuprynki (Potockiego) ↔ ul. Stepana Bandery ↔ pl. Szaszkewycza ↔ ul. Kopernika (przystanek: kościół św. Łazarza) ↔ ul. Słowackiego ↔ ul. Petra Doroszenki (przystanek Grand Hotel/Prospekt Swobody) ↔ ul. Ruska ↔ Katedra łacińska ↔ pl. Katedralny ↔ Rynek ↔ ul. Ruska (przystanek: Kościół Dominikanów/Cerkiew Wołoska) ↔ ul. Podwalna ↔ ul. Wałowa ↔ ul. Iwana Franki ↔ pl. Cłowy/ul. Łyczakowska (przystanek:kościół Klarysek) ↔ ul. Łyczakowska ↔ park Łyczakowski ↔ ul. Pasiczna
3 Lviv tram 3.png pl. Soborny ↔ ul. Iwana Franki ↔ ul. Dymitra Witowskiego (przystanek: park Bohdana Chmielnickiego – Cytadela) ↔ ul. Dymitra Witowskiego ↔ ul. Andrija Sacharowa ↔ park studencki ↔ ul. Andrija Sacharowa ↔ ul. Księżnej Olgi ↔ kino Sokół ↔ hotel Sputnik ↔ ul. Księżnej Olgi
4 Lviv tram 4.png ul. Zamarstynowska ↔ dom kultury UTOS ↔ ul. Zamarstynowska ↔ ul. Bohdana Chmielnickiego ↔ Rynek ↔ ul. Bogdana Chmielnickiego ↔ ul. Iwana Gonty (przystanek: kościół Matki Boskiej Śnieżnej) ↔ Teatr Lalek ↔ ul. Iwana Gonty ↔ pl. Daniela Halickiego ↔ skwer Na Wałach ↔ ul. Podwalna (przystanek: Arsenał Królewski/Baszta Prochowa/Cerkiew Wołoska) ↔ ul. Podwalna ↔ ul. Wałowa ↔ ul. Iwana Franki ↔ pl. Cłowy ↔ pl. Soborny ↔ ul. Iwana Franki ↔ pl. Iwana Franki ↔ pl. Stryjski ↔ ul. Iwana Franki ↔ ul. Święcickiego ↔ ul. Muszaka
5 Lviv tram 5.png ul. Zamartynowska ↔ dom kultury UTOS ↔ ul. Zamarstynowska ↔ ul. Bohdana Chmielnickiego ↔ Stary Rynek ↔ ul. Bohdana Chmielnickiego ↔ ul. Iwana Gonty (przystanek: Kościół Matki Boskiej Śnieżnej/ Teatr Lalek) ↔ ul. Iwana Gonty ↔ pl. Daniela Halickiego ↔ skwer Na Wałach ↔ ul. Podwalna (przystanek: Arsenał Królewski/Baszta Prochowa/Cerkiew Wołoska) ↔ ul. Podwalna ↔ ul. Wałowa ↔ ul. Iwana Franki ↔ pl. Cłowy ↔ pl. Soborny ↔ ul. Iwana Franki ↔ pl. Iwana Franki ↔ ul. Dymitra Witowskiego (przystanek: park Chmielnickiego, pod Cytadelą)↔ ul. Dymitra Witowskiego ↔ ul. Andrija Sacharowa ↔ park studencki ↔ ul. Andrija Sacharowa ↔ ul. Księżnej Olgi ↔ kino Sokół ↔ hotel Sputnik ↔ ul. Księżnej Olgi
6 Lviv tram 6.png Dworzec ↔ pl Dworcowy ↔ ul. Czerniowiecka ↔ ul. Horodocka (Gródecka)↔ pl. Kropiwnickiego ↔ ul. Horodocka ↔ Katedra Świętego Jura ↔ cyrk ↔ ul. Horodocka ↔ Wojskowy Teatr Dramatyczny ↔ ul. Horodocka ↔ hotel Kijów ↔ pl. Targowy (przystanek: Opera Lwowska/Ukraiński Teatr Dramatyczny) ↔ ul. Bohdana Chmielnickiego ↔ Stary Rynek ↔ ul. Bogdana Chmielnickiego ↔ ul. Zamarstynowska ↔ ul. Hajdamacka ↔ ul. Bogdana Chmielnickiego ↔ Dworzec Podzamcze ↔ Kościół św. Marcina ↔ ul. Bogdana Chmielnickiego ↔ ul. Przemysłowa ↔ ul. Lipińskiego
7 Lviv tram 7.png ul. Wachnianina ↔ ul. Lewickiego ↔ ul. Miecznikowa ↔ ul. Łyczakowska ↔ kościół klarysek ↔ ul. Łyczakowska ↔ pl. Cłowy ↔ ul. Iwana Franki ↔ ul. Wałowa ↔ ul. Podwalna ↔ (przystanek: Cerkiew Wołoska /Baszta Prochowa/ Arsenał Królewski) ↔ ul. Podwalna ↔ pl. Daniela Halickiego ↔ ul. Iwana Gonty (przystanek:Ukraiński Teatr Dramatyczny/Opera Lwowska) ↔ pl. Targowy ↔ hotel Kijów ↔ ul. Horodocka ↔ ul. Szewczenki (Janowska)↔ hotel Prestiż ↔ cerkiew Apostoła Andrija ↔ ul. Szewczenki
8 Lviv tram 8.png ul. Wachnianinaul. Księżnej Olgi
9 (okrężna) Lviv tram 1.png Jak linia 1, tylko że w odwrotną stronę
9A Lviv tram 9a.png Dworzecpl. Soborny
Mapa linii tramwajowych Lwowa współcześnie

[edytuj] Galeria

[edytuj] Infrastruktura

[edytuj] Zajezdnie

Zajezdnia I
Kod kreskowy na tramwaju Tatra KT-4D № 1161

We Lwowie funkcjonują trzy zajezdnie tramwajowe:

[edytuj] System kontroli

W latach 70. i 80. XX wieku zaprojektowano pierwszy w Związku Radzieckim automatyczny system śledzenia ruchu i punktualności tramwajów. W tym celu na dachach wagonów zamontowano, zaraz za pantografem, metalowe ramki z pionowymi blaszkami. W punktach kontrolnych (między innymi na ulicach Kopernika, Franki, Księżnej Olgi) zainstalowano „skanery” – specjalne czytniki do odczytywania metalowych kodów. System ten prawie całkowicie zamontowany, nigdy nie wszedł w życie. Wagony, które były dostarczane miastu w późniejszych latach, również były wyposażane w owe kody.

Przypisy

  1. Маршруты (ukr.). Львівський електротранспорт. [dostęp 2011-12-29].
  2. Michał Wojtaszek: Tramwaje we Lwowie. www.psmkms.krakow.pl. [dostęp 2010-06-14].
  3. Львiвський трамвай (ukr.). Львівський електротранспорт. [dostęp 2011-12-29].
  4. Najnowszy książkowy plan-informator miasta Lwowa – reprint planu Lwowa datowanego już na 1940, wydanego przez druk. E. Zimnego w 1939 we Lwowie. Reprint πtr kartografia, Warszawa 2005.

[edytuj] Zobacz też


Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Tramwaje_we_Lwowie&oldid=29979697
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty