Transuranowce

Transuranowce - to pierwiastki promieniotwórcze o liczbach atomowych większych niż 92. Należą do nich aktynowce położone za uranem, o liczbach atomowych 93 - 103 oraz transaktynowce, o liczbach atomowych powyżej 103.

Charakterystyka i zastosowania

Ciężkie aktynowce są metalami o srebrzystej barwie, aktywnymi chemicznie. Występują głównie na stopniu utlenienia 3. Nie występują one w przyrodzie (oprócz niewielkich ilości neptunu i plutonu), większość z nich została otrzymana na drodze reakcji jądrowych. Niektóre zostały wykryte także w opadzie promieniotwórczym po wybuchu bomby atomowej. Od lat 60 XX wieku uzyskiwane i badane są także cięższe transaktynowce, nazywane też pierwiastkami superciężkimi.

Największe zastosowanie wśród transuranowców ma pluton, używany jako paliwo jądrowe i materiał rozszczepialny w broni atomowej. Pewne zastosowanie znajduje również ameryk, używany w czujnikach dymu jako źródło cząstek alfa. Większość transuranowców, ze względu na krótki czas połowicznego rozpadu i trudność otrzymania, zapewne nigdy nie znajdzie zastosowania poza badaniami podstawowymi.

Badania

Badania nad produkcją oraz właściwościami fizycznymi i chemicznymi transuranowców prowadzą głównie:

• Lawrence Berkeley National Laboratory - przy Uniwersytecie w Berkeley w Kalifornii, w Stanach Zjednoczonych
• Zjednoczony Instytut Badań Jądrowych - w Dubnej, w Rosji
• Instytut Badań Ciężkich Jonów w Darmstadt - w Hesji, w Niemczech.

Lista znanych transuranowców

Liczba atomowa	Nazwa pierwiastka	Symbol pierwiastka	Rok odkrycia	Liczba masowa najbardziej stabilnego izotopu
93	Neptun	Np	1940	237
94	Pluton	Pu	1940/41	244
95	Ameryk	Am	1944	243
96	Kiur	Cm	1944	247
97	Berkel	Bk	1949	247
98	Kaliforn	Cf	1950	251
99	Einstein	Es	1952	252
100	Ferm	Fm	1952	257
101	Mendelew	Md	1955	258
102	Nobel	No	1958	259
103	Lorens	Lr	1961	262
104	Rutherford	Rf	1968	267
105	Dubn	Db	1970	268
106	Seaborg	Sg	1974	271
107	Bohr	Bh	1981	270
108	Has	Hs	1984	277
109	Meitner	Mt	1982	276
110	Darmsztadt	Ds	1994	281
111	Roentgen	Rg	1994	280
112	Copernicium	Cn	1996	285
113	Ununtrium	Uut	2003*	294
114	Flerovium	Fl	1999	289
115	Ununpentium	Uup	2003*	288
116	Livermorium	Lv	2000	293
117	Ununseptium	Uus	2009*	294
118	Ununoctium	Uuo	2002*	294

Gwiazdką oznaczono odkrycia czekające na niezależne potwierdzenie.

Zobacz też

• Wyspa stabilności