Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane stronyTrzęsienia ziemi na ziemiach polskich – terytorium Polski pod względem występowania zjawisk sejsmicznych można zaliczyć do obszarów asejsmicznych i pensejsmicznych, na których trzęsienia ziemi zdarzają się dość rzadko; dodatkowo nie są to zbyt silne wstrząsy. Strefami o wyższej aktywności sejsmicznej są obszary polskich gór: Karpaty i Sudety, a także obszary działalności górniczej, gdzie częstym zjawiskiem są tzw. tąpnięcia.
Spis treści |
Największym historycznie odnotowanym zdarzeniem sejsmicznym na terenach Polski jest trzęsienie ziemi z dnia 5 czerwca 1443 roku. Współcześni badacze posiadają dość szczegółowy opis tego zjawiska (m.in. dzięki zapiskom kronikarskim Jana Długosza). Sejsmolodzy siłę tego wydarzenia szacują na co najmniej 6,0 magnitudy, choć w kwestii konkretnej lub przybliżonej wartości wciąż występują rozbieżności (patrz – tabela niżej).
Kolejnymi wartymi odnotowania są wstrząsy, do jakich doszło w latach 80. XVIII wieku w Karpatach, a których magnituda przekraczała 5,0.
Oba wymienione wyżej zdarzenia stanowią przykłady typowych wstrząsów pochodzenia czysto tektonicznego na terenach Polski.
Polska leży na granicy trzech dużych struktur geologicznych budujących kontynent europejski: prekambryjskiej platformy wschodnioeuropejskiej, paleozoicznej platformy zachodnioeuropejskiej oraz strefy kenozoicznych fałdowań alpejskich. Platformę wschodnioeuropejską od zachodnioeuropejskiej dzieli strefa szwu transeuropejskiego.
Sejsmolodzy wyróżniają na terenie Polski jedenaście odrębnych jednostek (regionów) sejsmicznych: Zachodniopomorski, Białostocki, Polski Centralnej i Pogranicza, Gór Świętokrzyskich, Karkonoszy i Kotliny Kłodzkiej, Strzelińsko-Hronowski, Śnieżnika, Opawski, Cieszyński, Pieniński oraz Krynicki.
| Data | Epicentrum
(dla lepszej orientacji w określaniu miejsca epicentrum posłużono się w części przypadków miejscowościami nieistniejącymi jeszcze w czasach opisywanego zjawiska) |
Obszar epicentralny | Magnituda | Uwagi | |
|---|---|---|---|---|---|
| 1011 | ? | Karkonosze | ok. 4,0 | ||
| 1200 | region południowo-wschodnich Gorców | Pieniny | ok. 4,0 | ||
| 1258 | na południe od Głubczyc | Kotlina Raciborska | ok. 4,0 | ||
| 31 stycznia 1259 | prawdopodobnie na północ od Wadowic, Brama Krakowska (województwo małopolskie) | Małopolska | ok. 6,0 | intensywność w obszarze epicentralnym wyniosła prawdopodobnie ok. VIII stopni w skali Mercallego-Karnika (trzęsienie „niszczące”); | |
| 1433 | na wschód od Brzegu Dolnego | Pradolina Wrocławska | ok. 4,0 | ||
| 5 czerwca 1443 | pomiędzy rzeką Ślęzą a Strzelinem, Wzgórza Strzelińskie | Europa Środkowa | ok. 6,0 (5,8?) | najsilniejsze z odnotowanych na ziemiach polskich trzęsień ziemi (intensywność w strefie epicentralnej wyniosła prawdopodobnie ok. IX stopnia w skali Mercallego-Karnika – trzęsienie "pustoszące"); trzęsienie spowodowało rozległe zniszczenia kościołów i kamienic we Wrocławiu, w Krakowie i Brzegu; zginęło ok. trzydziestu osób; | |
| 1483 | prawdopodobnie między Oławą a Strzelinem, na rzece Oława | Pradolina Wrocławska | ok. 4,0 | ||
| 1556 | na południowy zachód od Zakopanego | Tatry Zachodnie | ok. 4,0 | ||
| 1562 | ? | Pogórze Wielickie | ok. 4,0 | ||
| 1572 | prawdopodobnie k. Solca Kujawskiego | Pradolina Toruńska | ok. 4,0 | ||
| 1591 | na południe od Krakowa | Pogórze Wielickie | ok. 4,0 | ||
| 9 sierpnia 1662 | na południowy wschód od Zakopanego | Tatry Wysokie | <6,0 | intensywność wibracji w obszarze epicentralnym wyniosła prawdopodobnie około VIII stopni w skali Mercallego-Karnika (trzęsienie „niszczące”); | |
| 1680 | okolice Ożarowa Mazowieckiego | Kotlina Warszawska | ok. 5,0 | trzęsienie ziemi spowodowało poważne uszkodzenia części zabudowań Warszawy | |
| 1715 | k. Cieszyna | Pogórze Śląskie | ok. 4,0 | ||
| 1716 | na południowy zachód od Zakopanego | Tatry Wysokie | ok. 4,0 | ||
| 1717 | k. Rabki | Pieniny | ok. 4,0 | ||
| 1751 | prawdopodobnie k. Mirska | Kotlina Jeleniogórska | ok. 4,0 | ||
| 26 stycznia 1774 | prawdpodobnie k. Baborowa | Kotlina Raciborska | ok. 5,0 | ||
| 1778 | ? | Beskid Niski | ok. 4,0 | ||
| 25 sierpnia 1785 | k. Wisły | Beskid Śląski | ok. 6,0 | ||
| 27 lutego 1786 | na północ od Cieszyna | Pogórze Śląskie i Pogórze Karwińskie | ok. 6,0 (5,2?) | odczuwalne silnie (intensywność do VIII stopnia w skali Mercallego-Karnika – trzęsienie „niszczące”) na obszarze trójkąta: Wrocław-Lwów-Wiedeń; | |
| 3 grudnia 1786 | k. Tresnej | południowa Polska, Czechy, Słowacja | ok. 6,0 (5,7?) | wstrząsy (intensywność do VIII stopnia w skali Mercallego-Karnika – trzęsienie "niszczące") odczuwalne od Wrocławia i Kalisza po Lwów; zniszczenia kamienic i kościoła św. Katarzyny w Krakowie; | |
| 1789 | centralne Góry Izerskie, strona czeska | Karkonosze | ok. 4,0 | ||
| 25 kwietnia 1840 | na zachód od Czorsztyna | Pieniny | ok. 5,0 | ||
| 11 czerwca 1895 | masyw Ślęży, Wzgórza Strzelińskie | Dolny Śląsk (obszar 25 tys. km2) | ok. 5,0 (4,8?) | zniszczenia obejmujące zawalone kominy; powstanie w murach rys centymetrowej szerokości; | |
| 21 października 1901 | na południe od Turbacza | Pieniny | 4,7 | odczute w Spiszu, Krościenku, Szczawnicy i Sromowcach; | |
| 11 lutego 1909 | na wschód od Gryfic, Równina Białogardzka | Pomorze Zachodnie | w przedziale: 4,0-5,0 | trzy zdarzenia sejsmiczne, odczuwalne w pasie od Kołobrzegu po Białogard; pojawienie się w gruncie szczelin długością dochodzących do dwustu metrów; | |
| 3 lutego 1932 | na północny wschód od Włocławka | Pradolina Toruńska | ok. 4,0 | ||
| 23 marca 1935 | pomiędzy Babią Górą a Chabówką | Pogórze Podtatrzańskie | > 4,0 | ||
| 29 czerwca 1992 | na północ od Jaworzyny | Beskid Sądecki i Beskid Niski | 4,2 | ||
| 1 marca 1993 | k. Łabowej | Beskid Sądecki i Beskid Niski | 4,6 | ||
| 1 czerwca 1996 | k. Augustowa | Równina Augustowska | 4,3 | ||
| 21 września 2004 | okolice Bałtijska na półwyspie Sambia (obwód kaliningradzki) | Pomorze Gdańskie, Warmia, Mazury, Podlasie, Kujawy | 5,3 (wg amerykańskiej służby USGS – 5,0) | najsilniejsze trzęsienie ziemi w regionie od około tysiąca lat; szeroko odczuwalne w północno-wschodniej Polsce, na Litwie i Białorusi; | |
| 30 listopada 2004 | okolice Czarnego Dunajca | Kotlina Orawsko-Nowotarska | 4,7 | ||
| 22 stycznia 2010 | okolice Pajęczna[1] | województwo łódzkie | 4,42 | ||
| 30 grudnia 2010 | okolice Polkowic[2] | województwo dolnośląskie | 4,8 | ||
| okolice Lubina i Polkowic[3] | województwo dolnośląskie | 4,4 | |||
| okolice okolice Lubina i Polkowic[4] | województwo dolnośląskie | 4,4 | |||
| 21 maja 2011[potrzebne źródło] | okolice Lubin i Polkowic | województwo dolnośląskie | 3,4 | ||
| 6 stycznia 2012 | okolice Żerkowa[5][6][7] i Jarocina | okolice Żerkowa | 3,7 | tajemnicze trzęsienie w regionie asejsmicznym, odczuwalne szczególnie w budynkach wielopiętrowych, nie spowodowało strat materialnych |
