Tunel Mont Blanc

Tunel Mont Blanc
Państwo
Miejscowość	Chamonix-Mont-Blanc Courmayeur
Oficjalna nazwa	Tunnel du Mont-Blanc (fr.) Traforo del Monte Bianco (wł.)
Rodzaj	drogowy
Długość	11 600 m
Ilość portali	1
Przeszkoda	Mont Blanc (Alpy Graickie)
Otwarcie	19 lipca 1965
Budowa
Rozpoczęcie budowy	1957
Zakończenie budowy	1965
Zarządzanie
Płatny	tak
Wysokość opłat	Cennik opłat
Koncesjonariusz	ATMB SITMB
Położenie na mapie Francji Tunel Mont Blanc
45°50′48″N 6°55′15″E
Strona internetowa

Wjazd do tunelu po włoskiej stronie

Pomnik we Francji przy północno-zachodnim wyjeździe z tunelu

Tunel Mont Blanc (Mont Blanc Tunnel) – drogowy tunel w Alpach łączący Chamonix we Francji z Courmayeur we Włoszech. Jest to jedna z głównych transalpejskich tras transportowych, przez którą transportowana jest ponad 1/3 ładunków do północnej Europy z Włoch. Tunel stanowi fragment trasy E25. We francuskim systemie drogowym oznaczony jest jako część drogi krajowej N205, a we włoskim numerem T1 i stanowi element sieci autostrad tego kraju.

Trasa ta skraca drogę z Francji do Turynu o 50 km i do Mediolanu o 100 km. Budowę rozpoczęto w 1957 r. i zakończono w 1965 r. Ma 11,6 km długości, 8,6 m szerokości i 4,35 m wysokości. Tunel nie jest poziomy: wysokość wlotu po francuskiej stronie: 1274 m, po włoskiej: 1381 m. Jest to pojedynczy tunel z dwukierunkową jezdnią. Plany na poszerzenie tunelu nigdy nie zostały zrealizowane ze względu na problemy finansowe i sprzeciw lokalnych władz, które podały informacje o rażących efektach zwiększenia natężenia ruchu.

Tunel Mont Blanc jest zarządzany przez dwie publiczne spółki, każda z nich zarządza swoją połową tunelu:

• Strona francuska: ATMB (Autoroutes et tunnels du Mont-Blanc), wybrana 30 kwietnia 1958
• Strona włoska: SITMB (Società Italiana per il Traforo del Monte Bianco S.p.A.), wybrana 1 września 1957

Dane statystyczne budowy

• 5 inżynierów i 350 robotników pracowało przez 4,6 miliona godzin roboczych, żeby ukończyć projekt.
• Użyto 711 ton ładunków wybuchowych do wysadzenia 555 000 m³ materiału skalnego.
• Zużyto 37 milionów kWh energii i 2,7 miliona litrów paliwa dla ciężarówek i silników.

Historia do 1999

• 1946: Wydrążono pierwsze sto metrów po stronie włoskiej.
• 1949: Podpisano umowę francusko-włoską w celu zaplanowania tunelu.
• 1954–57: Projekt francuskiej części konstrukcji tunelu został ratyfikowany przez parlament francuski (w 1954, za: 544 głosy; przeciw: 32) i włoski (w 1957).
• 1957: Powstała organizacja SMTB (Société du tunnel du Mont Blanc), która w 1996 roku przekształciła się w ATMB.
• 1959: W maju francuskie i włoskie ministerstwa robót publicznych oficjalnie uruchomiły wiercenia. 30 maja w Chamonix odbyła się ceremonia rozpoczęcia wiercenia tunelu. Ogłoszono, że 75-tonowa maszyna do wiercenia tuneli jest w stanie wykonać zadanie w mniej niż 30 miesięcy.
• 4 sierpnia 1962: Spotkanie ekip wiertniczych francuskich oraz włoskich. Spotkanie to było sukcesem, odchylenie osi dwóch odcinków było mniejsza niż 13 cm.
• 16 lipca 1965: Inauguracja tunelu przez prezydenta Francji Charles'a de Gaulle'a i prezydenta Włoch, Giuseppe Saragata.
• 19 lipca 1965: Otwarcie tunelu dla ruchu publicznego.
• 1973: Otwarcie pierwszego fragmentu "Autostrady Białej" (Autoroute Blanche).
• 1978: Zainstalowano sieć kamer co 300 metrów, a przepływ świeżego powietrza przez tunel został zwiększony do 900 m³/s.
• 1980: Na francuskim końcu tunelu dodano kolejny kanał wentylacyjny o średnicy 7 m w celu uniknięcia zasysania zanieczyszczonego powietrza.
• 1990: W ramach wieloletniego planu modernizacji wykonano następujące prace:
  • Instalacja kamer wideo trzeciej generacji z optyczną transmisją danych.
  • Konstrukcja 18 wyjść awaryjnych (co 600 m), a także budowa wnęk ucieczkowych co 100 m.
  • Instalacja automatycznych systemów gaszenia pożaru.
  • Zamiana elementów bezpieczeństwa: terminali telefonicznych, gaśnic przeciwpożarowych, generatorów prądu.
• 1997: Uruchomienie systemu detekcji pożarów, a także rozpoczęcie studiów nad systemami automatycznego wykrywania wypadków, centralizacji zarządzania urządzeniami bezpieczeństwa oraz nowymi świetlnymi znakami drogowymi.

Pożar w 1999

Zmiany w tunelu

Po pożarze tunel zamknięto na trzy lata. W tym czasie dokonano zmian związanych z bezpieczeństwem przejazdu w tunelu. Zmiany uwzględniają:

• jednolity zarząd i monitoring tunelu (do czasu wypadku każda ze stron nadzorowała swoją połowę tunelu)
• skomputeryzowany sprzęt do wykrywania pożarów
• dodatkowe zatoki bezpieczeństwa
• równoległą do tunelu drogę ucieczki
• stację przeciwpożarową z wozami strażackimi w środku tunelu

W komorach bezpieczeństwa zainstalowano instalację dostarczającą tlen. W zatokach bezpieczeństwa zainstalowano wideotelefony, co umożliwia kontakt w razie zagrożenia i przekazanie poleceń stosownie do stopnia zagrożenia.

Proces sądowy

W Grenoble 31 stycznia 2005 odbył się proces sądowy, w którym oskarżeni zostali:

• Gilbert Degreaves, belgijski kierowca ciężarówki, która się zapaliła w tunelu
• Volvo, producent ciężarówki
• francuscy i włoscy zarządcy tunelu
• ATMB
• SITMB
• odpowiedzialni za bezpieczeństwo w tunelu
• burmistrz Chamonix
• francuski minister ds. robót publicznych

Powód pożaru jest wciąż rozpatrywany. Różne źródła podają że był to papieros wyrzucony z ciężarówki, którego żar dostał się do filtra powietrza, powodując jego zapalenie się albo zwarcie elektryczne lub też niedbałe utrzymanie silnika pojazdu. Najbliższy czujnik dymu był niesprawny. Francuskie służby ratunkowe używały innej częstotliwości radiowej niż przewidziana do rozmów w tunelu. Włoska firma SITMB, która zarządzała częścią tunelu, wypłaciła rodzinom ofiar 13,5 miliona €. Édouard Balladur, były szef francuskiego przedsiębiorstwa zarządzającego tunelem (od 1968 do 1980), później premier Francji, był przesłuchiwany jako świadek. Balladur twierdził, że tunel nie mógł być dobrze zarządzany przez dwa różne przedsiębiorstwa (jedno we Francji i jedno we Włoszech), które nie zapewniały właściwej współpracy. 27 lipca 2005 r. 13 oskarżonych uznano za winnych i otrzymali wyroki od kar pieniężnych aż do 6 miesięcy więzienia w zawieszeniu.

• Gerard Roncoli, szef ochrony tunelu dostał wyrok 6 miesięcy więzienia i dodatkowo 24-miesięczny zakaz wykonywania zawodu.
• Remy Chardon, szef francuskiego przedsiębiorstwa zarządzającego tunelem, dostał wyrok dwóch lat więzienia, a także karę w wysokości 18 000 dolarów.
• Gilbert Degreaves, kierowca ciężarówki, dostał 4-miesięczny zakaz prowadzenia pojazdów.
• Siedmiu innych ludzi, łącznie z włoskim szefem ochrony, zostało zawieszonych w pełnieniu swoich funkcji, a także otrzymali kary pieniężne. Każda z 3 firm musiała zapłacić 180 000 dolarów.

Oskarżenia w stosunku do firmy Volvo zostały oddalone.

Linki zewnętrzne

• BBC (ang.)
• Structurae Mont Blanc Tunnel (ang.)
• Officjalna strona (wł. • fr. • ang. • niem.)
• Mapa Chamonix-Mont-Blanc