Układ zgorzelecki

Układ zgorzelecki
Układ między Rzecząpospolitą Polską a Niemiecką Republiką Demokratyczną o wytyczeniu ustalonej i istniejącej polsko-niemieckiej granicy państwowej
Inne określenia	układ ze Zgorzelca
Przedmiot regulacji	granica polsko-niemiecka
Podpisanie	6 lipca 1950 Zgorzelec
Język oryginału	polski, niemiecki
Tekst w Wikiźródłach
Przeczytaj: Ważne zastrzeżenia!

Układ zgorzelecki (właściwie Układ między Rzecząpospolitą Polską a Niemiecką Republiką Demokratyczną o wytyczeniu ustalonej i istniejącej polsko-niemieckiej granicy państwowej) – podpisany 6 lipca 1950 w Zgorzelcu ze strony polskiej przez Józefa Cyrankiewicza i Stefana Wierbłowskiego, a ze strony niemieckiej przez Otto Grotewohla i Georga Dertingera.

Postanowienia i znaczenie

Postanowienie dotyczące przebiegu granicy przyjęło następujące brzmienie:

„	Wysokie Układające się Strony zgodnie stwierdzają, że ustalona i istniejąca granica biegnąca od Morza Bałtyckiego wzdłuż linii na zachód od miejscowości Świnoujście i dalej wzdłuż rzeki Odry do miejsca, gdzie wpada Nysa Łużycka oraz wzdłuż Nysy Łużyckiej do granicy czesko-słowackiej, stanowi granicę państwową między Polską a Niemcami.	”
— Art. 1 układu zgorzeleckiego

Do wytyczenia granicy wyznaczono Mieszaną Komisję Polsko-Niemiecką, w skład której weszło po czterech przedstawicieli obu stron. Państwa zobowiązały się również do zawarcia porozumień w sprawie przejść granicznych, małego ruchu granicznego oraz żeglugi na wodach pasa granicznego, po dokonaniu demarkacji. Stosowne porozumienia zawarto 27 stycznia 1951 (Akt o wykonaniu wytyczenia państwowej granicy między Polską a Niemcami) oraz 6 lutego 1952 (ustalenia dotyczące żeglugi i eksploatacji wód).

Od zakończenia wojny do 1956 podpisanie traktatu zgorzeleckiego było najważniejszym wydarzeniem w stosunkach polsko-niemieckich. Dokonał on prawnej regulacji granicy na Odrze i Nysie Łużyckiej. Niemiecka Republika Demokratyczna podpisywała układ, mieniąc się reprezentantem całych Niemiec. Wbrew oficjalnie głoszonemu stanowisku o przyjaźni z NRD układ zgorzelecki de facto nie poprawił stosunków w sposób znaczący. Między przywódcami panowała atmosfera braku zaufania, a przy granicy często dochodziło do lokalnych sporów, szczególnie w kwestii połowów.

Galeria

• 

  Józef Cyrankiewicz i Otto Grotewohl udają się do domu kultury w Zgorzelcu na podpisanie układu granicznego (6 lipca 1950)

• 

  Układ zgorzelecki – znaczek poczty NRD (1951)

• 

  Układ zgorzelecki – 20 lat, znaczek poczty NRD (1970)

Zobacz też

• Granica polsko-niemiecka
• Układ PRL-RFN
• Polsko-niemiecki traktat graniczny

Bibliografia

• Ryszard Zięba, Justyna Zając: Polska w stosunkach międzynarodowych 1945-1989. Toruń: Wydawnictwo Adam Marszałek, 2009, s. 106-107. ISBN 978-83-7611-501-6.