Ulica Mostowa w Toruniu

Toruń
ulica Mostowa
Stare Miasto
Długość:	230 m
Mapa
Przebieg ul. Szeroka ul. Ciasna ul. Podmurna ul. Bulwar Filadelfijski
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons

Gotycka kamienica przy ul. Mostowej 24

Ulica Mostowa Toruniu - ulica w zespole staromiejskim Torunia, w południowo-zachodniej części Starego Miasta. Ma długość ok. 230 m i przebieg południkowy, zaczyna się przy ul. Bulwar Filadelfijski, prowadzi przez bramę Mostową, za którą odchodzi od niej ul. Podmurna, przecina ul. Ciasną i dochodzi do ul. Szerokiej. Do skrzyżowania z ul. Ciasną bowiązuje ruch jednokierunkowy, dalej ma charakter deptaka.

Nazwa

Przed zbudowaniem mostu w końcu XV w. ulica nosiła nazwę Promowej lub Przewoźnej (niem. Vergasse). Obecna nazwa ulicy - Mostowa (niem. Brückenstrasse) weszła w użycie w drugiej połowie XVI wieku i pochodzi od drewnianego mostu przez Wisłę, który znajdował się na jej przedłużeniu od 1500 r. do 2. połowy XIX w. W okresie od 1815 do ok. 1870 r. nosiła nazwę Louisenstraße ku czci królowej Luizy Pruskiej. W okresie 1939-45 zmieniono jej nazwę na Brückengasse.

Historia i charakter

Ulica należy do najwcześniejszych ulic wytyczonych po lokacji Torunia, niedługo po 1236 r. Była to jedna z głównych ulic miasta w jego najwcześniejszej fazie rozwoju, prowadząca na nadbrzeże wiślane. W średniowieczu przy ulicy stały kamienice, od XVI do XVIII w. przebudowywane na spichlerze. W XVIII w. na rogu ulicy Mostowej i Ciasnej został zbudowany późnobarokowy pałac burmistrza Jakuba Fengera, przebudowany w XIX w. W XIX w. miało swoją siedzibę kilka banków (m.in. polski bank kredytowy Donimirski, Kalkstein, Łyskowski i sp.), a także hotel "Pod Orłem" (istnieje do dzisiaj). W XIX i na pocz. XX w. większość kamienic przebudowano na kamienice czynszowe, jednak zachowało się wiele starszych budynków pochodzących ze średniowiecza.

Ważniejsze obiekty

Pałac Fengerów (Mostowa 14)

• Mostowa 1, tak zwany "Spichrz Szwedzki", według tradycji zbudowany przez Szwedów w czasie potopu. Jeden z największych spichrzy w Polsce, zbudowany w 1719 i przebudowany w 1824 r. Szeroka czteropiętrowa i siedmioosiowa fasada od strony ul. Mostowej z małymi okienkami. Obecnie zaadaptowany na restaurację i hotel.
• Mostowa 2, spichrz z początku XVIII w., przebudowany w XIX w.
• Mostowa 6, zespół trzech późnogotyckich kamienic, przebudowanych ok. 1520 r. na spichlerze wraz z ujednoliceniem fasady; z tego czasu charakterystyczne trzy półkoliste szczyty. Z okresu przebudowy w końcu XVII w. pochodzą drewniane kręte schody z figurą lwa, trzymającego tarczę z datą 1699 oraz szczyty od strony tylnej. Po 1865 r. przebudowano przyziemie i pierwsze piętro, zmieniając układ okien
• Mostowa 9, kamienica z końca XIX w. w stylu nawiązującym do architektury niemieckiego późnego gotyku i renesansu, narożna z wykuszami i efektownym narożnym balkonem
• Mostowa 11, obecnie kamienica z 2 połowy XIX w., na jej miejscu mieściła się najstarsza mennica w państwie krzyżackim
• Mostowa 14, dawny pałac Fengerów. Zbudowany w 1742 dla Jakuba Fengera przez Jana B. Cocchiego, pierwotnie z rokokową fasadą ze stiukowymi dekoracjami (w tej postaci utrwalony na rysunku G.F. Steinera). Przebudowany w 1833 r. z uproszczeniem fasady. Miejsce urodzenia w Fryderyka Skarbka (1792 r.), który w 1825 gościł tutaj Fryderyka Chopina w czasie jego pobytu w Toruniu.
• Mostowa 22, kamienica gotycka przebudowana w XVIII (z tego czasu szczyt) i XIX w.
• Mostowa 24, kamienica gotycka z XV w., przebudowana ok. 1800 r., o fasadzie dekorowanej malowanymi maswerkami
• Mostowa 30, kamienica neorenesansowa z 2 poł. XIX w., z piaskowcowym portalem renesansowym z 1648 r.
• Mostowa 36, dawna siedziba banku kredytowego Donimirski, Kalkstein, Łyskowski i sp. Kamienica z 2 połowy XIX w. zbudowana wg projektu Stanisława Hebanowskiego.