Ulryka Eleonora Wittelsbach

Ulryka Eleonora Wittelsbach Z Bożej łaski królowa Szwecji, Gotów i Wenedów, wielka księżna Finlandii, księżna Skanii, Estonii, Inflant, Karelii, Bremy, Verden, Szczecina, Pomorza, Kaszub, Wenedów etc. księżna Rugii, pani Ingrii, Wismar, hrabina-palatynka Renu, księżna w Bawarii, Jülich, Kleve, Bergu etc. landgrafina w Hesji, księżna Hersfeld, hrabina Katzenelnbogen, Diez, Ziegenhain, Niddy, Schaumburg etc. etc.
Królowa Szwecji
Okres panowania	od 1718 do 1720
Poprzednik	Karol XII
Następca	Fryderyk I
Dane biograficzne
Dynastia	Wittelsbachowie
Urodzona	23 stycznia 1688
Zmarła	24 listopada 1741
Ojciec	Karol XI
Matka	Ulryka Eleonora Oldenburg
Galeria w Wikimedia Commons

Ulryka Eleonora Wittelsbach (ur. 23 stycznia 1688 w Sztokholmie, zm. 24 listopada 1741 tamże) – królowa Szwecji w latach 1718-1720, siostra Karola XII.

Urodziła się jako najmłodsze dziecko swoich rodziców. Imiona otrzymała po matce. Po śmierci Karola XII w 1718 zgłosiła pretensje do tronu przeciwko swojemu siostrzeńcowi - Karolowi Fryderykowi, księciu Holstein-Gottorp - jedynemu synowi jej starszej siostry. Dyskusje na temat sukcesji tronu zakończyły się na korzyść Ulryki Eleonory, kiedy zgodziła się na obalenie monarchii absolutnej. W 1720 abdykowała na korzyść swojego męża - Fryderyka, langrafa heskiego na Kassel i Homburgu.

Młodość

Ulryka Eleonora większość swojego życia żyła w cieniu innych; jej królewskiego brata i jej pięknej siostry, która była nieformalną nastepczynią tronu. W 1700 postanowiono wydać ją za mąż za Fryderyka Wilhelma I Pruskiego, ale z tych planów nic nie wyszło. Podczas nieobecności Karola XII w czasie III wojny północnej, księżniczka opiekowała się swoją dominującą babką - królową Jadwigą Eleonorą Holstein-Gottorp, a jej starsza siostra - księżniczka Jadwiga Zofia, księżna Holstein-Gottorp, była następczynią tronu.

Sytuacja Ulryki Eleonory zmieniła się, kiedy w 1708 jej starsza siostra zmarła. Jej brat odmówił ożenku, a Ulryka Eleonora pozostała jedyną członkinią rodu królewskiego w Szwecji. W 1713 została regentką, ale stała się pionkiem partii walczących o władzę. Wahano się kogo uczynić następcą tronu; Ulrykę Eleonorę czy jej bratanka. Mianowanie jej regentką i przewodniczącą parlamentu spotkało się jednak z duzym entuzjazmem - parlament był w opozycji do Karola XII, który nie chciał obalenia monarchii absolutnej.

W 1715 po śmierci babki, Ulryka Eleonora została pierwszą damą na dworze królewskim i to był jeden z najszczęśliwszych okresów w jej życiu. W tym samym roku wyszła za mąż. Ulryka Eleonora zakochała się w swoim mężu, a on chciał użyć ją jako pionka i dzięki niej zdobyć władzę. Fryderyk natychmiast zaczął pracę nad uznaniem swojej żony oficjalną następczynię tronu. W Szwecji uformowały się dwie rywalizujace partie; Heska i Gottorp. W czasie trwania ich małżeństwa Fryderyk miał liczne kochanki, a nawet oficjalna metresę - Jadwigę Taube.

Panowanie

Karol XII zmarł bezdzietnie 30 listopada 1718, a Ulryka Eleonora została królową Szwecji. 17 marca 1719 w Uppsali została koronowana. 21 stycznia 1720 odstąpiła Prusom "na wieczność", za kwotę 2 milionów talarów, Szczecin wraz z ziemiami między Odrą a Pianą z wyspami Wolin i Uznam oraz ujściami Świny i Dziwny, Zalewem Szczecińskim i Odrą.

Została zmuszona przez przywódcę partii oligarchicznej (partia czapek) Arvida Horna do abdykacji na rzecz swojego męża Fryderyka I. Abdykowała 29 lutego 1720. Zmarła na ospę.

Przodkowie

Prapradziadkowie	Jan I Wittelsbach (1550-1604) ∞1579 Magdalena Jülich-Klewe-Berg (1553-1633)	król Szwecji Karol IX Waza (1550-1611) ∞1579 Anna Maria Wittelsbach (1561-1589)	Jan Adolf Holstein-Gottorp (1575-1616) ∞1596 Augusta Oldenburg (1580-1639)	elektor Saksonii Jan Jerzy I Wettyn (1585-1656) ∞1607 Magdalena Sybilla Hohenzollern (1586-1659)	król Danii Fryderyk II Oldenburg (1534-1588) ∞1572 Zofia Meklemburska (1557-1631)	elektor Brandenburgii Joachim Fryderyk Hohenzollern (1546-1608) ∞1570 Katarzyna Hohenzollern (1549-1602)	Wilhelm Braunschweig-Lüneburg (1535-1592) ∞1561 Dorota Oldenburg (1546-1617)	Ludwik Hessen-Darmstadt (1577-1626) ∞1598 Magdalena Hohenzollern (1582-1616)
Pradziadkowie	Jan Kazimierz Wittelsbach (1589-1652) ∞1615 Katarzyna Waza (1584-1638)		Fryderyk III Holstein-Gottorp (1597-1659) ∞1630 Maria Elżbieta Wettyn (1610-1684)		król Danii Chrystian IV Oldenburg (1577-1648) ∞1597 Anna Katarzyna Hohenzollern (1575-1612)		Jerzy Braunschweig-Calenberg (1582-1641) ∞1617 Anna Eleonora Hessen-Darmstadt (1601-1659)
Dziadkowie	król Szwecji Karol X Gustaw Wittelsbach (1622-1660) ∞1654 Jadwiga Eleonora z Holstein-Gottorp (1636-1715)				król Danii Fryderyk III Oldenburg (1609-1670) ∞1643 Zofia Amalia Braunchweig-Lüneburg (1628-1685)
Rodzice	król Szwecji Karol XI Wittelsbach (1655-1697) ∞1680 Ulryka Eleonora Oldenburg (1656-1693)
Ulryka Eleonora Wittelsbach (1688-1741) , królowa Szwecji

Bibliografia

• Wilhelmina Stålberg, Anteckningar om svenska qvinnor [w:], Wydawnictwo "P. G. Berg", Sztokholm 1864, ss. 392–394. (szw.) [dostęp 26 lutego 2010]
• Praca zbiorowa: Nordisk familjebok [w:], Wydawnictwo "Nordisk familjeboks förlags aktiebolag", Sztokholm 1920, T.30. ss. 940–942. (szw.) [dostęp 26 lutego 2010]

Linki zewnętrzne

Biografia na stronie historiesajten.se (szw.) [dostęp 26 lutego 2010]

Zobacz też

• Władcy Szwecji
• Szwedzkie królowe
• Szwecja w XVIII wieku

Poprzednik Karol XII

Królowa Szwecji 1718 - 1720

Następca Fryderyk I Heski

Poprzednik Ulryka Eleonora Oldenburg

Królowa Szwecji (małżonka) 1720-1741

Następca Ludwika Ulryka Hohenzollern