| Unia Polityki Realnej | |
| Skrót | UPR |
| Lider | Bartosz Józwiak |
| Data założenia | 6 grudnia 1990 |
| Adres siedziby | ul. Długa 23/25 lok. 21, 00-238 Warszawa |
| Deklarowana ideologia polityczna |
konserwatywny liberalizm, libertarianizm, konserwatyzm, monarchizm |
| Deklarowane poglądy gospodarcze |
kapitalizm, liberalizm, libertarianizm, reaganomika, monetaryzm, wolny rynek, ordoliberalizm, szkoła austriacka |
| Liczba członków | ok. 300 (marzec 2012) |
| Członkostwo międzynarodowe |
brak |
| Europejska Grupa Parlamentarna |
brak |
| Młodzieżówka | Sekcja Młodzieżowa UPR |
| Barwy | czarny lazur (błękit) biały |
| Obecni posłowie | 0 |
| Obecni senatorowie | 0 |
| Obecni eurodeputowani | 0 |
| strona oficjalna | |
| Polska
Ten artykuł jest częścią serii: Ustrój i polityka Polski Władza wykonawcza
Władza sądownicza
|
Unia Polityki Realnej (UPR) – polska konserwatywno-liberalna partia polityczna, założona jako stowarzyszenie Ruch Polityki Realnej 14 listopada 1987 w Józefowie. Sygnatariuszami byli m.in. Ryszard Czarnecki, Stefan Kisielewski, Janusz Korwin-Mikke, Stanisław Michalkiewicz, Robert Smoktunowicz i Andrzej Sadowski. 6 grudnia 1990 ugrupowanie zostało zarejestrowane jako partia pod nazwą "Konserwatywno-Liberalna Partia Unia Polityki Realnej" (nazwę "Unia Polityki Realnej" stowarzyszenie przyjęło jesienią 1988)[1].
Celem partii jest utworzenie państwa minimum, ograniczonego do realizacji podstawowych funkcji, takich jak zapewnienie:
Spis treści |
7 kwietnia 1989 Unia Polityki Realnej została zarejestrowana jako stowarzyszenie. Jego prezesem został Janusz Korwin-Mikke, I wiceprezesem Lech Pruchno-Wróblewski, II wiceprezesem Wojciech Merklejn, a sekretarzem Stanisław Michalkiewicz. Janusz Korwin-Mikke zgłosił swoją kandydaturę w wyborach prezydenckich w 1990, jednak nie uzyskał 100 000 podpisów poparcia, co uniemożliwiło mu rejestrację[1].
W wyborach parlamentarnych w Polsce w 1991 na UPR oddano w skali całego kraju 253 024 głosy (2,26%)[1]. Partia wprowadziła do Sejmu trzech posłów: Janusza Korwin-Mikkego (z Poznania), Lecha Pruchno-Wróblewskiego (z Warszawy) i Andrzeja Sielańczyka (z Katowic). W trakcie kadencji do koła poselskiego UPR dołączył poseł Antoni Dzierżyński (z Legnicy). W swych działaniach w Sejmie posłowie UPR skupiali się na zagadnieniach gospodarczych, w tym prywatyzacji i reprywatyzacji.
Najważniejszą inicjatywą UPR był, wniesiony przez Janusza Korwin-Mikkego, projekt uchwały lustracyjnej nakazującej ministrowi spraw wewnętrznych ujawnienie nazwisk posłów, senatorów, ministrów, wojewodów, sędziów i prokuratorów będących tajnymi współpracownikami UB i SB. Uchwałę Sejm podjął 28 maja 1992, a gwałtowna reakcja przeciw jej wykonaniu była bezpośrednią przyczyną upadku rządu Jana Olszewskiego (więcej w artykule Lista Macierewicza)[1].
Inne inicjatywy ustawodawcze koła poselskiego UPR w Sejmie I kadencji dotyczyły projektów: Konstytucji RP (autorstwa Stanisława Michalkiewicza, nie był rozpatrywany z uwagi na brak poparcia – zamiast wymaganych 56 podpisało go 25 posłów), ustawy o większościowej ordynacji wyborczej (jednomandatowe okręgi wyborcze, odrzucony), o Radzie Stanu (odrzucony), o reprywatyzacji i rekompensatach (dwukrotnie), o obniżeniu ceł na samochody (zablokowany przez Komisję Ustawodawczą), o zmianie pozycji prawnej związków zawodowych (odrzucony), o zmianie ustawy o zwalczaniu zbrodni ludobójstwa (rozszerzenie definicji ludobójstwa na zbrodnie popełnione w ramach "walki klasowej" z likwidacją ich przedawnienia) oraz projekty ustaw o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (zmiana stawki VAT z 22% na 7%), które nie zostały rozpatrzone z powodu rozwiązania Sejmu[1].
Gdy w maju 1993 w Sejmie głosowano wotum nieufności dla rządu Hanny Suchockiej, posłowie UPR poparli ten wniosek. Głosowanie przeciw wotum posłowie UPR uzależnili od zagwarantowania przez rząd przeprowadzenia reprywatyzacji lub obniżenia stawki podatku VAT. Rząd odmówił przyjęcia tego warunku[1], po czym upadł większością 1 głosu.
W Sejmie I kadencji lider UPR oprócz swoich działań zasłynął wieloma barwnymi wypowiedziami. Wyrażenie "rząd rżnie głupa" weszło już na trwałe do języka polskiego[2].
W wyborach parlamentarnych w 1993 na UPR oddano 438 559 głosów (3,2%)[1]. Jednak mimo znacznego wzrostu poparcia, UPR nie wprowadziła do parlamentu ani jednego przedstawiciela (były to pierwsze wybory parlamentarne, w których wprowadzono pięcioprocentowy próg wyborczy). W trakcie kadencji do UPR wstąpił Jan Skrobisz wybrany z listy KPN[1].
Podczas wyborów prezydenckich w 1995 Janusz Korwin-Mikke uzyskał 428 969 głosów (2,4%)[1].
W grudniu 1995 Mariusz Dzierżawski (wiceprezes partii od 1991) wraz z frakcją swoich zwolenników próbował obalić ówczesnego prezesa Janusza Korwin-Mikkego. W wyniku niepowodzenia opuścił partię wraz z grupą działaczy UPR i w styczniu 1996 powołał Stronnictwo Polityki Realnej, zostając jego prezesem. W 1997 SPR przystąpiło do Akcji Wyborczej Solidarność. Wkrótce zaprzestało swojej działalności.
Do wyborów parlamentarnych w 1997 UPR startowała wraz z innymi mniejszymi partiami (m.in. Republikanie) jako komitet Unia Prawicy Rzeczypospolitej. Na listy tego komitetu padło 266 317 głosów (2,1%)[1].
W wyborach prezydenckich w 2000 Janusz Korwin-Mikke uzyskał 252 499 głosów (1,4%)[1].
Podczas wyborów parlamentarnych w 2001 kandydaci UPR startowali z listy Platformy Obywatelskiej. Wedle umowy kandydaci na posłów z rekomendacji Unii Polityki Realnej znaleźli się na ostatnich miejscach list Platformy Obywatelskiej w każdym okręgu wyborczym. Do Senatu UPR wystartowała samodzielnie z wyjątkiem Wrocławia, gdzie lider partii Janusz Korwin-Mikke startował z ramienia komitetu Blok Senat 2001[3]. W wyniku wyborów nikt z UPR nie dostał się do parlamentu RP[1].
W październiku 2002 na skutek dymisji dotychczasowego prezesa funkcję szefa partii objął Stanisław Wojtera – radny m.st. Warszawy wybrany z listy Prawa i Sprawiedliwości. Za jego kadencji UPR podjęła m.in. działania na rzecz likwidacji obowiązku montowania kas fiskalnych w taksówkach oraz protesty przeciwko wprowadzeniu ustawy o biopaliwach. Przygotowano projekty nowelizacji ustaw znoszące finansowanie partii politycznych z budżetu państwa oraz likwidujące podatek spadkowy. Wiosną 2004 w wyborach uzupełniających do Senatu we Wrocławiu kandydat UPR Janusz Korwin-Mikke uzyskał 18% poparcia, zajmując 2. miejsce[4].
W wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2004 UPR zarejestrowała swe listy we wszystkich okręgach wyborczych, gromadząc ponad 160 tysięcy podpisów poparcia. W wyborach – przy niskiej frekwencji – UPR uzyskała zaledwie 1,87% głosów i nie zdobyła ani jednego mandatu.
W wyniku uzyskania przez Pawła Piskorskiego mandatu w wyborach do Parlamentu Europejskiego, jego miejsce w Sejmie zajął wiceprezes UPR Leszek Samborski, który jednak w październiku 2004 opuścił partię i został członkiem mazowieckich władz PO.
4 czerwca 2005 Konwentykl UPR wezwał prezesa Stanisława Wojterę do ustąpienia ze stanowiska. Wobec odmowy usiłowano dokonać konstruktywnej zmiany na stanowisku prezesa, jednak żaden z kandydatów nie zdołał uzyskać wymaganej większości 4/5 głosów. W tej sytuacji Konwentykl zwrócił się do Straży o usunięcie prezesa z partii, aby umożliwić zmianę na tym stanowisku, co też wkrótce nastąpiło (wymagana większość w tym przypadku również wynosi 4/5). Był to pierwszy w historii UPR przypadek usunięcia z partii urzędującego prezesa. Na następcę Stanisława Wojtery został wybrany Jacek Boroń[5]. 19 czerwca 2005 działania te zostały unieważnione przez Sąd Naczelny partii[6]. 2 lipca 2005 Konwentykl UPR ponownie wybrał Jacka Boronia na stanowisko prezesa[7]. 19 listopada 2005 złożył on dymisję, a nowym prezesem został Wojciech Popiela[8].
W wyborach parlamentarnych w 2005 członkowie UPR startowali z list nowo powołanej Platformy Janusza Korwin-Mikke, zdobywając 1,57% głosów przy pięcioprocentowym progu wyborczym[9]. Kandydatem UPR w wyborach prezydenckich był Janusz Korwin-Mikke, który uzyskał 214 116 głosów (1,43%)[10] i nie przeszedł do II tury.
W wyborach parlamentarnych w 2007 członkowie UPR zdecydowali się kandydować do Sejmu z list Ligi Polskich Rodzin w ramach porozumienia Liga Prawicy Rzeczypospolitej, w którego skład weszły, obok UPR, także Liga Polskich Rodzin i Prawica Rzeczypospolitej. Powodem wspólnego startu był termin wyborów (uniemożliwiający zebranie odpowiedniej liczby podpisów) oraz nadzieja na wspólne przekroczenie progu wyborczego. W Warszawie listę LPR otwierał prezes partii Wojciech Popiela, a Janusz Korwin-Mikke startował z pierwszego miejsca na liście w Gdańsku. Komitet Wyborczy LPR zebrał 209 171 głosów w skali kraju (1,3%) i nie uzyskał mandatów poselskich[11]. UPR wystawiła również własnych kandydatów do Senatu, jednak w tej izbie również nie uzyskała mandatów.
W maju 2008 prezes Unii Polityki Realnej Wojciech Popiela zgłosił chęć kandydowania w wyborach uzupełniających do Senatu na Podkarpaciu, jednak ze względu na odmowę zarejestrowania go jako kandydata zrezygnował z funkcji prezesa UPR. Obowiązki prezesa partii przejął tymczasowo Stanisław Żółtek[12].
Na Konwentyklu UPR zakończonym 7 czerwca 2008 na nowego prezesa partii został wybrany Bolesław Witczak, pokonując w głosowaniu Janusza Korwin-Mikkego[13].
24 listopada 2008 UPR ogłosiła samodzielny start w wyborach do Parlamentu Europejskiego w 2009[14]. W wyborach 7 czerwca 2009 uzyskała 81 146 głosów[15] (1,1%), nie osiągając progu wyborczego i zajmując 9. miejsce[16].
W październiku 2009 z partii odszedł Janusz Korwin-Mikke, a inny jej były prezes Stanisław Michalkiewicz zrezygnował z nadanego mu honorowego członkostwa.
9 stycznia 2010 Konwentykl UPR po raz pierwszy w historii partii powołał na prezesa kobietę, dotychczasową I wiceprezes partii – Magdalenę Kocik[17], jednak część działaczy UPR zakwestionowała legalność Konwentyklu[18]. 17 lutego 2010 zwołali oni Konwentykl, na którym obrany prezesem został Stanisław Żółtek[19]. We wrześniu 2010 sąd rejestrowy uznał wybór Magdaleny Kocik na prezesa partii za nieważny, pozostawiając w rejestrze jako prezesa Bolesława Witczaka[20]. W marcu 2011 Sąd Okręgowy w Warszawie odrzucił wniosek o wpisanie Stanisława Żółtka do ewidencji jako prezesa partii[21]. 12 lipca tego samego roku jego apelacja została odrzucona przez warszawski sąd apelacyjny[22]. 12 września 2011 Sąd Okręgowy w Warszawie wpisał do ewidencji partii politycznych Bartosza Józwiaka jako prezesa UPR[23].
Stronnictwo nie wystawiło kandydata na prezydenta w przyspieszonych wyborach prezydenckich. Mimo orzeczenia sądu rejestrowego z września 2010, uznawało Magdalenę Kocik za prezesa partii.
W wyborach samorządowych w 2010 partia wystawiła listy pod własną nazwą. Listy do sejmików wojewódzkich zarejestrowała w połowie województw, uzyskując 0,44% (16. wynik) w skali kraju[24]. W Warszawie UPR wystartowała w koalicji z Prawicą Rzeczypospolitej. Wspólnym kandydatem obu ugrupowań na prezydenta miasta był działacz Prawicy Piotr Strzembosz.
19 lutego 2011, w wyniku obrad Konwentu i Konwentyklu, zwołanych zarówno przez Bolesława Witczaka, jak i Magdalenę Kocik, zostały wybrane nowe władze UPR z prezesem Bartoszem Józwiakiem na czele[25].
W czerwcu 2011 UPR zawarła porozumienie z Prawicą Rzeczypospolitej w sprawie startu z list tej partii w wyborach parlamentarnych w tym samym roku[26]. Komitet Prawicy uzyskał w wyborach 0,24% głosów[27].
Ta część partii utworzyła własną stronę internetową i podjęła ścisłą współpracę z partią Wolność i Praworządność. Nie wystawiła kandydata na prezydenta, udzielając jednak czynnego poparcia Januszowi Korwin-Mikkemu.
9 października 2010 formacja podjęła decyzję o połączeniu się z wyrejestrowaną 3 dni wcześniej WiP i utworzeniu ugrupowania Unia Polityki Realnej – Wolność i Praworządność[28]. 3 grudnia został złożony wniosek o rejestrację partii[29]. W wyborach samorządowych w 2010 grupy te wystartowały wspólnie ramach komitetu wyborczego "Ruch Wyborców Janusza Korwin-Mikke", który wystawił listy kandydatów głównie do sejmików, co miało miejsce w 13 województwach. Najlepsze rezultaty RW JKM uzyskał w województwach małopolskim (2,69%) i mazowieckim (2,32%). W skali kraju kandydaci RW JKM uzyskali 1,22% głosów, co dało 7. miejsce spośród wszystkich komitetów[24]. Kilku działaczy UPR było kandydatami komitetu na prezydentów miast. Uznawany za prezesa Stanisław Żółtek ubiegał się o urząd prezydenta Krakowa, uzyskując 1,56% głosów, co było 4. wynikiem spośród 6 kandydatów[30]. W Warszawie kandydatem komitetu był Janusz Korwin-Mikke.
25 marca 2011 UPR-WiP została zarejestrowana[31]. Stanisław Żółtek został I wiceprezesem, a Robert Maurer (dotychczasowy II wiceprezes tej części UPR) III wiceprezesem ugrupowania. Prezesem UPR-WiP został Janusz Korwin-Mikke, a 12 maja tego samego roku partia przyjęła nazwę "Kongres Nowej Prawicy"[32]. Nieliczni członkowie UPR znaleźli się na listach tego ugrupowania w wyborach parlamentarnych w 2011.
UPR akceptuje wyrażoną w referendum chęć obywateli uczestnictwa w strukturach Unii Europejskiej, jednak ma zamiar podjąć współpracę z zagranicznymi partiami oraz instytucjami społecznymi, które za cel stawiają sobie ograniczenie roli Unii Europejskiej do wolnej Europy dla przepływu towarów, osób oraz kapitału z wykluczeniem legislacyjnej roli Unii Europejskiej.
UPR jest przeciwna planowanemu przystąpieniu Polski do strefy euro[33].
Flaga Unii Polityki Realnej przedstawia wariację kolorystyczną krzyża św. Jerzego, patrona rycerzy. Kolory flagi mają symbolizować: walkę o wierność (kolor niebieski), czystość (kolor biały) i wolność (kolor czarny). Władze krajowe UPR używają czasem flagi z biało-czerwoną wstęgą biegnącą skośnie pod krzyżem, a władze lokalne – ze wstęgą w barwach regionu, względnie herbem umieszczonym na lewym dolnym kantonie flagi. Partia posiada również własny hymn[34].
Organami statutowymi UPR są obecnie: Konwent, Prezes, Prezydium UPR, Rada Główna, Sąd Naczelny oraz Centralna Komisja Rewizyjna[35]. Po odejściu z partii byłego prezesa UPR Janusza Korwin-Mikkego i działaczy z nim związanych usunięto ze statutu dawne organa: Konwentykl, Radę Sygnatariuszów oraz Straż.
Obecnie statut wyróżnia trzy kategorie członków: kandydatów, członków zwyczajnych oraz członków honorowych[36]. Różni to się od dawnego statutu, który dodatkowo wyróżniał jeszcze członków wspierających, członków nadzwyczajnych oraz członków sygnatariuszów (członkowie założyciele oraz członkowie zwyczajni, którzy zostali sygnatariuszami na mocy decyzji straży).
W odróżnieniu od dawnego statutu UPR stworzonego przez Janusza Korwin-Mikkego obecnie prezesa partii wybiera konwent (zjazd wszystkich członków partii)[37], natomiast dawniej (a obecnie w Kongresie Nowej Prawicy) prezesa wybierał konwentykl (niewybrani przez nikogo członkowie założyciele partii). Także prezesi okręgów są wybierani przez wszystkich członków z danego okręgu[38], natomiast dawniej (a obecnie w KNP) mianował ich prezes partii.
Prezes:
I wiceprezes:
II wiceprezes:
Sekretarz generalny:
Skarbnik:
| Wybory | Poparcie | Zmiana punktów procentowych | Mandaty (Sejm) | Zmiana | Mandaty (Senat) | Zmiana |
|---|---|---|---|---|---|---|
| 1991 | 2,26% | - | 3 | - | 0 | - |
| 1993 | 3,18% | 0 | 0 | - | ||
| 1997[39] | 2,03% | 0 | - | 0 | - | |
| 2001[40] | - | - | 0 | - | 0 | - |
| 2005[41] | 1,57% | - | 0 | - | 0 | - |
| 2007[42] | - | - | 0 | - | 0 | - |
| Wybory | Poparcie | Zmiana punktów procentowych | Mandaty | Zmiana | L. miejsc dla Polski |
|---|---|---|---|---|---|
| 2004 | 1,87% | - | 0 | - | 54 |
| 2009 | 1,10% | 0 | - | 50 |
| Wybory | Kandydat | Głosowanie | Poparcie | Uwagi |
|---|---|---|---|---|
|
|
Janusz Korwin-Mikke | I tura | 2,40% | Kandydat nie przeszedł do II tury |
|
|
Janusz Korwin-Mikke | I tura | 1,43% | Druga tura się nie odbyła |
|
|
Janusz Korwin-Mikke | I tura | 1,43% | Kandydat nie przeszedł do II tury |