Tworzenie książki (wyłącz)
 Dodaj tę stronę do książki Pokaż książkę (0 stron) Proponowane strony

Uniwersytet Lwowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Uniwersytet Jana Kazimierza)
Skocz do: nawigacji, szukaj
Uniwersytet Lwowski
Universitas Leopoliensis
University of Lviv
Львівський національний університет імені Івана Франка
Dewiza Раtriаe dесоri сіvibus еducаndis
Data założenia 20 stycznia 1661
Państwo  Ukraina
Adres ul. Uniwersytecka 1
79000 Lwów
Członkostwo EUA
Strona internetowa

Uniwersytet Lwowski (ukr. Львівський національний університет імені Івана Франка) – uniwersytet we Lwowie, założony przez króla Polski Jana Kazimierza w 1661 jako Akademia Lwowska, do 1940 Uniwersytet Jana Kazimierza; jeden z najstarszych w Europie Wschodniej i czwarty najstarszy uniwersytet założony na ziemiach Rzeczypospolitej Obojga Narodów, współcześnie jeden z największych ukraińskich uniwersytetów państwowych.

Gmach główny uniwersytetu (posejmowy)

Spis treści

[edytuj] Historia

[edytuj] Kolegium Jezuickie (1608-1661)

[edytuj] Akademia Jezuicka (1661-1758)

[edytuj] Akademia Lwowska (1758-1773)

[edytuj] Uniwersytet Józefiński (1784-1805)

Uniwersytet Lwowski

[edytuj] Liceum Lwowskie (1805-1817)

[edytuj] Uniwersytet Franciszkański (1817-1918)

Gmach starego uniwersytetu na ul. św.Mikołaja

[edytuj] Uniwersytet Jana Kazimierza (1919-1939)

Gmach główny uniwersytetu (posejmowy)
  1. Teologiczny (w 1934/35 222 studentów), mieszczący się w gmachu posejmowym przy ul. Marszałkowskiej 1
  2. Prawa (w 1934/35 2978 studentów), mieszczący się w gmachu przy ul. Mickiewicza 5
  3. Lekarski (w 1934/35 638 studentów) oraz w jego ramach Oddział Farmaceutyczny (w 1934/35 263 studentów), mieszczący się w kompleksie gmachów przy ul. Piekarskiej i Głowińskiego oraz Pijarów
  4. Humanistyczny (w 1934/35 892 studentów), mieszczący się w gmachu posejmowym przy ul. Marszałkowskiej 1, a także przy ul. Mickiewicza 5 i Kościuszki 9
  5. Matematyczno-Przyrodniczy (w 1934/35 870 studentów) mieszczący się w gmachu starego uniwersytetu przy ul. Mikołaja 4 a także przy ul. Długosza 6 i 8 oraz Kościuszki 9

Od początku XX w. do połowy lat dwudziestych trwały próby utworzenia we Lwowie uniwersytetu ukraińskiego. Do realizacji koncepcji formalnie nie doszło, ale w latach 1921-1925 działał we Lwowie tzw. Tajny Uniwersytet Ukraiński. Jego kadrę naukową stanowili głównie ukraińscy wykładowcy ze Lwowa, oraz ci uczeni ukraińscy, którzy zostali usunięci z Uniwersytetu Lwowskiego z powodu odmowy złożenia ślubowania na lojalność wobec państwa polskiego i odmowy zobowiązania się do zaniechania wrogiej działalności wobec państwa polskiego.

[edytuj] Uniwersytet Iwana Franki (1940-1941)

[edytuj] Podziemny Uniwersytet Jana Kazimierza (1941-1944)

Information icon.svg Osobny artykuł: Mord profesorów lwowskich.

W późniejszym okresie ofiarami niemieckich zbrodniarzy padli kolejni polscy naukowcy związani z Uniwersytetem Lwowski, byli to m.in.: Marian Auerbach, Stefan Rudniański, Maurycy Allerhand, Helena Polaczkówna, Herman Auerbach, Jan Badian, Kazimierz Kolbuszewski, Jan Piekałkiewicz, Bolesław Jałowy (zamordowany przez nacjonalistów ukraińskich), Łucja Charewiczowa, Adam Fischer, Juliusz Paweł Schauder, czy Paweł Ostern.

W czasie okupacji niemieckiej funkcjonowały jedynie oficjalnie kursy medyczne, czyli nieoficjalny Wydział Lekarski Uniwersytetu Jana Kazimierza[22]. Działalność uniwersytetu prowadzona była pomimo zakazu okupanta[23] w mieszkaniach prywatnych, w ramach tajnych kompletów. Rektorem podziemnego Uniwersytetu Jana Kazimierza był prof. Edmund Bulanda.

[edytuj] Uniwersytet Iwana Franki (od 1944)

[edytuj] Kadra naukowa

[edytuj] Polska kadra naukowa

Pośród naukowców, którzy związani byli z tym uniwersytetem, były takie wielkie osobistości jak:

[edytuj] Pozostała kadra naukowa

[edytuj] Absolwenci


[edytuj] Bibliografia

Przypisy

  1. O. Makowej, Z istoriji naszoji filolohiji. Try hałyćki hramatyky: I. Mohylnyćkyj, J. Łewyćkyj, J. Łozynśkyj, ZNTS 1903, t.51, s.6
  2. Stopień naukowy Marczenki jest w literaturze podawany rozbieżnie. Według biogramu w: Karolina Lanckorońska, Wspomnienia wojenne 22 IX 1939-5 IV 1945, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2002, ISBN 83-240-0077-1. s. 353 Marczenko był profesorem Instytutu Pedagogicznego w Kijowie (biogram:Mychajło Marczenko), Adam Redzik stwierdza natomiast, że Marczenko był docentem z Instytutu Historii Ukraińskiej Akademii Nauk w Kijowie (Adam Redzik Wydział Prawa Uniwersytetu Lwowskiego w latach 1939–1945, Rocznik Lwowski 2004, Instytut Lwowski, Warszawa ISSN 1230-0829) lub że nie posiadał żadnego stopnia naukowego i był zwykłym działaczem partyjnym z Kijowa (A. Redzik, Uniwersytet Jana Kazimierza ma 350 lat, "Kurier Galicyjski", 4–27 stycznia 2011, s. 26)
  3. 3,0 3,1 Sławomir Kalbarczyk, Sowietyzacja wyższych uczelni na kresach wschodnich w latach 1939-1941 w: Sowietyzacja Kresów Wschodnich II Rzeczypospolitej po 17 września 1939. Studia pod red. Adama Sudoła, Bydgoszcz 1998, ISBN 83-7096-281-5, s.200-220.
  4. Grzegorz Hryciuk: Polacy we Lwowie 1939-1944. Życie codzienne., Warszawa 2000, Wyd. Książka i Wiedza, ISBN 83-05-13148-3, s. 128
  5. Zostali zwolnieni profesorowie Stanisław Grabski i Ludwik Dworzak i dr Tadeusz Kosiński (wszyscy trzej z powodu aresztowania przez NKWD), docenci: Zdzisław Stahl (aresztowany przez NKWD przy próbie przekroczenia granicy polsko-węgierskiej w Karpatach), Jan Piekałkiewicz, Antoni Deryng, Aleksander Raczyński, Piotr Kałwa, Wit Klonowiecki, Władysław Namysłowski; asystenci: Józef Fiema, Franciszek Longchamps de Bérier, Wojciech Bem, Stanisław Serwacki, Franciszek Zbiegień, Jan Loho-Sobolewski — z powodu "niestawienia się do pracy" - nieobecności we Lwowie w konsekwencji kampanii wrześniowej (niewola, emigracja, pobyt w strefie okupacyjnej III Rzeszy). 16 listopada zwolnieni zostali prof. Julian Nowotny i mgr Henryk Gréb. Adam Redzik Wydział Prawa Uniwersytetu Lwowskiego w latach 1939–1945, Rocznik Lwowski 2004, Instytut Lwowski, Warszawa ISSN 1230-0829
  6. Adam Redzik Uniwersytet Jana Kazimierza ma 350 lat, "Kurier Galicyjski", 4–27 stycznia 2011, s . 26
  7. Włodzimierz Bonusiak, Kto zabił profesorów lwowskich?, Rzeszów 1989, s. 16-17
  8. 8,0 8,1 8,2 Adam Redzik Wydział Prawa Uniwersytetu Lwowskiego w latach 1939–1945, Rocznik Lwowski 2004, Instytut Lwowski, Warszawa 2004, ISSN 1230-0829
  9. Na przykładzie organizacji Wydziału Prawa-w zarządzeniu o organizacji wydziału z dnia 3 stycznia 1940 r. przewidziano na nim sześć katedr. Zlikwidowano między innymi katedry: prawa rzymskiego, prawa kościelnego, prawa handlowego, statystyki i prawa prywatnego międzynarodowego. Zmieniono jednocześnie dziekana, powierzając to stanowisko docentowi Petrowi Niedbajło. Prodziekanem został natomiast dotychczasowy dziekan (od 5 grudnia) Wołodymyr Werhanowskyj. Adam Redzik Wydział Prawa Uniwersytetu Lwowskiego w latach 1939–1945, Rocznik Lwowski 2004, Instytut Lwowski, Warszawa ISSN 1230-0829
  10. Uczelnie lwowskie były w tym zakresie wyjątkiem na terenie ZSRR, gdzie w 1939 wprowadzono wysokie czesne za studia wyższe. Grzegorz Hryciuk: Polacy we Lwowie 1939-1944. Życie codzienne., Warszawa 2000, Wyd. Książka i Wiedza, ISBN 83-05-13148-3, s. 132.
  11. Grzegorz Hryciuk: Polacy we Lwowie 1939-1944. Życie codzienne., Warszawa 2000, Wyd. Książka i Wiedza, ISBN 83-05-13148-3, s. 129
  12. Zarządzenie z 3. stycznia 1940 o organizacji Wydziału Prawa zawierało spis wszystkich etatowych pracowników naukowych wydziału, których przyjęto do pracy. Jednocześnie wydano dokument, na którym umieszczono nazwiska profesorów, docentów i asystentów Wydziału Prawa, którzy nie zostali zakwalifikowani jako pracownicy etatowi. Na liście tej znaleźli się: Juliusz Makarewicz, Kamil Stefko, Roman Longchamps de Bérier, Ludwik Ehrlich, Mieczysław Honzatko, Wacław Osuchowski, Maurycy Allerhand, Tadeusz Bigo, Wilhelm Rappé, Wojciech Hejnosz, Kazimierz Hoffman, Zdzisław Thullie, Józef Kokoszka, Tadeusz Blumenfeld, Adam Lang, Adam Ostrowski, Władysław Rębisz (już wówczas aresztowany i zamordowany przez NKWD), Bronisław Walaszek, Franciszek Zachariasiewicz, Stanisław Zarzyka, Mieczysław Pojnar, Józef Paszkowski, Henryk Gréb, Józef Giebułtowicz, Eugeniusz Bautro, Zbigniew Rzepka i Roman Demianowski. Adam Redzik Wydział Prawa Uniwersytetu Lwowskiego w latach 1939–1945, Rocznik Lwowski 2004, Instytut Lwowski, Warszawa ISSN 1230-0829. Profesorowie: Maurycy Allerhand i Roman Longchamps de Bérier zostali jakiś czas później przywróceni do pracy. Tamże.
  13. Karolina Lanckorońska, Wspomnienia wojenne 22 IX 1939-5 IV 1945, Kraków: Wydawnictwo Znak, 2002, ISBN 83-240-0077-1. s. 17-59 wersja elektroniczna rozdziału. Karolina Lanckorońska, wykładowca Uniwersytetu Lwowskiego do wiosny 1940 (zagrożona aresztowaniem przez NKWD przekroczyła następnie sowiecko-niemiecką linię demarkacyjną z fałszywym paszportem) opisuje szczegółowo przebieg i mechanizm sowietyzacji (w tym szczególnie ukrainizacji) Uniwersytetu Lwowskiego
  14. 14,0 14,1 Grzegorz Hryciuk: Polacy we Lwowie 1939-1944. Życie codzienne., Warszawa 2000, Wyd. Książka i Wiedza, ISBN 83-05-13148-3,s. 131.
  15. Powołano nowe katedry, na Wydziale Prawa: historii państwa i prawa narodów ZSRR, sowieckiego prawa państwowego, prawa kołchozowego i medycyny sądowej. W czerwcu 1940 r. na Wydziale Prawa było dziewięć katedr, z czego trzema kierowali Polacy. Wśród pozostałej kadry nauczającej, Polaków (w tym polskich Żydów) było sześciu, natomiast Ukraińców dziesięciu. Łącznie na Wydziale zatrudnionych było 25 pracowników naukowych, z czego dziewięciu było Polakami. Adam Redzik Wydział Prawa Uniwersytetu Lwowskiego w latach 1939–1945, Rocznik Lwowski 2004, Instytut Lwowski, Warszawa ISSN 1230-0829.
  16. analogiczne do tzw. punktów za pochodzenie w czasach PRL.
  17. "Po styczniowych reformach liczba studiujących na uniwersytecie Polaków znacznie się zmniejszyła. Studenci nie stawiali się na zajęcia, protestując w ten sposób przeciwko ukrainizacji uniwersytetu. Skutkiem tego wykreślano ich z list studentów, co stawało się przyczyną powołania do służby w Armii Czerwonej. Należy tu podkreślić, że legitymacja studencka była przepustką do względnego spokoju, gdyż studenci nie byli powoływani do wojska."; Adam Redzik Wydział Prawa Uniwersytetu Lwowskiego w latach 1939–1945, Rocznik Lwowski 2004, Instytut Lwowski, Warszawa ISSN 1230-0829
  18. Grzegorz Hryciuk: Polacy we Lwowie 1939-1944. Życie codzienne., Warszawa 2000, Wyd. Książka i Wiedza, ISBN 83-05-13148-3, s. 132-133
  19. Jan Draus, Uniwersytet Jana Kazimierza we Lwowie 1939—1944 w: Historia - Społeczeństwo - Wychowanie. Księga pamiątkowa dedykowana prof. J. Miąso. red. Kalina Bartnicka, Joanna Schiller de Schildenfeld, Pułtusk -Warszawa 2004, ISBN 83-88067-94-X, s.80.
  20. Sławomir Kalbarczyk, Polscy pracownicy nauki-ofiary zbrodni sowieckich w latach II wojny światowej-zamordowani, więzieni, deportowani.. Warszawa 2001, Wyd. Neriton, ISBN 83-86842-89-X, s. 202-205. Szesnastu aresztowanych było pracownikami Wydziału Prawa UJK, z czego ośmiu zostało zamordowanych przez NKWD. Wśród aresztowanych byli profesorowie: Ludwik Dworzak (zamordowany w Bykowni), Stanisław Głąbiński (zmarł w więzieniu), Stanisław Grabski, doc. Zdzisław Stahl. Deportowany do Kazachstanu został Edward Dubanowicz. Adam Redzik Wydział Prawa Uniwersytetu Lwowskiego w latach 1939–1945, Rocznik Lwowski 2004, Instytut Lwowski, Warszawa ISSN 1230-0829.
  21. Zygmunt Albert Kaźń profesorów lwowskich – lipiec 1941 / studia oraz relacje i dokumenty zebrane i oprac. przez Zygmunta Alberta Wrocław 1989, Wydawnictwo Uniwersytetu Wrocławskiego, ISBN 83-229-0351-0 wersja elektroniczna artykułu podsumowującego
  22. Zygmunt Albert Wydział lekarski UJK podczas okupacji hitlerowskiej 1941-1944 Wrocław 1975, Zakład Narodowy im. Ossolińskich (wersja elektroniczna [1])
  23. Adam Redzik, Wydział Prawa Uniwersytetu Lwowskiego w latach 1939-1945 , Rocznik Lwowski , Warszawa 2004, Wyd. Instytut Lwowski, ISSN 1230-0829,wersja elektroniczna
  24. Włodzimierz Bonusiak, Kto zabił profesorów lwowskich?, Rzeszów 1989, s. 112
  25. Lucyna Kulińska, Zapomnij o Kresach, "Wiedza i Życie: Inne Oblicza Historii", nr. 1/2010, s. 13-17

[edytuj] Linki zewnętrzne

Źródło „http://pl.wikipedia.org/w/index.php?title=Uniwersytet_Lwowski&oldid=31437487
Osobiste
Przestrzenie nazw

Warianty
Działania
Nawigacja
Dla czytelników
Dla wikipedystów
Narzędzia
Drukuj lub eksportuj
W innych językach

Polecamy: Pozycjonowanie, wózki dziecięce, Kino domowe, Viagra, Kredyty