Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Część serii na temat Hinduizmu |
|
 |
|
| Historia · Bóstwa | |
| Tradycje · Mitologia | |
| Hinduizm a kultura | |
| Wierzenia i praktyki | |
|---|---|
| Reinkarnacja · Moksza | |
| Karma · Pudźa · Maja | |
| Sansara · Dharma | |
| Wedanta | |
| Joga · Ajurweda | |
| Juga · Wegetarianizm | |
| Bhakti · Mantra | |
| Święte pisma | |
| Upaniszady · Wedy | |
| Brahmany · Bhagawadgita | |
| Ramajana · Mahabharata | |
| Purany · Aranjaka | |
| Shikshapatri · Waćanamrut | |
| Tematy powiązane | |
| Religie dharmiczne | |
| Hinduizm według kraju | |
| Duchowni · Mandir | |
| System kastowy | |
| Glosariusz · Murti | |
|
|
|
Upaniszady (dewanagari उपनिषद्, trl. Upaniṣad, ang. Upanishads) – najpóźniejsze, bo pochodzące z VIII-III w. p.n.e., teksty, należące do wedyjskiego objawienia (śruti) o treści religijno-filozoficznej. Stanowią kontynuację filozofii spekulatywnej brahman, rozwinęły m.in. doktrynę brahmana, atmana, transmigracji (samsara), karmana. Znanych jest ponad 200 upaniszad. Nadal powstają nowe w czasach współczesnych[1].
W 1657 roku uczeni z Benaresu na polecenie księcia Dara Shikoh przełożyli na język perski zbiór upaniszad, zaś francuski indolog Abraham Hyacinthe Anquetil-Duperron przełożył ten wybór na łacinę w pracy Oupnek'hat, opublikowanej w latach 1801-1802[2].
Spis treści |
Nazwa pochodzi od sanskryckich słów: sad - oznacza siedzieć, a upa ni obok, w pobliżu.
Najstarsze upaniszady, zwane "wedyjskimi", spisane są prozą i stanowią przedłużenie tradycji aranjak[3].
Dwanaście nosi miano "Wielkich" (maha) i właśnie one mają honor bycia częścią czterech świętych Wed i noszą nazwę wedanta, co znaczy właśnie "koniec wed".
Według upaniszady Muktika istnieje 108 kanonicznych upaniszad. Lista ta zawiera następujące podgrupy: Wielkie Upaniszady (12) Samanjawedanta Upaniszady (23) Joga Upaniszady (20) Sannjasa Upaniszady (17) Waisznawa Upaniszady (14) Śakta Upaniszady (8)
Upaniszady służyły i nadal są użytkowane jako teksty pomocnicze do praktyk medytacyjnych[4].
