Usługa

Usługa – działanie podejmowane w celu zaspokojenia określonej potrzeby (lub potrzeb) klienta i realizowane z udziałem klienta, często - w celach komercyjnych. Klientem może być osoba fizyczna, organizacja i każdy inny podmiot. Usługa w sensie gospodarczym jest użytecznym procesem niematerialnym, który wytwarza praca ludzka w procesie produkcji poprzez oddziaływanie na strukturę określonego obiektu.

Usługa może obejmować czynności niematerialne, jak porada techniczna, reprezentowanie kogoś przed urzędem czy sądem lub materialne, jak wykonawstwo konkretnych przedmiotów (na przykład: dokumentacji).

Termin usługi, wywodzący się z teorii ekonomicznych oznacza wszelkie czynności pożyteczne związane z pracą nieprodukcyjną, w odróżnieniu od czynności prowadzących do produkcji dóbr materialnych. Pogląd przeciwstawiający usługi określane jako działalność o charakterze niematerialnym od aktywności produkcyjnej posiadającej konkretne, materialne skutki czy efekty został przyjęty na gruncie nauk społecznych. W literaturze pojęcie usług społecznych stosuje się zamiennie z pojęciem usług niematerialnych.

Mówiąc o niematerialnym charakterze usług społecznych należy pamiętać o rozgraniczeniu usługi od materialnego narzędzia jej świadczenia (np.: szpital i opieka zdrowotna, szkoła i edukacja). Rozróżnienie to wskazuje na dwa zasadnicze poziomy analizy zjawiska świadczenia i konsumpcji usług społecznych:

• poziom analizy infrastruktury usług - w tym ujęciu uwaga badacza skupia się na materialno–kadrowej bazie instytucji świadczących usługi społeczne
• ogląd funkcjonowania infrastruktury usług tzn. analiza procesu zaspokajania potrzeb społecznych

Pod pojęciem usług społecznych przyjęło się rozumieć działalność społecznie użyteczną nakierowaną wprost na człowieka, zarówno na jego potrzeby materialne jak i duchowe. Efektem świadczenia usług społecznych nie są bezpośrednio majątkowe, fizyczne wartości użytkowe. Rezultat tak określonej działalności ma zatem charakter niematerialny i może nim być np.: wiedza, kwalifikacje zawodowe, informacja, porada, przeżycia, poprawa wyglądu, zdrowia, samopoczucia, satysfakcja, odprężenie psychiczne, poczucie bezpieczeństwa.

• O. Lange (1967) uważał, ze usługi to czynności związane z zaspokojeniem potrzeb ludzkich, nie służą one do bezpośredniej produkcji dóbr materialnych.
• Cz. Niewadzi (1975) uważa, iż usługi są to czynności zaspokajające potrzeby ludzkie.
• K. Polarczyk (1971) przyjmuje, że usługi to praca wytwórcza.
• J.B. Qeen (1988) usługi to "przedmiot wymiany między ludźmi, którego nie można sobie upuścić na nogi".
• J. Chmielewski (2001) usługi to trzeci wyodrębniający się sektor aktywności gospodarczej. Celem usług jest zaspokajanie rosnących materialnych i niematerialnych potrzeb.

Podział usług

Według Europejskiej Klasyfikacji Działalności:

• Usługi dla konsumentów:
  • materialne
    • handel i naprawy
    • hotele i restauracje
    • transport pasażerski i łączność
    • usługi osobiste
    • działalność komunalna
  • niematerialne
    • edukacja
    • ochrona zdrowia i opieka społeczna
    • działalność związana z rekreacją, kulturą i sportem
• Usługi dla producentów i biznesu:
  • transport i gospodarka magazynowa
  • pośrednictwo finansowe
  • obsługa nieruchomości
  • wynajem maszyn i sprzętu
  • informatyka i działalność pokrewna
  • prowadzenie prac badawczo-rozwojowych
  • pozostała działalność związana z prowadzeniem biznesu
• Usługi ogólnospołeczne:
  • administracja publiczna i obrona narodowa
  • działalność organizacji członkowskich
  • organizacje i zespoły narodowe

Geografia usług

Osiedle Rzemieślnicze w Policach - Mścięcinie. Przykład skupiska firm usługowych w aglomeracji miejskiej (aglomeracja szczecińska)

Geografia usług to część geografii społeczno-ekonomicznej, zajmująca się rozmieszczeniem działalności usługowej. Usługi rozpatruje się z punktu ich znaczenia w gospodarce, wpływu na kształtowanie się sieci osadniczej i zaspokojenia potrzeb ludzkich.

Literatura

• Edyta Jakubowicz "Podstawy metodologiczne geografii usług", 1993