| Uzbecy | |
| Liczebność ogółem | 28,3 mln |
| Regiony zamieszkania | 22,3 mln[1] 2,6 mln[2] 1,1 mln[3] 760 tys.[4] 470 tys.[5] 250 tys.[6] 122 916[7] 70 tys.[8] 14 800[9] 12 400[10] 4 997 4 930 |
| Język | uzbecki |
| Religie | islam |
| Pokrewne grupy etniczne | ludy tureckie |
Uzbecy – najliczniejszy naród Azji Środkowej[11] zamieszkujący Uzbekistan, a także sąsiednie państwa Afganistan, Tadżykistan, Kirgistan, Turkmenistan i Kazachstan oraz chiński region autonomiczny Sinciang. Dominującą religią jest islam. Główne zajęcia to rolnictwo, handel, rzemiosło oraz hodowla zwierząt[11].
Uzbecy wywodzą się z części mongolskiej Białej Ordy rządzonej przez ród Szejbanidów, która po pewnym czasie została sturkizowana. W XIV wieku grupa ta przyjęła nazwę Uzbecy, której pochodzenie jest niejasne; być może wywodzi się ona od imienia chana Złotej Ordy Ozbega (1313 - 1341)[12] Inne teorie mówią nazwa że pochodzi od wyrażenia o'z bek, oznaczającego rządzący sobą.
Za panowania chana Abu al-Chajr-chana (1428 – 1468) Uzbecy przenieśli się na tereny w dolnym biegu Syr-darii i zaczęli interweniować w walki pomiędzy poszczególnymi gałęziami Timurydów, co pozwoliło im w swoich łupieżczych wyprawach docierać do Chorezmu i Transoksanii. Państwo Uzbeków rozpadło się po śmierci Abu al-Chajr-chana, jednak jego restauracji dokonał jego wnuk, Muhammad Szejbani (1500 – 1510), któremu udało się opanować większość Azji Środkowej. Stopniowo Uzbecy przemieszali się z innymi tureckojęzycznymi ludami tego regionu, zarówno koczowniczymi jak i osiadłymi, które przejęły od nich ich nazwę.
|
|||||||||||