Vae victis

Vae victis (albo Vae victus) – łacińskie pokonanym biada (liczba pojedyncza m.: vae victo).

W 390 p.n.e. armia Galów prowadzona przez Brennusa zaatakowała Rzym zajmując całe miasto poza Kapitolem, który był długo oblegany. W końcu Rzymianie postanowili zapłacić okup (kontrybucje wojenne). Brennus domagał się 1000 Rzymskich funtów (327kg) złota.

Liwiusz w swojej książce Ab Urbe condita napisał, że Galowie dostarczyli wagę oraz odważniki. Rzymianie jednakże zauważyli, że odważniki są sfałszowane i odważyli się poinformować o tym Brennusa, który wyciągnął swój miecz, rzucił go na wagę i wykrzyknął: "Vae victis!", zmuszając Rzymian aby zapłacili jeszcze więcej.

Zwrot został sparafrazowany jako Gloria victis.