Dodaj tę stronę do książki
Pokaż książkę (0 stron)
Proponowane strony| Valdas Adamkus | |
 |
|
| Data i miejsce urodzenia | 3 listopada 1926 Kowno |
| Prezydent Litwy | |
| Okres urzędowania | od 26 lutego 1998 do 25 lutego 2003 |
| Poprzednik | Algirdas Brazauskas |
| Następca | Rolandas Paksas |
| Prezydent Litwy | |
| Okres urzędowania | od 12 lipca 2004 do 12 lipca 2009 |
| Poprzednik | Artūras Paulauskas |
| Następca | Dalia Grybauskaitė |
| Odznaczenia | |
                |
|
 Galeria zdjęć w Wikimedia Commons |
|
 Kolekcja cytatów w Wikicytatach |
|
.jpg&filetimestamp=20071222023341)
Valdas Adamkus (ur. 3 listopada 1926 w Kownie) – litewski polityk i działacz społeczny, przewodniczący "Rady Amerykanów Litewskiego Pochodzenia", prezydent Litwy (1998–2003 oraz 2004–2009).
Spis treści |
Urodził się w Kownie jako Voldemaras Adamkavičius w rodzinie urzędniczej. Ojciec był jednym z założycieli i wykładowców szkoły lotniczej w przedwojennej Litwie. Adamkus zdobywał wiedzę w kowieńskim gimnazjum "Aušra" ("Świt"), podczas wojny przyłączając się do antyniemieckiego ruchu oporu. Kolportował wtedy podziemną gazetę, m.in. patriotyczne pismo Młodzi, czuwajcie! (Jaunime, budek!). Po krótkim pobycie z rodzicami w Niemczech w 1944 Adamkus powrócił na Litwę w celu walki z sowieckim okupantem. Walczył w bitwie pod Sedą, lecz wkrótce musiał opuścić kraj. Po ukończeniu litewskiego gimnazjum w Niemczech, immatrykulował się na wydziale nauk przyrodniczych uniwersytetu w Monachium. Pracował dla YMCA (pomagając uchodźcom). Zdobył dwa medale podczas Olimpiady Narodów Zniewolonych w 1948.
W 1949 emigrował do USA, gdzie na krótko znalazł pracę w warsztacie samochodowym. W 1951 założył własny klub sportowy dla mniejszości litewskiej Lituanica.
Adamkus był aktywnym organizatorem demonstracji i petycji przeciwko zniewoleniu Litwy, 1961-1964 członkiem zarządu Wspólnoty Litewskiej, członkiem i przewodniczącym "Rady Amerykanów Litewskiego Pochodzenia". Organizował w 1983 Światowe Zawody Sportowców Litewskich. W latach 70. rozpoczął pracę w instytucjach amerykańskich zajmujących się ochroną środowiska. Był aktywnym członkiem Partii Republikańskiej. Od czasu do czasu odwiedzał Litwę, przemycając książki o tematyce litewskiej zakazane w ZSRR. W 1989 otrzymał tytuł doktora honoris causa Uniwersytetu w Wilnie. Odznaczony również przez uczelnie w Indiana i Illinois za wkład w ochronę Wielkich Jezior. Prezydent Clinton wysłał specjalny list z podziękowaniami, gdy Adamkus zrezygnował z wieloletniego szefostwa amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska.
W 1993 Adamkus prowadził kampanię wyborczą emigracyjnego kandydata na prezydenta Litwy Stasysa Lozoraitisa, włączył się również w organizację wyborów parlamentarnych w 1996 (popierał siły umiarkowanie prawicowe), sam jednakże nie zdecydował się na start. W 1997 Adamkus został wystawiony przez Litewską Unię Centrystów na kandydata do Rady Miejskiej w Szawlach.
W styczniu 1998 wybrano go prezydentem Litwy, niewielką przewagą wygrał w rywalizacji z socjaldemokratą Artūrasem Paulauskasem. Aktywnie uczestniczył w procesie przystąpienia Litwy do NATO i Unii Europejskiej. Szefem państwa pozostawał do stycznia 2003, gdy nieoczekiwanie przegrał w drugiej turze wyborów prezydenckich z Rolandasem Paksasem.
Powrót Adamkusa do pałacu prezydenckiego przy placu Dowkonta w Wilnie umożliwiło odsunięcie od władzy Paksasa po ujawnieniu jego udziału w aferze korupcyjnej. W II turze przedterminowych wyborów prezydenckich w czerwcu 2004 Adamkus pokonał nieznaczną większością głosów (52,4%) Kazimierę Prunskienė. Został zaprzysiężony po powtórnym wyborze 12 lipca 2004.
Żoną Adamkusa jest Alma Adamkienė.
|
||||||||||||||
