Dywizje grenadierów ludowych (Volks-Grenadier-Divisionen) – formacje Wehrmachtu tworzone od połowy 1944 roku.
Dywizje grenadierów ludowych zaczęto tworzyć w połowie 1944 roku i choć miały ona skład zbliżony do typowej dywizji piechoty i podlegały dowództwu Wehrmachtu, to na podstawie rozkazu Głównego Urzędu SS (SS-Führungshauptamt) z dnia 17 lipca 1944 roku właśnie SS odpowiadało za dobór kadry oficerskiej i podoficerskiej do tych oddziałów. Zgodnie z tym rozkazem stanowiska dowódcze w tych jednostkach mieli obsadzać ludzie deklarujący związek z narodowym socjalizmem. Całe składy osobowe podlegały także przepisom dyscyplinarnym i sądowym SS, a kadra dowódcza mogła być przenoszona na stanowiska wyłączenie do jednostek SS. Dywizje tworzone zgodnie z tym rozkazem otrzymały przydomek "ludowy" (volks) co miało być wyróżnikiem podkreślającym ich przywiązanie dla idei narodowego socjalizmu.
Można je podzielić na 2 kategorie:
Organizowane były do działań ofensywnych, każdy z 3 pułków liczył 2 bataliony, dlatego były mniej liczne niż dywizje piechoty. Dywizje grenadierów ludowych były jednak znacznie lepiej wyposażone w broń automatyczną (z założenia w dywizjach grenadierów ludowych karabiny szturmowe miały całkowicie zastąpić karabiny, co w praktyce okazało się niemożliwe do zrealizowania), a artyleria dywizyjna była w znacznym stopniu zmotoryzowana. Ich minusem były braki sprzętowe i brak doświadczenia części żołnierzy.
Ich debiut nastąpił podczas ofensywy w Ardenach. Ogółem utworzono 79 dywizji grenadierów ludowych.
[edytuj] Struktura organizacyjna dywizji grenadierów ludowych
(W nawiasach liczba pododdziałów, liczebność oraz wyposażenia w broń zespołową)
- Dowództwo i sztab dywizji
- pluton kartograficzny
- pluton żandarmerii
- Pułk grenadierów (3) (1876 ludzi)
- kompania sztabowa (10 lekkich karabinów maszynowych)
- kompania dział piechoty (4 działa piechoty, 8 moździerzy kal. 120 mm, 4 lekkie karabiny maszynowe)
- kompania przeciwpancerna (54 granatniki przeciwpancerne, 4 lekkie karabiny maszynowe)
- batalion grenadierów (2) (642-699 ludzi)
- kompania grenadierów (3) (9 lekkich karabinów maszynowych - w każdej)
- kompania broni ciężkiej (8 ciężkich karabinów maszynowych, 4 działa piechoty, 6 moździerzy kal. 80 mm)
- pluton zaopatrzenia (1 lekki karabin maszynowy)
- kompania fizylierów (rowerowa) (200 ludzi) (2 ciężkie karabiny maszynowe, 8 lekkich karabinów maszynowych, 2 moździerze kal. 80 mm, 2 działa piechoty)
- Oddział przeciwpancerny (502 ludzi)
- kompania sztabowa (1 lekki karabin maszynowy)
- kompania ciężkich dział przeciwpancernych (9 ciężkich działa przeciwpancernych, 9 lekkich karabinów maszynowych)
- kompania dział szturmowych (14 dział szturmowych, 16 lekkich karabinów maszynowych)
- kompania samobieżnych dział przeciwlotniczych (9 dział przeciwlotniczych kal. 37 mm, 4 lekkie karabiny maszynowe)
- Pułk artylerii (1869 ludzi)
- bateria sztabowa (1 lekki karabin maszynowy)
- dywizjon artylerii polowej 75 mm
- bateria sztabowa (2 lekkie karabin maszynowe)
- bateria armat 75 mm (3) (6 armat kal. 75 mm, 4 lekkie karabiny maszynowe - w każdej)
- dywizjon haubic 150 mm
- bateria sztabowa (2 lekkie karabin maszynowe)
- bateria haubic 150 mm (2) (6 haubic kal. 150 mm, 4 lekkie karabiny maszynowe - w każdej)
- dywizjon haubic 105 mm (2)
- bateria sztabowa (2 lekkie karabiny maszynowe)
- bateria haubic 105 mm (2) (6 haubic kal. 105 mm, 4 lekkie karabiny maszynowe - w każdej)
- Batalion saperów (426 ludzi)
- kompania saperów (2) (2 ciężkie karabiny maszynowe, 9 lekkich karabinów maszynowych, 2 moździerze kal. 80 mm, 6 miotaczy ognia - w każdej)
- Batalion łączności (379 ludzi) (11 lekkich karabinów maszynowych)
- kompania telefoniczna
- kompania radio
- kolumna zaopatrzenia
- Oddział zaopatrzenia (1051 ludzi)
- kompania transportowa (120 ton)
- kompania transportowa (2) (30 ton)
- pluton zaopatrzenia
- kompania amunicyjna
- kompania warsztatowa
- kompania sanitarna
- kompania weterynaryjna
- poczta polowa
- piekarnia i rzeźnia
- Batalion zapasowy (925 ludzi)
- kompania szkolna
- kompania zapasowa (do 4)
Łącznie dywizja grenadierów ludowych liczyła 11 197 ludzi.
[edytuj] Bibliografia
- Tadeusz Sawicki: Niemieckie wojska lądowe na froncie wschodnim. Warszawa: PWN, 1987. ISBN 83-01-06556-7.