Węgiel brunatny

Brykiet węgla brunatnego do spalania w piecach domowych

Węgiel brunatny – skała osadowa pochodzenia organicznego roślinnego powstała w neogenie, w erze kenozoicznej ze szczątków roślin obumarłych bez dostępu powietrza. Zawartość węgla 62-75%. Często stosowany jako paliwo. Jego wartość opałowa waha się od 7,5 do 21 MJ/kg. Węgiel brunatny jest nieodnawialnym źródłem energii.

Polska Norma przewiduje, że:

• zawartość wilgoci całkowitej nie powinna być wyższa niż 55%,
• zawartość piasku w węglu brunatnym w stanie roboczym nie powinna być wyższa niż 6%,
• zawartość lignitu włóknistego (tzw. ksylitu – odmiany węgla brunatnego o zachowanej strukturze drewna) nie powinna być wyższa niż 5%

Węgiel brunatny podzielono ze względu na wielkość ziarna na 7 sortymentów.

Nazwa	Symbol	Wymiar ziarna mm
Kęsy	Ks	600-80
Gruby	Gr	600-40
Średni	Śr	300-0
Orzech	O	80-20
Drobny	Dr	40-0
Miał	M	20-0
Niesort	N	600-0

Różnicuje się go także ze względu na twardość: miękki, a w nim lignitowy (ksylitowy), wydobywany głównie w kopalniach odkrywkowych oraz twardy, często wydobywany w kopalniach podziemnych.

Węgiel brunatny używany jest na rynkach lokalnych, ponieważ podczas transportu kolejowego mokry i zapopielony węgiel pod wpływem wilgoci "zbija" się w masę trudną do rozładowania, a w porze zimowej masa ta zamarza. Skutkiem tego elektrownie opalane węglem brunatnym najczęściej stawia się w pobliżu złóż, a surowiec z kopalni węgla brunatnego (KWB) dostarczany jest do nich przenośnikami taśmowymi. Wyjątkami są KWB Konin i KWB Adamów, gdzie węgiel do sąsiadujących z kopalniami elektrowni - Konin i Adamów - dostarczany jest osobną koleją przemysłową. Sklad pociągu na estakadzie rozładunkowej w Elektrowni "Adamów"

Wydobycie węgla brunatnego w Polsce

Miejsca wydobycia w Polsce:

• Zagłębie Konińskie (Konin, Koło, Turek)
• Zagłębie Turoszowskie (Turów, Bogatynia)
• Zagłębie Bełchatowskie (Bełchatów, Szczerców)
• Sieniawa Lubuska

Złoża perspektywiczne węgla brunatnego w Polsce:

• Legnica-Prochowice-Ścinawa – największe złoże węgla brunatnego w Europie, przypuszczalnie również na świecie, w najbliższych latach złoża będą wydobywane
• Gubin-Mosty-Brody.
• Kozienice – Głowaczów.
• Trzcianka
• Złoczew

Wydobycie w Polsce na 1999 r. to 63 mln ton a na 2001 aż 59,5 mln.

Wydobycie węgla brunatnego na świecie

Panuje tendencja spadkowa. Światowe wydobycie węgla brunatnego wyniosło w 2001 r. 880 mln ton. Przodowały w nim Niemcy (175 mln ton), Rosja (83 mln ton), USA (75 mln ton), Australia (67 mln ton), Grecja (63 mln ton), Polska (61 mln ton) i Turcja (57 mln ton). Ranking ten nie uwzględnia Chin, ponieważ chińskie źródła statystyczne podają wydobycie węgla brunatnego wraz z wydobyciem węgla kamiennego.

Zobacz też

• gaz ziemny
• ropa naftowa
• torf
• węgiel kamienny