| Węglan litu | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Nazewnictwo | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Ogólne informacje | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wzór sumaryczny | Li2CO3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Masa molowa | 73,89 g/mol | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Wygląd | bezwonny, krystaliczny, biały proszek | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Identyfikacja | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Numer CAS | 554-13-2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| PubChem | 11125[4] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Podobne związki | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Inne aniony | Li2SiO3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Inne kationy | Na2CO3, K2CO3, Rb2CO3, Cs2CO3 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Podobne związki | Li2C2 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa) |
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Klasyfikacja | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| ATC | N05AN01 | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| Stosowanie w ciąży | kategoria D[5] | ||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Węglan litu – nieorganiczny związek chemiczny, sól litowa kwasu węglowego.
Spis treści |
Stosowany w produkcji gotowych zapraw budowlanych do przyspieszania wiązania cementu.
W psychiatrii węglan litu jest stosowany jako lek normotymiczny w profilaktyce choroby afektywnej dwubiegunowej (cyklofrenii).
Ma działanie stabilizujące nastrój, a także pewne działanie przeciwmaniakalne. Węglan litu był pierwszym w historii farmakoterapii lekiem zastosowanym w profilaktyce wystąpienia objawów choroby psychicznej, a odkrycie jego leczniczych właściwości na tym polu było w znacznej mierze dziełem przypadku[6]. Pomimo, iż jest on niewątpliwie jednym z najskuteczniejszych leków stosowanych w farmakoterapii choroby afektywnej dwubiegunowej, wykazuje wiele skutków ubocznych ze strony układu nerwowego, pokarmowego, krążenia jak również układu wewnątrzwydzielniczego. Lit prawdopodobnie bardziej zapobiega epizodom manii niż depresji i może zmniejszać ryzyko popełnienia samobójstwa[7].
Mechanizm działania nie został w pełni poznany. Prawdopodobnie blokuje wychwyt zwrotny dopaminy i noradrenaliny w ośrodkowym układzie nerwowym. Uważa się, że wpływa na układ przekaźników wewnątrz neuronu: cyklazę adenylową, fosfatydyloinozytol, białko G i kinazę C.
Węglan litu po podaniu doustnym łatwo się wchłania, osiągając maksymalne stężenie w surowicy po ok. 2–4 godzinach. Okres półtrwania wynosi 10–42 godzin. Nie wiąże się z białkami osocza, nie jest metabolizowany i wydalany jest prawie wyłącznie przez nerki (95–98%) i z tego względu wydolność nerek wpływa na jego poziom we krwi.
Leki zwiększające poziom węglanu litu we krwi i zwiększające ryzyko wystąpienia zatrucia:
Leki zmniejszające poziom węglanu litu we krwi i jego skuteczność w leczeniu:
Dawkowanie indywidualne ustalane jest przez lekarza specjalistę, który ma doświadczenie w leczeniu tym lekiem.
Lek podaje się 2–3 razy dziennie, a dawki zwiększa się stopniowo. Zalecana jest kontrola stężenia leku we krwi. Powinno ono się znajdować w przedziale 0,6–1,6 mmol/l.
U większości osób zakres dawek terapeutycznych wynosi 500–1500 mg na dobę.
Po przekroczeniu stężenia litu w surowicy 1,6 mmol/l należy się liczyć z wystąpieniem ciężkich powikłań, chociaż nie ma bezpośredniego związku między poziomem leku we krwi, a wystąpieniem objawów zatrucia. Inne czynniki takie jak wiek, zaburzenia wodno-elektrolitowe lub towarzyszące schorzenia mogą wpływać na ujawnienie się zatrucia.
U osób w wieku podeszłym należy stosować mniejsze dawki leku.
Kategoria D – istnieją dowody na niekorzystne działanie leku na płód, ale w pewnych sytuacjach klinicznych potencjalne korzyści z jego zastosowania przewyższają ryzyko (np. w stanach zagrażających życiu lub chorobach, w których inne, bezpieczne leki nie mogą być zastosowane lub są nieskuteczne).
Zależą do pewnego stopnia od poziomu węglanu litu we krwi. W przypadku przedawkowania może doprowadzić do nieodwracalnego uszkodzenia nerek.
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||