| Włoszka |
| Vincent van Gogh, 1887 |
| olej na płótnie |
| 81,0 × 60,0 cm |
| Musée d'Orsay |
Włoszka[1] (hol. De Italiaanse, ang. Italian Woman (Agostina Segatori?))[2] – obraz olejny (Nr kat.: F 381, JH 1355) namalowany przez Vincenta van Gogha w grudniu 1887 podczas jego pobytu w Paryżu, znany też pod tytułem Włoszka z goździkami[3] lub Portret kobiety z goździkami[4].
Spis treści |
Kobietą przedstawioną na obrazie jest Agostina Segatori (1843–1910)[a], była modelka Corota, Gérôme'a i Maneta, z którą Van Gogh wydawał się mieć krótki romans[b] na kilka miesięcy przed namalowaniem tego portretu. Na podobieństwo do Segatori wskazują wydatne wargi modelki i jej szeroki nos, a także tytuł obrazu. Podczas pobytu w Paryżu, od marca 1886 do lutego 1888, Van Gogh zapoznał się z naukową teorią koloru, rozwiniętą przez neoimpresjonistów. Interesował się również dogłębnie japońskimi drzeworytami. W portrecie Włoszki dokonał własnej syntezy obu tych gatunków.
Na wpływ japońskich drzeworytów wskazują: asymetryczna, dekoracyjna granica obrazu (u góry i z prawej strony), stylizacja portretowanej postaci, charakterystyczna dwuwymiarowość obrazu (brak cieni i perspektywy), błękitne krzesło z tyłu i jednolite, żółte tło, a także efekt „pomarszczenia” powierzchni malowidła.
W celu osiągnięcia intensywności Van Gogh zastosował zestawienie kolorów dopełniających, łącząc na wzór neoimpresjonistów odcienie czerwone z zielonymi i błękitne z pomarańczowymi, jednak w przeciwieństwie do puentylistycznych pociągnięć pędzlem, charakterystycznych dla Seurata i Signaca, użył tu mocnych, krzyżujących się i zachodzących na siebie, nerwowych kresek. Charakterystyczną cechą obrazu jest czysto dekoracyjne zastosowanie barw, które nie tyle opisują spódnicę modelki, co raczej tworzą kontrastową równowagę czerwieni i zieleni z odcieniami żółtymi.
Na twarzy Agostiny Segatori przeważa czerwień i zieleń, co jest zapowiedzią poglądów artysty, wyrażonych rok później w Arles: „za pomocą czerwieni i zieleni starać się wyrazić straszliwe namiętności ludzkie”[5].