Wystawa mieszkaniowa WUWA (WuWa, niem. Wohnungs- und Werkraumausstellung = Wystawa mieszkania i miejsca pracy) we Wrocławiu - zorganizowana w 1929 przez śląski związek Deutsche Werkbundu w dzielnicy Dąbie w pobliżu Parku Szczytnickiego (obecne ulice Tramwajowa, E. Dembowskiego, Mikołaja Kopernika i Zielonego Dębu) oraz na terenach targowych przylegających do Hali Stulecia.
W wystawie wzięli udział zarówno awangardowi, jak i umiarkowani architekci, uczestnikami byli jednak jedynie lokalni działacze Werkbundu. Do organizacji wystawy najbardziej przyczynił się Heinrich Lauterbach, założyciel śląskiego związku Werkbundu. Wraz z Adolfem Radingiem przejął kierownictwo artystyczne wystawy.
Na wystawie zaprezentowano 32 z 37 planowanych początkowo budynków mieszkalnych: modelowe domy jednorodzinne wolno stojące, bliźniacze i szeregowe, różne formy budynku wielorodzinnego, ponadto rozebrane po wystawie przykładowe biura i gospodarstwo rolne. Adolf Rading zaprojektował awangardowy wieżowiec, z powodu protestów administracji budowlanej zbudowany jednak jako budynek czteropiętrowy. Szczególnie interesującym obiektem wystawy jest dom dla samotnych i młodych małżeństw projektu Scharouna, jeden z pierwszych zrealizowanych budynków typu split levels w skali światowej. Również wyposażenie wnętrz poszczególnych obiektów zostało specjalnie zaprojektowane, m.in. przez Annę Rading, Josefa Vineckiego i Li Vinecky-Thorn. Autorem projektu prezentacji w pawilonie wystawowym był Johannes Molzahn.
W odróżnieniu od poprzedniej wystawy Werkbundu w Weißenhofie pamiętano o zorganizowanych terenach rekreacyjnych, a nawet zbudowano modelowe przedszkole. Plan osiedla był jednak chaotyczny, orientacja budynków stosunkowo przypadkowa, a one same wykazywały znaczne niedostatki funkcjonalne.
Po wojnie domy jednorodzinne i mniejsze budynki wielorodzinne zostały oddane w wieczyste użytkowanie osobom prywatnym, które dokonały na własną rękę pewnych zmian w architekturze obiektów. Jeden z domów zburzono, aby uzyskać miejsce na boisko; dziś miejsce to służy jako parking. Największe budynki wielorodzinne, Scharouna i Radinga, używane są jako hotel (ostatnio remontowany) oraz akademik.
W lipcu 2006 roku w zagadkowych okolicznościach spłonęło modelowe drewniane przedszkole przy ulicy Wróblewskiego. Miasto zobowiązało właściciela działki do odbudowania przedszkola zgodnie z przedwojennymi planami.
[edytuj] Uczestnicy wystawy
[edytuj] Osiedle budynków wystawy
| Budynek |
Adres |
Opis |
Stan obecny |
Projektanci |
Zdjęcie |
| Dom nr 1 |
ul. Tramwajowa 2 |
Galeriowy dom czynszowy z poczekalnią dla oczekujących na tramwaj. Na trzech kondygnacjach mieszkalnych rozmieszczono 12 mieszkań o powierzchni 48 m2 i 6 mieszkań o powierzchni 60 m2, każda kondygnacja mieści sześć różnych wariantów mieszkań. |
Dom mieszkalny, dawna poczekalnia została zaadaptowana na zakład fryzjerski |
Budynek: Paul Heim i Albert Kempter
Ogród: Erich Vergin |
 |
| Dom nr 2 |
ul. Wróblewskiego 18 |
Parterowy budynek z płaskim dachem i doświetlającym wnętrze świetlikiem, o drewnianej konstrukcji przeznaczony na przedszkole dla 60 dzieci. |
Budynek spłonął w nocy z 6 na 7 lipca 2006r. Obecnie planuje się jego odbudowę. |
Budynek: Paul Heim i Albert Kempter
Ogród: Erich Vergin |
 |
| Dom nr 3-6 |
ul. Tramwajowa 2a |
Wieloklatkowy, ośmiorodzinny dom czynszowy |
Dom mieszkalny |
Budynek: Gustav Wolf
Wnętrze: Ulrich Stein, Albert Müller, Rudolf Mestel i inni
Ogród: Erich Vergin |
 |
| Dom nr 7 |
ul. Tramwajowa 2b |
Czteropiętrowy dom czynszowy |
Obecnie znajduje się tu dom studencki "Pancernik" Uniwersytetu Wrocławskiego. Budynek znacznie przebudowany w stosunku do pierwotnej postaci. |
Budynek: Heinrich Lauterbach
Wnętrze: Adolf Rading, Josef Vinecký, Li Vinecký-Thon |
 |
| Dom nr 8 |
ul. Tramwajowa |
Garaże - budynek nie został zrealizowany |
|
Adolf Rading |
|
| Dom nr 9-22 |
ul. Tramwajowa 4-30 |
Zespół trzynastu szeregowych jednorodzinnych domów mieszkalnych (nr 10-22) oraz czterorodzinny czynszowy dom narożny (nr 9) |
Domy mieszkalne |
Budynek: Emil Lange (nr 9), Ludwig Moshamer (nr 10-12), Heinrich Lauterbach (nr 13-15), Moritz Hadda (nr 16-17), Paul Häusler (nr 18-20), Theo Effenberger (nr 21-22)
Wnętrze: Emil Lange, Paul Heim, Eugen Weigt, Hilda Krebs (nr 9), H.E. Fritsche, Pohl Oels (nr 10-12), Heinrich tischler (nr 16-17), Paul Häusler (nr 18-20), Ulrich Roediger (nr 21-22)
Ogród: Erich Vergin (nr 9), Paul Hatt (nr 10-15 i 21-22) |
 |
| Dom nr 23-25 |
ul. Tramwajowa |
Szeregowy dom czynszowy - nie został zrealizowany |
|
Theo Effenberger |
|
| Dom nr 26-27 |
ul. Dembowskiego 11/13 |
Jednopiętrowy dom dwurodzinny z garażami, oba mieszkania o powierzchni 185 m2 |
Dom mieszkalny - własność prywatna |
Budynek: Theo Effenberger
Wnętrze: Ulrich Stein
Ogród: Paul Hatt |
 |
| Dom nr 28 |
ul. Dembowskiego 9 |
Jednopiętrowy dom jednorodzinny z garażem, przeznaczony dla 6-7 osobowej rodziny ze służącą |
Dom mieszkalny - własność prywatna |
Budynek: Emil Lange
Wnętrze: Wilhelm Stephan, Hilda Krebs, Emil Lange
Ogród: Kurt Schütze |
 |
| Dom nr 29-30 |
ul. Zielonego Dębu 23/25 |
Jednopiętrowy dom dwurodzinny dla siedmioosobowej rodziny |
Dom mieszkalny - własność prywatna |
Budynek: Paul Häusler
Wnętrze: Paul Häusler, Fritz Kleeman
Ogród: Julius Schütze |
 |
| Dom nr 31 |
ul. Kopernika 9 |
Dom hotelowy dla bezdzietnych małżeństw i osób samotnych. Dwupiętrowy budynek, który tworzyły dwa skrzydła, pierwsze przeznaczone dla bezdzietnych małżeństw posiadało 32 mieszkania o powierzchni 37 m2z balkonami, drugie dla osób samotnych mieściło 32 mieszkania o powierzchni 27 m2. |
Obecnie w budynku mieści się hotel |
Budynek: Hans Scharoun
Wnętrze: Hans Scharoun |
 |
| Dom nr 32-33 |
ul. Kopernika 7/8 |
Jednopiętrowy dom dwurodzinny z dwuspadowym dachem. Dom nr 32 przeznaczony dla artysty z rodzina, posiadał pomieszczenie przeznaczone na pracownię na poddaszu. Dom nr 33 przeznaczony był dla rodziny ze służącą |
Budynek został rozebrany w latach 60 XX wieku |
Budynek: Gustav Wolf
Ogród: Fritz Hanisch |
|
| Dom nr 34 |
ul. Zielonego Dębu |
Dom jednorodzinny - budynek nie został zrealizowany |
|
Heinrich Lauterbach |
|
| Dom nr 35 |
ul. Zielonego Dębu 17 |
Budynek jednorodzinny dla dyrektora fabryki lub wyższego urzędnika i jego czteroosobowej rodzin i służącej. |
Dom mieszkalny - własność prywatna |
Budynek: Heinrich Lauterbach
Wnętrze: Heinrich Lauterbach, Anna Rading
Ogród: Julius Schütze |
 |
| Dom nr 36 |
ul. Zielonego Dębu 19 |
Dom jednorodzinny przeznaczony dla pracownika umysłowego i jego rodziny. |
Dom mieszkalny - własność prywatna |
Budynek: Moritz Hadda
Wnętre: Moritz Hadda, Martin Rosenstein, Anna Rading
Ogród: Moritz Hadda |
 |
| Dom nr 37 |
ul. Zielonego Dębu 21 |
Dom jednorodzinny przeznaczony dla wyższego urzędnika, kupca lub osoby wykonującej wolny zawód. |
Dom mieszkalny - własność prywatna |
Budynek: Ludwig Moshamer
Wnętrze: Ludwik Moshamer, H.E. Fritsche
Ogród: Julius Schütze |
 |
[edytuj] Zobacz też
[edytuj] Linki zewnętrzne
[edytuj] Literatura
- Jadwiga Urbanik, WUWA 1929-2009. Wrocławska wystawa Werkbundu, Muzeum Architektury we Wrocławiu, Wrocław 2009, ISBN 978-83-89262-55-4